Phát triển đa dạng các hình thức tổ chức sản xuất hữu cơ, phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Tuyên Quang

Những thành quả đáng ghi nhận

Trong những năm gần đây, nhất là từ sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2021 - 2025, Tuyên Quang đã có những chủ trương, chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, nông nghiệp hữu cơ, xem đó là một trong 3 khâu “đột phá”. Thực tế, sau hơn 2 năm thực hiện, kinh tế nông nghiệp, nông thôn của tỉnh đã có những bước phát triển tích cực; việc phát triển các hình thức tổ chức sản xuất nói chung, sản xuất nông nghiệp hữu cơ nói riêng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Nhận thấy vai trò quan trọng của việc đa dạng hóa các hình thức tổ chức sản xuất trong tiến trình phát triển nông nghiệp, tỉnh đã tập trung củng cố, kiện toàn và hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển các hợp tác xã (HTX). Trong 2 năm đã thành lập mới 153 HTX. Các HTX ngày càng phát huy vai trò “hạt nhân”, “lực lượng cốt lõi” trong phát triển nông nghiệp, nông thôn. Toàn tỉnh có 57 HTX áp dụng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; 77 HTX có đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ cho 82 sản phẩm. Tỉnh đã thực hiện hỗ trợ xây dựng tem truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm hữu cơ sản xuất theo PGS; duy trì áp dụng dán tem QR truy xuất nguồn gốc trên 100% các sản phẩm hữu cơ…

Lãnh đạo UBND tỉnh và Sở NN-PTNT tỉnh Tuyên Quang chứng kiến ký kết thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp với chủ thể sản phẩm OCOP đạt hạng 4 sao HTX Sáng Nhung về tiêu thụ sản phẩm

Số lượng các HTX tham gia vào các chuỗi liên kết sản phẩm, ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn ngày càng tăng, phát huy hiệu quả, cụ thể như: Toàn tỉnh có 76 liên kết, HTX sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, tỷ lệ giá trị sản phẩm thông qua hình thức liên kết ước đạt trên 21% (cam, chè, mía, lạc, lúa, rau, dược liệu, bưởi, gấc, sachi, chanh, hoa nhài, lợn, trâu, bò, dê, gà, vịt, cá, gỗ rừng trồng…), có 44 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, 75 HTX, 16.607 hộ gia đình tham gia hợp tác liên kết sản xuất và tiêu thụ 20 sản phẩm nông sản. Toàn tỉnh có 335 trang trại, trong đó: 182 trang trại trồng trọt, 111 trang trại chăn nuôi, 7 trang trại lâm nghiệp, 35 trang trại tổng hợp.

Để tạo cơ hội tiếp cận và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, tỉnh đã chú trọng đẩy mạnh quảng bá, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, phát triển các sản phẩm OCOP, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận biết các sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đảm bảo chất lượng. Đến nay, toàn tỉnh có 191 sản phẩm OCOP trên địa bàn 94 xã, phường, thị trấn của 134 chủ thể (gồm 104 HTX, 11 doanh nghiệp, 4 tổ chức hợp tác và 15 hộ kinh doanh), trong đó có 149 sản phẩm đạt hạng 3 sao, 42 sản phẩm đạt hạng 4 sao, 01 sản phẩm trình Hội đồng OCOP quốc gia đánh giá phân hạng 5 sao (sản phẩm chè shan tuyết Hồng Thái loại 1 tôm 1 lá).

Sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái của HTX Sơn trà được nhận cúp Bạc “Sản phẩm hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng”, lọt vào top 50 thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng châu Á - Thái Bình Dương và được vinh danh “Thương hiệu Vàng nông nghiệp Việt Nam”.

Về số lượng sản phẩm, tỉnh Tuyên Quang đứng thứ 4/14 tỉnh miền núi phía Bắc. Các sản phẩm được công nhận, xếp hạng OCOP sẽ được tỉnh ưu tiên lựa chọn, giới thiệu trong các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, hỗ trợ đưa lên các sàn giao dịch điện tử như: Sendo, Voso, Post Mart, Cuccu, Shopee…, kết nối liên kết trong chuỗi tiêu thụ sản phẩm nông sản đến các siêu thị, các đơn vị phân phối tiêu thụ sản phẩm có uy tín trên toàn quốc; giá bán sản phẩm sau khi tham gia Chương trình tăng từ 10% - 30%, đã tạo động lực cho chủ thể và các thành viên liên kết phát triển sản phẩm, nâng cao giá trị, thu nhập cho người dân. Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được 28 chuỗi liên kết sản phẩm an toàn; đã có 107 sản phẩm đã được bảo hộ của Cục Sở hữu trí tuệ, có trên 200 sản phẩm được dán tem truy xuất nguồn gốc, 04 sản phẩm có chỉ dân địa lý (Cam sành Hàm Yên, Chè Shan tuyết Hồng Thái, bưởi Soi Hà, rượu ngô men lá Nà Hang).

Tuy nhiên, các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp đã có đổi mới nhưng còn chậm, số HTX trực tiếp sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm hoặc liên kết sản xuất, tiêu thụ với nông dân thông qua hợp đồng chưa nhiều, thiếu tính bền vững; đầu ra cho một số sản phẩm nông sản còn gặp khó khăn, nhất là vào thời điểm chính vụ (như nhóm cây ăn quả có múi, rau, củ, thủy sản có giá trị kinh tế cao)… Việc phát triển các sản phẩm OCOP, hữu cơ quy mô còn nhỏ, tỷ lệ sản phẩm đạt hạng 4 sao còn ít, mới chiếm 21,5% tổng số sản phẩm đã được công nhận, chưa có sản phẩm đạt hạng 5 sao…Việc thu hút các doanh nghiệp tham gia sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông sản theo chuỗi giá trị còn hạn chế…

Cần nhiều giải pháp phát triển đa dạng các hình thức sản xuất hữu cơ và nông nghiệp bền vững

Để tiếp tục phát triển đa dạng các hình thức tổ chức sản xuất hữu cơ và nông nghiệp bền vững, tỉnh Tuyên Quang đã đề ra nhiều giải pháp ngắn hạn và dài hạn, trong đó tập trung vào một số giải pháp chính như:

Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các nội dung, nhiệm vụ thực hiện khâu “đột phá”: “Phát triển nông lâm nghiệp hàng hóa, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc sản đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, giá trị gia tăng cao gắn với xây dựng nông thôn mới”. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức cho người nông dân về lợi ích của sản xuất hữu cơ và nông nghiệp bền vững; Tuyên truyền, quảng bá về quy trình sản xuất, nhất là việc tuân thủ chặt chẽ quy trình và các tiêu chuẩn bắt buộc của sản xuất hữu cơ.

Duy trì và phát triển các vùng sản xuất chuyên canh, sản xuất hàng hóa tập trung (lúa, cam bưởi, chè, lạc, mía…). Tăng cường chuyển giao, ứng dụng giống cây trồng mới có năng xuất cao, chất lượng tốt; mở rộng sản xuất canh tác hữu cơ; ứng dụng nông ngiệp công nghệ cao thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường nông thôn; thực hiện cấp mã số vùng trồng và hoàn thiện sản phẩm chuối, chè đáp ứng tiêu chuẩn của các nước nhập khẩu.

Thực hiện có hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn, nhất là chính sách khuyến khích phát triển sản phẩm OCOP, hữu cơ và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh. Đẩy mạnh phát triển kinh tế hợp tác, kinh tế trang trại; hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp; khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phát triển nông nghiệp, nông thôn./.