Tầm quan trọng của phân bón trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ: Chìa khoá phát triển bền vững

Supe Lâm Thao hiện có rất nhiều sản phẩm phân bón hữu cơ - Ảnh minh hoạ.

Phân bón hữu cơ là gì?

Đầu tiên, phân bón hữu cơ có thể có nguồn gốc từ động vật hoặc thực vật có tác dụng cung cấp các chất hữu cơ và dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của cây trồng. Điều này giúp kích thích sự phát triển của vi sinh vật, tránh tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng, hay thoái hóa, bạc màu của đất trồng. Từ đó giúp cải thiện sức khỏe đất, tăng năng suất và chất lượng nông sản.

Phân bón hữu cơ được chia làm 4 loại, gồm: Phân hữu cơ truyền thống được tạo ra từ nguyên liệu và cách làm truyền thống, chính là chất thải của vật nuôi, phế phẩm nông nghiệp, phân xanh (bèo hoa dâu, thân cây họ đậu…) được ủ hoai mục; Phân hữu cơ sinh học là loại phân bón có chứa vi sinh vật có lợi, được xử lý và lên men theo một quy trình công nghiệp với sự tham gia của một hay nhiều chủng vi sinh vật; Phân hữu cơ vi sinh có nguồn nguyên liệu và quy trình sản xuất như phân hữu cơ sinh học, nhưng một hoặc nhiều chủng vi sinh vật vẫn còn sống, và sẽ hoạt động khi được bón vào đất; Phân hữu cơ khoáng là phân hữu cơ sinh học được trộn thêm phân vô cơ. T hành phần chất hữu cơ trong phân hữu cơ khoáng phải đạt 15% trở lên.

Vai trò của phân bón hữu cơ trong sản xuất NNHC

Trong bối cảnh sức khoẻ trái đất bị tổn thương nghiêm trọng bởi canh tác vô cơ, NNHC đang được coi là phương thức canh tác của thời đại. Có thể hiểu một cách đơn giản, NNHC bao gồm các hệ thống sản xuất nông nghiệp theo hướng có lợi cho môi trường tự nhiên, xã hội và đảm bảo tính an toàn của nông sản cũng như hiệu quả kinh tế của sản xuất. Trong đó vai trò “đầu vào” đầu tiên của sản xuất NNHC là phân bón hữu cơ là cực kì quan trọng.

Đầu tiên, phân bón hữu cơ giúp cải tạo đất, bổ sung cho đất một lượng lớn mùn, vi sinh vật hữu ích, các chất dinh dưỡng giúp đất tơi xốp, thoáng khí, tăng độ phì nhiêu, phân giải các độc tố trong đất.

Phân bón hữu cơ hạn chế xói mòn đất và rửa trôi các chất dinh dưỡng. Tăng khả năng thoát nước, tránh hiện tượng ngập ủng, hạn chế hiện tượng đóng váng bề mặt, ổn định nhiệt độ trong đất.

Phân bón hữu cơ tạo môi trường tốt cho các vi sinh vật có lợi trong đất hoạt động, cung cấp nguồn dinh dưỡng đa trung vi lượng cho đất, tăng cường hoạt động của các vi sinh vật có trong đất, giúp bộ rễ phát triển thuận lợi, tăng hiệu lực hấp thụ chất dinh dưỡng của cây.

Phân bón hữu cơ hạn chế sâu bệnh hại, giúp các bộ phận cành, lá cây cứng cáp hơn, lá dày, khả năng chống chịu đựng các điều kiện bất lợi cũng tốt hơn, nên sâu bệnh cũng ít hơn. Tăng cường vi sinh vật hữu ích, nấm đối kháng, tăng tính đề kháng cho cây trồng gây ức chế cho hoạt động của vi sinh vật và nấm bệnh gây hại,tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển.

Phân bón hữu cơ nâng cao chất lượng nông sản, đảm bảo cây trồng phát triển khỏe mạnh, ổn định, tăng sức đề kháng nên sâu bệnh ít, giúp chất lượng nông sản tăng lên.

Phân bón hữu cơ dễ dàng phân hủy sinh học và không gây ô nhiễm môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học, cân bằng hệ sinh thái, tạo ra nguồn nông sản sạch đảm bảo sức khỏe và an toàn với con người.

Phương thức và công nghệ sản xuất các loại phân hữu cơ không phức tạp, dễ làm đối với đông đảo nông dân. Trồng các loại cây phân xanh với cây trồng chính theo kiểu xen canh hoặc luân canh. Thu gom phế thải nông nghiệp, phân gia súc, rác thải sinh hoạt hữu cơ: Có thể vùi ngay xuống ruộng (đối với phế thải nông nghiệp hoặc phân xanh), hoặc ủ phế thải nông nghiệp hoặc phân xanh, rác thải hữu cơ với phân gia súc có phun thêm chế phẩm vi sinh vật để tạo nên sản phẩm phân hữu cơ sinh học có chất lượng dinh dưỡng cao và đảm bảo vệ sinh, an toàn.

Tuy nhiên, phân bón hữu cơ cũng có những nhược điểm nhất định. Phân bón hữu cơ có hàm lượng chất dinh dưỡng thấp nên phải bón lượng lớn, đòi hỏi chi phí lớn để vận chuyển và nếu không chế biến kỹ có thể mang đến một số nấm bệnh cho cây trồng, nhất là khi chế biến từ một số loại chất thải sinh hoạt và công nghiệp. Các vi sinh vật gây hại có trong phân bón gồm: E. coli, Salmonella, Coliform là những loại gây nên các bệnh đường ruột nguy hiểm hoặc ô nhiễm thứ cấp do có chứa các kim loại nặng hoặc vi sinh vật gây hại vượt quá mức quy định. Tác dụng của phân hữu cơ cho cây trồng chậm hơn nhiều so với bón phân vô cơ. Vì vậy, trong sản xuất nông nghiệp hiện đại ngày nay, nông dân thường ngại dùng phân hữu cơ, nhất là dạng phân tươi.

Để thúc đẩy phân bón hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp bền vững, Việt Nam đang thực hiện rất nhiều biện pháp như: Các bộ ngành ban hành các văn bản quy định, hướng dẫn cho sản xuất hữu cơ trong đó có việc sử dụng phân bón hữu cơ; Tăng cường công tác chứng nhận, kiểm tra, thanh tra, giám sát việc sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản xuất các sản phẩm hữu cơ; Cần có quy hoạch đối với các địa phương dành diện tích đất cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ và vùng sản xuất lớn chuyên canh cho phát triển hữu cơ; Cần có chính sách hỗ trợ và khuyến khích cho các cơ sở sản xuất, chế biến, các nhà khoa học đầu tư nghiên cứu phục vụ cho phát triển sản xuất hữu cơ, xác định sản xuất, chế biến hữu cơ là công nghệ cao của khoa học; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm trong đó có sản xuất hữu cơ, sử dụng sản phẩm hữu cơ.

Nông nghiệp thời 4.0: Phân bón hữu cơ dẫn đầu xu thế

Canh tác lúa thông minh, nông dân Tân Thạnh trúng mùa

Ngành phân bón Việt Nam: Cơ hội và thách thức