TSKH Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (thứ 3 từ trái sang) chụp ảnh cùng lãnh đạo Hiệp hội phân bón Việt Nam.

Đối mặt những thách thức

Tại Việt Nam, lượng phân bón sử dụng hàng năm đạt khoảng 10 triệu tấn, điều này đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao năng suất nông sản, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân bón vô cơ đã dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về môi trường và chất lượng đất, tạo ra những thách thức lớn cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

Từ giữa thập niên 1980, lượng phân bón vô cơ sử dụng đã tăng gấp 6 lần, trong khi diện tích gieo trồng chỉ tăng khoảng 1,7 lần. Sự phụ thuộc vào phân bón vô cơ đã làm gia tăng chi phí sản xuất, gây ra tình trạng thoái hóa đất và ô nhiễm môi trường. Để khắc phục các vấn đề này, việc chuyển hướng sang sử dụng phân bón hữu cơ đang trở thành xu hướng toàn cầu và được khuyến khích tại Việt Nam.

Quốc hội và Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phát triển phân bón hữu cơ, như Luật Trồng trọt, Chỉ thị số 117/CT-BNNBVTV và Quyết định số 4324/QĐBNN-BVTV. Những chính sách này nhằm giảm sự phụ thuộc vào phân bón vô cơ, cải thiện chất lượng đất, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản.

Tuy nhiên, ngành phân bón vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19, khủng hoảng nguyên vật liệu, chi phí vận tải gia tăng và xung đột Nga-Ukraine. Những yếu tố này đã làm giá phân bón biến động mạnh, nguồn cung giảm đột ngột và buộc nhiều nhà máy sản xuất phải đóng cửa. Mặc dù vậy, nhờ sự linh hoạt và chủ động của các doanh nghiệp trong ngành, thị trường phân bón trong nước vẫn được duy trì ổn định, đảm bảo nguồn cung cho sản xuất nông nghiệp.

Một thách thức lớn đối với ngành là cải thiện nhận thức của người nông dân về việc sử dụng phân bón hiệu quả và tiết kiệm. Nhiều nông dân hiện vẫn còn thói quen sử dụng phân bón vô cơ quá mức, điều này không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn gây hại cho môi trường. Việc triển khai các chương trình tập huấn và tuyên truyền về cách sử dụng phân bón tiết kiệm và cân đối là cần thiết để nâng cao ý thức và kiến thức của người nông dân.

Sự phát triển của ngành phân bón còn phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp sản xuất, các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức quốc tế. Việc tham gia vào các hiệp hội phân bón quốc tế, như Hiệp hội Phân bón Thế giới (IFA), là một trong những cách giúp Việt Nam nâng cao trình độ công nghệ và kinh nghiệm trong lĩnh vực này, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu. Ngành phân bón còn có tiềm năng lớn trong việc giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng nền nông nghiệp xanh thông qua phát triển phân bón hữu cơ từ các nguyên liệu sẵn có trong nước.

Phân bón hữu cơ - xu hướng tất yếu

Các đại biểu tham dự chụp ảnh chúc mừng thành công Đại hội Hiệp hội phân bón Việt Nam.

Tại Đại hội lần thứ VI nhiệm kỳ 2024-2029 của Hiệp hội Phân bón Việt Nam, đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của ngành phân bón trong bối cảnh biến đổi khí hậu và những thách thức đặt ra cho nền nông nghiệp.

Do vậy, ngành phân bón cần phải chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu bằng cách không chỉ cải thiện chất lượng sản phẩm mà còn đóng góp vào việc xây dựng một hệ thống canh tác nông nghiệp bền vững, có khả năng chống chịu với các điều kiện khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung phân bón nhập khẩu, ngành phân bón cần đẩy mạnh đổi mới, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị Hiệp hội Phân bón Việt Nam và các doanh nghiệp thành viên tăng cường nghiên cứu và phát triển các sản phẩm phân bón có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với môi trường, đồng thời cải tiến công nghệ sản xuất để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái.

Trong thời gian tới, ngành phân bón cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và áp dụng công nghệ tiên tiến để cạnh tranh với phân bón nhập khẩu. Việc phát triển phân bón hữu cơ cần được đẩy mạnh hơn nữa, nhằm đáp ứng nhu cầu của người nông dân và thị trường quốc tế. Sự cân bằng giữa phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ không chỉ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất mà còn bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp nước nhà.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Trung.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi sang phân bón hữu cơ, theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Trung, đây không chỉ là xu hướng tất yếu trên toàn cầu mà còn là giải pháp quan trọng để cải thiện sức khỏe đất đai, tăng cường sức đề kháng của cây trồng trước những biến động của khí hậu. Để đạt được mục tiêu này, ông kêu gọi các doanh nghiệp trong ngành chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, ứng dụng công nghệ tiên tiến và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế trong quy trình sản xuất phân bón.

Nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón trong canh tác lúa tại ĐBSCL

Nông nghiệp thời 4.0: Phân bón hữu cơ dẫn đầu xu thế

Canh tác lúa thông minh, nông dân Tân Thạnh trúng mùa