Trong số hàng chục món đặc sản của Tây Ninh, thằn lằn núi là một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất bởi tính chất độc lạ của nó

Thằn lằn núi Bà Đen là tên gọi chung cho một loài thằn lằn sống trên núi Bà Đen, thuộc tỉnh Tây Ninh. Chúng có hình dáng nhỏ, thân dẹt, màu sắc nâu xám giúp dễ dàng ngụy trang trong môi trường đá. Điều làm nên sự khác biệt của loài thằn lằn này chính là chế độ ăn uống của chúng. Người dân địa phương kể rằng, thằn lằn núi chỉ ăn những loại cây thuốc quý như cây lá rừng, hoa và trái của cây sung, cây bìm bìm... Chính vì vậy, thịt thằn lằn có vị ngọt, dai, không tanh và đặc biệt là rất bổ.

Việc bắt được thằn lằn núi Bà Đen cũng không hề dễ dàng. Người ta phải leo lên những vách đá hiểm trở, dùng bẫy hoặc bắt thủ công. Chính sự khan hiếm và công sức bỏ ra để bắt được chúng đã làm tăng thêm giá trị cho món ăn này. Thằn lằn núi được coi là một đặc sản quý, chỉ có thể thưởng thức tại Tây Ninh, đặc biệt là những nhà hàng dưới chân núi Bà Đen.

Thịt thằn lằn núi có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau, mỗi món mang một hương vị đặc trưng, làm say lòng thực khách. Thằn lằn núi chiên giòn là món ăn phổ biến và dễ thưởng thức nhất. Thằn lằn sau khi được làm sạch, tẩm ướp gia vị đơn giản rồi chiên ngập dầu. Lớp da bên ngoài vàng rụm, giòn tan, bên trong thịt trắng mềm, ngọt và thơm. Món này thường được ăn kèm với rau xà lách, rau thơm và chấm tương ớt hoặc mắm me chua ngọt, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa vị béo, vị giòn và vị chua cay.

Thằn lằn núi xào lăn lại mang đến một hương vị đậm đà hơn. Thịt thằn lằn được thái nhỏ, xào cùng với sả, ớt và nước cốt dừa. Mùi thơm của sả, vị cay của ớt và vị béo của nước cốt dừa thấm vào từng thớ thịt thằn lằn, tạo nên một món ăn vô cùng hấp dẫn. Thằn lằn xào lăn thường được dùng với bánh đa nướng hoặc cơm nóng, rất thích hợp cho những bữa ăn sum vầy.

Cháo thằn lằn núi là món ăn bồi bổ sức khỏe được nhiều người ưa chuộng. Thịt thằn lằn được băm nhỏ, nấu cùng với gạo tẻ và nấm. Cháo thằn lằn có vị ngọt thanh, dễ tiêu hóa, rất tốt cho người già, trẻ nhỏ hoặc người mới ốm dậy. Món cháo này thường được thêm chút hành lá, tiêu xay để tăng thêm hương vị.

Thằn lằn nướng muối ớt là món ăn dành cho những ai yêu thích hương vị tự nhiên của thịt thằn lằn. Thằn lằn được tẩm ướp đơn giản với muối, ớt rồi nướng trên bếp than hồng. Thịt thằn lằn nướng dậy mùi thơm, lớp da cháy xém giòn, bên trong thịt vẫn giữ được độ mềm và ngọt. Món này thường được ăn kèm với các loại rau sống, tạo nên một bữa tiệc ẩm thực dân dã, đậm chất núi rừng.

Không chỉ là một món ăn ngon, thằn lằn núi Bà Đen còn được biết đến với những giá trị dinh dưỡng và công dụng chữa bệnh. Theo y học dân gian, thịt thằn lằn có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, trị mụn nhọt, suy dinh dưỡng, đau nhức xương khớp. Nhờ chế độ ăn uống đặc biệt mà thịt thằn lằn núi Bà Đen được cho là chứa nhiều vitamin và khoáng chất, tốt cho sức khỏe. Mặc dù có nhiều công dụng, nhưng việc khai thác quá mức đã làm cho số lượng thằn lằn núi Bà Đen giảm đáng kể. Hiện nay, người dân đã ý thức hơn trong việc bảo tồn loài thằn lằn này, đảm bảo chúng vẫn còn là một đặc sản độc đáo của Tây Ninh.

Thằn lằn núi Bà Đen không chỉ là một món ăn mà còn là một phần của văn hóa ẩm thực Tây Ninh. Mỗi món ăn từ thằn lằn núi đều mang đến một trải nghiệm khác biệt, từ vị giòn rụm của món chiên, vị đậm đà của món xào, vị ngọt thanh của cháo cho đến vị mộc mạc của món nướng. Nếu có dịp ghé thăm Tây Ninh, đừng quên thưởng thức món ăn đặc biệt này để cảm nhận trọn vẹn hương vị của núi rừng./.