Tp. Huế thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo giá trị mới từ tri thức và công nghệ

Chiều 24/8, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chiều 24/8, Phó Bí thư Thành ủy Huế, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng dự có Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang và lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan.

Cuộc họp tập trung đánh giá kết quả triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời nhận diện những điểm nghẽn về nguồn lực, hạ tầng, dữ liệu và nhân lực để tìm giải pháp thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Khoa học, công nghệ phải gắn với thực tiễn

Thời gian qua, thành phố Huế đã từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách; triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, dữ liệu số, hạ tầng số.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang phát biểu tại cuộc hợp

Một trong những hướng đi đáng chú ý là đổi mới phương thức tổ chức nghiên cứu khoa học theo hướng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Nền tảng số kết nối “3 nhà” được đưa vào vận hành, góp phần kết nối các vấn đề cần nghiên cứu với năng lực của đội ngũ khoa học và nguồn lực doanh nghiệp.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Xuân Sơn báo cáo tại cuộc họp

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn những khó khăn cần được tháo gỡ. Nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số còn hạn chế; trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số cơ quan, đơn vị đã xuống cấp hoặc cấu hình thấp; việc kết nối, liên thông dữ liệu với các bộ, ngành còn hạn chế; nhân lực chuyên trách về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh yêu cầu các sở, ngành tiếp tục quán triệt đầy đủ tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển. Việc triển khai phải gắn với thực tiễn, có sản phẩm cụ thể và tạo ra giá trị thực chất.

Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp

Theo đó, việc xác định đề tài, nhiệm vụ khoa học cần chuyển mạnh từ tư duy “nghiên cứu theo đề xuất” sang nghiên cứu để giải quyết những vấn đề cụ thể mà thành phố, ngành, địa phương và doanh nghiệp đang đặt ra. Ngay từ đầu phải xác định rõ bài toán, mục tiêu, sản phẩm đầu ra và khả năng ứng dụng.

Mô hình liên kết “3 nhà” cần tiếp tục được phát huy, trong đó chính quyền chủ động đặt bài toán, nhà khoa học nghiên cứu giải pháp, còn doanh nghiệp tham gia từ nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa. Đồng thời, thành phố cần mở rộng tham vấn chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp có năng lực để nâng cao chất lượng, tính khách quan và khả năng cạnh tranh của các kết quả nghiên cứu.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, tiến độ nghiên cứu cũng cần được rút ngắn. Khi một vấn đề đã được xác định đúng, cần quyết định sớm, triển khai nhanh để đưa kết quả vào cuộc sống, tránh tình trạng khi nghiên cứu hoàn thành thì nhu cầu thực tiễn hoặc công nghệ đã thay đổi.

Đổi mới sáng tạo để tạo thêm giá trị cho nền kinh tế

Đối với đổi mới sáng tạo, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu rà soát thực trạng ứng dụng khoa học, công nghệ trong cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng cao, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức sản xuất, quản trị không còn là lựa chọn mang tính bổ trợ mà ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thành phố cũng cần quan tâm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tạo môi trường để cá nhân, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển những ý tưởng có tiềm năng thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Việc kết nối với các quỹ đầu tư cần được tăng cường nhằm tạo thêm nguồn lực cho những dự án có khả năng phát triển thành doanh nghiệp và sản phẩm cạnh tranh trên thị trường.

Đối với Trung tâm đổi mới sáng tạo, quan điểm được đặt ra là triển khai theo lộ trình phù hợp, không chạy theo quy mô ngay từ đầu. Những hạng mục, đơn vị đủ điều kiện cần sớm đưa vào hoạt động, đánh giá hiệu quả thực tế, sau đó từng bước hoàn thiện, mở rộng; tránh đầu tư dàn trải, hình thức và lãng phí nguồn lực.

Định hướng này đặc biệt có ý nghĩa trong việc biến tri thức, trí tuệ và những ý tưởng sáng tạo thành tài sản trí tuệ, sản phẩm và giá trị kinh tế. Huế có thể phát huy mạnh hơn nguồn lực tri thức để hình thành những sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao, phù hợp với lợi thế về văn hóa, di sản, du lịch, dịch vụ và các lĩnh vực kinh tế đặc trưng của địa phương.

Lấy dữ liệu làm nền tảng cho chuyển đổi số

Về chuyển đổi số, yêu cầu đặt ra là phải triển khai bài bản, trong đó dữ liệu giữ vai trò nền tảng. Dữ liệu của các ngành, các cấp cần được quy hoạch, chuẩn hóa và tổ chức khoa học, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và tái sử dụng.

Chuyển đổi số cuối cùng phải tạo ra những thay đổi có thể đo đếm được: nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành; giảm giấy tờ và quy trình thủ công; tăng khả năng kiểm soát, truy xuất dữ liệu; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng cần hướng vào những bài toán cụ thể, có khả năng tạo chuyển biến rõ ràng trong quản trị và phát triển kinh tế - xã hội, thay vì chạy theo công nghệ một cách hình thức.

Một yêu cầu quan trọng khác là thu hẹp khoảng cách số. Chuyển đổi số phải được triển khai đồng đều giữa đô thị và nông thôn, quan tâm đến người dân ở những khu vực còn khó khăn; đồng thời phổ cập kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ tham gia quá trình chuyển đổi.

Huế cũng có lợi thế đặc biệt về tài nguyên văn hóa và di sản. Việc đẩy mạnh số hóa di sản không chỉ góp phần bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản mà còn từng bước hình thành nguồn tài sản số có giá trị lâu dài, mở ra dư địa phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới trong kinh tế số.

Đẩy mạnh số hóa di sản góp phần bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản...

Tạo nền tảng cho phát triển bền vững

Cùng với dữ liệu, thành phố cần xây dựng lộ trình đầu tư hạ tầng số và thiết bị đầu cuối phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực. Việc đầu tư cần có trọng tâm, trọng điểm, theo thứ tự ưu tiên, bảo đảm thiết bị được khai thác hiệu quả và tránh tạo áp lực lớn lên ngân sách.

Nhìn rộng hơn, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ nhằm tạo ra những công nghệ mới hay các nền tảng số hiện đại. Giá trị cốt lõi là nâng cao chất lượng tăng trưởng, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tăng năng suất, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, hỗ trợ doanh nghiệp và mở rộng những động lực phát triển mới.

Đối với Huế, đây cũng là cơ hội để kết hợp giữa nguồn lực tri thức với những giá trị đặc hữu của thành phố, từ văn hóa, di sản, du lịch đến nông nghiệp, dịch vụ và kinh tế xanh. Khi khoa học, công nghệ được đặt đúng vào những bài toán thực tiễn; đổi mới sáng tạo tạo ra sản phẩm có giá trị; dữ liệu được khai thác hiệu quả và chuyển đổi số hướng đến lợi ích của người dân, doanh nghiệp, thành phố sẽ tạo dựng được nền tảng phát triển bền vững hơn.

Thời gian tới, việc tháo gỡ điểm nghẽn, sử dụng hiệu quả nguồn lực và chuyển mạnh từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang “tạo ra giá trị bằng công nghệ” sẽ là chìa khóa để Huế phát huy tiềm năng tri thức, thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình chuyển đổi số mà còn là định hướng quan trọng để thành phố xây dựng nền kinh tế xanh, hiện đại, bao trùm, nâng cao chất lượng sống của người dân và phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.