Nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với bài toán nan giải về vùng nguyên liệu - Ảnh minh họa.

Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đã mang lại những chuyển biến tích cực cho kinh tế nông thôn Thanh Hóa. Tuy nhiên, việc thiếu vùng nguyên liệu ổn định đang là nút thắt cản trở sự phát triển của nhiều sản phẩm OCOP. Sau 6 năm triển khai, OCOP Thanh Hóa đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận với 531 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Nhiều sản phẩm đã khẳng định được vị thế trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với bài toán nan giải về vùng nguyên liệu.

Việc chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của các sản phẩm OCOP. Một số mô hình sản xuất đã thành công trong việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, nhờ đó thu mua, chế biến được lượng lớn sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, nhiều chủ thể khác vẫn đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu, điển hình là một số trường hợp chỉ sản xuất được theo mùa vụ do hạn chế về vùng nguyên liệu và công nghệ bảo quản.

Việc thiếu vùng nguyên liệu ổn định dẫn đến nhiều hệ lụy như chi phí sản xuất tăng cao, khó kiểm soát chất lượng đầu vào, sản xuất không ổn định, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố, nhiều chủ thể thiếu vốn đầu tư, khó khăn trong việc tiếp cận đất đai, liên kết với người dân chưa hiệu quả, chưa chú trọng đến việc tiêu chuẩn hóa nguyên liệu...

Để tháo gỡ khó khăn này, tỉnh Thanh Hóa cần có những giải pháp đồng bộ như tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu OCOP, đặc biệt là về đất đai, tín dụng, ứng dụng khoa học công nghệ. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đến các chủ thể OCOP. Bên cạnh đó, cần khuyến khích các hình thức liên kết giữa doanh nghiệp, HTX với nông dân trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị. Hỗ trợ xây dựng các mô hình hợp tác xã kiểu mới, tổ hợp tác hoạt động hiệu quả. Ngoài ra, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, bảo quản và chế biến nông sản, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cho sản phẩm. Cuối cùng, cần hỗ trợ các chủ thể OCOP xây dựng tiêu chuẩn, quy trình sản xuất, ứng dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... vào sản xuất nguyên liệu. Xây dựng mã số vùng trồng, thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước, các chủ thể OCOP cần chủ động nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, đầu tư phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Phát triển vùng nguyên liệu ổn định là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh cho sản phẩm OCOP Thanh Hóa. Đây cũng là giải pháp quan trọng để OCOP phát triển, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.

Thái Nguyên: "Lột xác" cho hạt gạo

OCOP Hà Nội: Hành trình nâng tầm giá trị làng nghề

OCOP và những câu chuyện đổi thay trên quê hương