IPM cách tiếp cận mới trong nông nghiệp hiên đại

IPM là một triết lý quản lý dịch hại toàn diện, kết hợp kiến thức sinh thái sâu rộng với các phương pháp thực tế để giữ cho quần thể dịch hại dưới ngưỡng thiệt hại kinh tế. Hơn cả một tập hợp các kỹ thuật, IPM là một khuôn khổ tư duy giúp người nông dân, người làm vườn và quản lý cảnh quan đưa ra quyết định sáng suốt dựa trên sự cân bằng của các yếu tố sinh thái, kinh tế và xã hội.

Trọng tâm của IPM là sự hiểu biết rằng việc loại bỏ hoàn toàn dịch hại thường không khả thi hoặc không mong muốn, và sự hiện diện của một số dịch hại có thể dung thứ được. Thay vào đó, mục tiêu là quản lý quần thể dịch hại để chúng không gây ra thiệt hại không thể chấp nhận được đối với cây trồng, sức khỏe con người hoặc môi trường. Phương pháp này khác biệt đáng kể so với các phương pháp kiểm soát dịch hại truyền thống, thường phụ thuộc nhiều vào việc phun thuốc trừ sâu hóa học theo lịch trình hoặc phản ứng, bỏ qua vai trò của các yếu tố sinh học và môi trường.

IPM được xây dựng trên một loạt các nguyên tắc và bước đi tuần tự. Bước đầu tiên và quan trọng nhất là ngăn ngừa. Điều này liên quan đến việc thực hiện các biện pháp chủ động để tạo ra một môi trường ít thuận lợi cho sự phát triển của dịch hại. Đối với cây trồng, điều này có thể bao gồm việc chọn giống cây trồng kháng dịch hại, thực hành luân canh cây trồng để phá vỡ chu trình sống của dịch hại, sử dụng cây che phủ để cải thiện sức khỏe của đất, quản lý dinh dưỡng cây trồng thích hợp để thúc đẩy cây khỏe mạnh và vệ sinh tốt để loại bỏ các tàn dư cây trồng hoặc cỏ dại có thể là nơi trú ẩn của dịch hại. Trong môi trường đô thị hoặc gia đình, ngăn ngừa có thể bao gồm việc bịt kín các vết nứt và kẽ hở, loại bỏ các nguồn thức ăn và nước, và giữ cho khu vực sạch sẽ và không có rác thải.

Bước tiếp theo là giám sát hoặc trinh sát. Điều này đòi hỏi phải thường xuyên kiểm tra cây trồng hoặc khu vực bị ảnh hưởng để xác định các loài dịch hại hiện có, đánh giá mức độ quần thể của chúng và xác định bất kỳ thiệt hại nào chúng đang gây ra. Giám sát có thể bao gồm các kỹ thuật như kiểm tra trực quan, sử dụng bẫy để bắt và đếm côn trùng, hoặc theo dõi các dấu hiệu bệnh cây. Thông tin thu thập được từ giám sát là rất quan trọng để đưa ra quyết định sáng suốt về liệu có cần can thiệp hay không và nếu có thì loại can thiệp nào là phù hợp nhất.

Sau khi dịch hại đã được xác định và mức độ quần thể của chúng được đánh giá, người quản lý dịch hại phải đặt ngưỡng hành động. Ngưỡng này là mức độ quần thể dịch hại có thể dung thứ được trước khi thiệt hại kinh tế hoặc các vấn đề khác trở nên không thể chấp nhận được. Ngưỡng hành động không phải là một con số cố định; nó có thể thay đổi tùy thuộc vào loài cây trồng hoặc tình huống cụ thể, giá trị của cây trồng, điều kiện môi trường và các yếu tố kinh tế khác. Ví dụ, một cây trồng có giá trị cao có thể có ngưỡng hành động thấp hơn đối với một số dịch hại so với cây trồng có giá trị thấp hơn.

Khi các bước ngăn ngừa, giám sát và ngưỡng hành động đã được thiết lập, IPM chuyển sang kiểm soát. Điểm khác biệt chính của IPM là nó sử dụng nhiều chiến thuật kiểm soát khác nhau, bắt đầu bằng các phương pháp ít gây hại nhất và chuyển sang các phương pháp mạnh hơn khi cần thiết. Các chiến thuật kiểm soát này thường được phân loại thành năm nhóm chính:

Kiểm soát văn hóa: Đây là những phương pháp ngăn ngừa đã được đề cập trước đó, bao gồm luân canh cây trồng, vệ sinh, quản lý dinh dưỡng và chọn giống cây trồng kháng bệnh. Chúng nhằm mục đích tạo ra một môi trường không thuận lợi cho dịch hại.

Kiểm soát vật lý/cơ học: Các phương pháp này liên quan đến việc loại bỏ hoặc giết chết dịch hại trực tiếp. Ví dụ bao gồm nhổ cỏ bằng tay, bắt bọ bằng tay, sử dụng hàng rào vật lý, bẫy, hoặc phun nước áp lực cao để loại bỏ côn trùng. Đối với các loài gặm nhấm, điều này có thể bao gồm việc đặt bẫy hoặc sửa chữa các điểm xâm nhập.

Kiểm soát sinh học: Kiểm soát sinh học liên quan đến việc sử dụng các loài thiên địch của dịch hại để quản lý quần thể của chúng. Điều này có thể liên quan đến việc bảo tồn các loài thiên địch tự nhiên đã có mặt trong môi trường, giải phóng các loài thiên địch nuôi cấy hoặc tăng cường môi trường để thu hút và duy trì các loài thiên địch. Ví dụ bao gồm ong ký sinh, bọ rùa ăn rệp hoặc vi khuẩn Bacillus thuringiensis (Bt) để kiểm soát ấu trùng sâu bướm.

Kiểm soát di truyền: Mặc dù thường được bao gồm trong kiểm soát văn hóa, kiểm soát di truyền liên quan đến việc phát triển và sử dụng các giống cây trồng kháng sâu bệnh thông qua nhân giống truyền thống hoặc kỹ thuật di truyền.

Kiểm soát hóa học (khi cần thiết và có mục tiêu): Thuốc trừ sâu hóa học là phương án cuối cùng trong IPM và chỉ được sử dụng khi các phương pháp khác không đủ hoặc khi ngưỡng hành động đã bị vượt quá đáng kể. Khi sử dụng thuốc trừ sâu, ưu tiên là chọn các sản phẩm có tác động thấp nhất đến các loài không phải mục tiêu, người sử dụng và môi trường. Việc nhắm mục tiêu chính xác vào dịch hại, sử dụng liều lượng thấp nhất có hiệu quả và áp dụng thuốc trừ sâu vào đúng thời điểm trong chu kỳ sống của dịch hại là rất quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực.

Sau khi thực hiện các chiến lược kiểm soát, bước cuối cùng trong IPM là đánh giá hiệu quả. Điều này bao gồm việc giám sát liên tục để xem liệu các biện pháp đã thực hiện có đạt được mục tiêu giảm quần thể dịch hại xuống dưới ngưỡng hành động hay không. Dựa trên kết quả đánh giá, kế hoạch IPM có thể được điều chỉnh và tinh chỉnh cho các chu kỳ trong tương lai.

Lợi ích của IPM rất nhiều. Về mặt môi trường, IPM giảm sự phụ thuộc vào thuốc trừ sâu tổng hợp, dẫn đến giảm ô nhiễm nước, không khí và đất. Nó bảo vệ các loài thiên địch, côn trùng thụ phấn và các loài không phải mục tiêu khác, duy trì đa dạng sinh học và hệ sinh thái khỏe mạnh. Về mặt kinh tế, IPM có thể giảm chi phí đầu vào dài hạn cho nông dân bằng cách giảm nhu cầu về thuốc trừ sâu đắt tiền và giảm thiểu tổn thất cây trồng. Nó cũng có thể cải thiện chất lượng cây trồng và giảm dư lượng thuốc trừ sâu trên sản phẩm, điều này có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng. Về mặt xã hội, IPM thúc đẩy các hoạt động nông nghiệp an toàn hơn cho người lao động và cộng đồng gần các khu vực nông nghiệp.

Mặc dù IPM mang lại nhiều lợi ích, việc áp dụng nó đòi hỏi kiến thức, kỹ năng và khả năng ra quyết định. Nó không phải là một giải pháp một kích cỡ phù hợp cho tất cả mà là một quá trình liên tục đòi hỏi sự hiểu biết về sinh học của dịch hại và các loài thiên địch của chúng, điều kiện môi trường và các thực hành nông nghiệp hoặc quản lý cảnh quan. Việc áp dụng thành công IPM đòi hỏi sự thay đổi tư duy từ cách tiếp cận phản ứng sang cách tiếp cận chủ động và ngăn ngừa.

Quản lý dịch hại tổng hợp là một triết lý quản lý dịch hại thiết yếu cho một tương lai bền vững. Bằng cách ưu tiên ngăn ngừa, giám sát, và một loạt các chiến lược kiểm soát có mục tiêu, IPM giảm thiểu tác động của dịch hại trong khi bảo vệ sức khỏe môi trường, thúc đẩy tính bền vững kinh tế và đảm bảo sức khỏe cộng đồng. Khi dân số toàn cầu tiếp tục tăng và áp lực đối với các hệ thống nông nghiệp và tự nhiên gia tăng, IPM sẽ đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực và bảo tồn hành tinh của chúng ta./.