Tính biểu tượng - Việt Nam lần đầu đăng cai tổ chức Hội nghị Hữu cơ Châu Á

Việc Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam mang ý nghĩa biểu tượng rõ nét đối với phong trào nông nghiệp hữu cơ khu vực. Đây không chỉ là một dấu mốc về mặt địa điểm tổ chức, mà còn là sự ghi nhận của cộng đồng hữu cơ châu Á đối với vai trò ngày càng rõ của Việt Nam trong tiến trình thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ. Từ một quốc gia chủ yếu tham gia các diễn đàn khu vực, Việt Nam đã từng bước trở thành không gian hội tụ đối thoại, nơi các quốc gia, tổ chức và chuyên gia cùng chia sẻ tầm nhìn và giá trị chung của phong trào hữu cơ châu Á.

Th eo ông S. Anbalagan, Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Nông nghiệp Hữu cơ Sikkim, Hội nghị Hữu cơ Châu Á là sự kiện đặc trưng của phong trào hữu cơ khu vực kể từ năm 2016, quy tụ các thành viên của IFOAM đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam được lựa chọn làm nước đăng cai Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 phản ánh mức độ tin cậy và đánh giá tích cực của IFOAM Asia đối với những đóng góp bền bỉ của Việt Nam trong mạng lưới hữu cơ khu vực. Đặc biệt, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam được ông Anbalagan đánh giá là một trong những thành viên tích cực và gắn bó nhất của IFOAM Asia, góp phần củng cố vai trò và hình ảnh của Việt Nam trong cộng đồng hữu cơ châu Á. Bên cạnh đó, việc Việt Nam là quốc gia đầu tiên lựa chọn ngày 19/9 là “Ngày Hữu cơ Châu Á” theo quyết định tại Hội nghị Th ượng đỉnh ALGOA năm 2016 tiếp tục khẳng định giá trị biểu tượng và cam kết sớm của Việt Nam đối với phong trào này.

TS S. Anbalagan, Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Nông nghiệp hữu cơ Sikkim phát biểu tại Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8

Không gian tổ chức Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 tại Ninh Bình cũng mang ý nghĩa biểu trưng sâu sắc. Là địa phương hội tụ các giá trị di sản thiên nhiên, văn hóa và sinh thái đặc sắc, Ninh Bình góp phần truyền tải thông điệp rằng nông nghiệp hữu cơ không chỉ là một phương thức canh tác, mà là cách tiếp cận phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Việc lựa chọn Ninh Bình làm nơi đăng cai hội nghị đã tạo nên một hình ảnh trực quan về mối liên kết giữa nông nghiệp hữu cơ, bảo tồn cảnh quan và phát triển bền vững.

Từ góc nhìn cá nhân, Giáo sư M. Reza Ardakani bày tỏ ấn tượng sâu sắc trước vẻ đẹp của Việt Nam cũng như sự hiếu khách nồng hậu của nước chủ nhà. Những cảm nhận này không chỉ phản ánh trải nghiệm của một cá nhân tham dự hội nghị, mà còn cho thấy vai trò của quảng bá hình ảnh quốc gia từ phong trào hữu cơ: thông qua không gian, con người và cách thức tổ chức, Việt Nam đã để lại dấu ấn tích cực, góp phần củng cố hình ảnh một quốc gia chủ động, cởi mở và ngày càng có vị thế trong cộng đồng hữu cơ châu Á.

Nông nghiệp hữu cơ - con đường phát triển tất yếu và mang tính toàn cầu

Thông qua chủ đề “Hữu cơ vì một tương lai tốt đẹp hơn”, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng về định hướng phát triển của nông nghiệp trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường và các vấn đề liên quan đến sức khỏe con người. Việc lựa chọn chủ đề này phản ánh sự đồng thuận ngày càng lớn trong cộng đồng quốc tế rằng nông nghiệp hữu cơ không còn là một lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà đang dần trở thành con đường phát triển tất yếu nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa con người, môi trường và hệ sinh thái.

Từ góc nhìn của các chuyên gia tham dự hội nghị, nông nghiệp hữu cơ được nhìn nhận như một nền tảng giá trị chung, có khả năng kết nối các quốc gia bất kể khác biệt về trình độ phát triển hay điều kiện tự nhiên. Ông Khaled Sassi, Giáo sư chính thức về Nông nghiệp Bền vững tại Viện Nông nghiệp Quốc gia Tunisia (INAT), cho rằng những ngày làm việc tại Ninh Bình đã càng củng cố niềm tin rằng nông nghiệp hữu cơ chính là “sự gắn kết” và là “con đường tất yếu hướng tới một tương lai bền vững”. Th eo ông, giá trị cốt lõi của hữu cơ không chỉ nằm ở phương thức sản xuất, mà còn ở khả năng tạo dựng sự đồng thuận và hợp tác giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu.

Ông Khaled Sassi (ngoài cùng bên trái) – Giáo sư chính thức về Nông nghiệp Bền vững tại Viện Nông nghiệp Quốc gia Tunisia (INAT) tại Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8.

Đáng chú ý, ông Khaled Sassi nhấn mạnh rằng thông điệp của Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 không dừng lại ở một khẩu hiệu mang tính truyền thông. Việc các quốc gia, tổ chức và chuyên gia cùng quy tụ, chia sẻ tầm nhìn và kinh nghiệm đã cho thấy “Hữu cơ vì một tương lai tốt đẹp hơn” không chỉ là chủ đề của hội nghị, mà là cam kết chung đối với các thế hệ hiện tại và tương lai. Cam kết này được củng cố thông qua tinh thần hợp tác xuyên biên giới và sự đồng hành của toàn bộ cộng đồng hữu cơ châu Á.

Về tổng thể, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 đã góp phần khẳng định nông nghiệp hữu cơ như một giá trị phát triển mang tính toàn cầu, vượt qua ranh giới quốc gia và khu vực. Trong bối cảnh những thách thức về môi trường và sức khỏe ngày càng mang tính liên quốc gia, thông điệp tư tưởng mà hội nghị gửi đi cho thấy hữu cơ không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là một định hướng phát triển chung cho tương lai nông nghiệp thế giới.

Không gian cởi mở cho đối thoại và chia sẻ chính sách hữu cơ tại châu Á

Trên bình diện khu vực, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn đặc trưng của phong trào hữu cơ châu Á, nơi các quốc gia và vùng lãnh thổ cùng tham gia đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm tiếng nói chung cho sự phát triển của nông nghiệp hữu cơ. Kể từ năm 2016, Hội nghị Hữu cơ Châu Á đã trở thành không gian quy tụ thường xuyên của các thành viên IFOAM đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, phản ánh tính đa dạng nhưng đồng thời cũng cho thấy nhu cầu cấp thiết về một nền tảng hợp tác khu vực.

Một trong những giá trị nổi bật của Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 là khả năng tạo dựng không gian trao đổi thực tiễn về chính sách hữu cơ, thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm từ nhiều mô hình khác nhau trong khu vực. Trong khuôn khổ hội nghị, đại diện chính phủ và địa phương đến từ Trung Quốc, Sikkim (Ấn Độ), Bhutan, Philippines và Nhật Bản đã giới thiệu các cách tiếp cận khác nhau trong việc thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ, từ xây dựng khung chính sách, tổ chức sản xuất đến hỗ trợ cộng đồng. Những chia sẻ này cho thấy không tồn tại một mô hình hữu cơ duy nhất, mà cần các chính sách linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và sinh thái của từng quốc gia.

Ông Mathew John, Chủ tịch liên đoàn Quốc tế các phong trào nông nghiệp hữu cơ khu vực châu Á.

Theo ông S. Anbalagan, Hội nghị Hữu cơ Châu Á không chỉ giúp các quốc gia hiểu rõ hơn về tiến trình phát triển hữu cơ của nhau, mà còn mở ra cơ hội kết nối sản phẩm địa phương với thị trường khu vực và quốc tế. Ông nhấn mạnh kỳ vọng rằng thông qua hội nghị, các bên có thể cùng tìm kiếm và chia sẻ những mô hình chính sách hữu cơ phù hợp, góp phần hỗ trợ nông dân và cộng đồng địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hữu cơ.

Từ góc nhìn của các chuyên gia tham dự, giá trị khu vực của hội nghị còn thể hiện ở tinh thần hợp tác xuyên biên giới. Ông Khaled Sassi cho rằng chính việc quy tụ các chủ thể đa dạng trong cùng một không gian đối thoại đã làm nổi bật vai trò của nông nghiệp hữu cơ như một nền tảng gắn kết, nơi các quốc gia cùng chia sẻ trách nhiệm và cam kết đối với một tương lai bền vững. Trong khi đó, Giáo sư M. Reza Ardakani đánh giá cao cơ hội gặp gỡ trực tiếp và trao đổi kinh nghiệm giữa các bên, coi đây là giá trị cốt lõi giúp phong trào hữu cơ khu vực tiếp tục được nuôi dưỡng và lan tỏa.

Nhìn chung, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 đã góp phần định hình một không gian hợp tác khu vực về chính sách và thực hành nông nghiệp hữu cơ, nơi đối thoại, chia sẻ và kết nối được đặt ở vị trí trung tâm. Th ông qua diễn đàn này, phong trào hữu cơ châu Á không chỉ được củng cố về mặt mạng lưới, mà còn từng bước tiến tới sự phối hợp chặt chẽ hơn trong việc xây dựng định hướng phát triển chung cho khu vực.

Cơ hội nâng tầm chiến lược nông nghiệp hữu cơ trong nước

Ở cấp độ quốc gia, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 không chỉ mang ý nghĩa sự kiện, mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam định vị lại cách tiếp cận đối với nông nghiệp hữu cơ, từ các mô hình rời rạc sang tư duy chiến lược, dài hạn và có hệ thống hơn. Việc trực tiếp đăng cai và tham gia sâu vào các phiên thảo luận giúp Việt Nam tiếp cận một cách tập trung và thực chất với những kinh nghiệm quốc tế đã được kiểm chứng trong khu vực.

Việc trực tiếp đăng cai và tham gia sâu vào các phiên thảo luận giúp Việt Nam tiếp nhận một cách tập trung và thực chất những kinh nghiệm quốc tế đã được kiểm chứng trong khu vực.

Trước hết, hội nghị tạo điều kiện để Việt Nam học hỏi và so sánh các mô hình chính sách hỗ trợ nông nghiệp hữu cơ từ nhiều quốc gia châu Á. Các chia sẻ đến từ Trung Quốc, Sikkim (Ấn Độ), Bhutan hay Philippines cho thấy vai trò then chốt của Nhà nước trong việc xây dựng khung chính sách nhất quán, hỗ trợ nông dân chuyển đổi phương thức canh tác, cũng như duy trì niềm tin thị trường đối với sản phẩm hữu cơ. Những kinh nghiệm này mang lại cơ sở tham khảo quan trọng để Việt Nam rà soát, hoàn thiện và đồng bộ hóa các chính sách hiện hành về nông nghiệp hữu cơ.

Ông Mathew John, Chủ tịch liên đoàn Quốc tế các phong trào nông nghiệp hữu cơ khu vực châu Á.

Bên cạnh chính sách, phát triển thị trường và chuỗi giá trị là nội dung nổi bật mà Việt Nam có thể tận dụng từ Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8. Theo ông S. Anbalagan, một trong những kỳ vọng lớn nhất của hội nghị là hỗ trợ các quốc gia kết nối sản phẩm địa phương với thị trường khu vực và quốc tế thông qua các cơ chế tiếp cận thị trường hiệu quả hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với Việt Nam – nơi sản xuất hữu cơ còn phân tán, quy mô nhỏ và gặp nhiều rào cản trong khâu chứng nhận, tiêu thụ và xây dựng thương hiệu.

Một định hướng quan trọng khác được hội nghị gợi mở là gắn phát triển nông nghiệp hữu cơ với sinh kế cộng đồng và phát triển nông thôn bền vững. Chia sẻ từ các chuyên gia và tổ chức tham gia cho thấy hữu cơ không chỉ là câu chuyện kỹ thuật hay thị trường, mà còn là cách tiếp cận phát triển dựa vào cộng đồng. Ông Mathew John, Chủ tịch IFOAM Organics Asia, nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương, giống cây bản địa và tri thức canh tác truyền thống trong việc xây dựng các mô hình hữu cơ bền vững. Những kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam hướng đi kết hợp giữa bảo tồn đa dạng sinh học, nâng cao sinh kế và gìn giữ giá trị văn hóa nông thôn.

Ở góc nhìn tổng hợp, các đánh giá tích cực từ chuyên gia quốc tế như Khaled Sassi và Giáo sư M. Reza Ardakani không chỉ phản ánh thành công về mặt tổ chức, mà còn cho thấy niềm tin của cộng đồng hữu cơ quốc tế đối với tiềm năng và vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong phong trào hữu cơ khu vực. Chính sự ghi nhận này tạo thêm động lực để Việt Nam chủ động hơn trong việc chuyển hóa những kết nối, tri thức và kinh nghiệm thu được từ hội nghị thành hành động cụ thể trong nước.

TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch VOAA đại diện cho Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam nhận bằng khen từ ông Mathew John,Chủ tịch IFOAM Organics Asia. Ảnh: Phạm Thông

Từ đó có thể khẳng định, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 là một thời điểm quan trọng để Việt Nam chuyển từ giai đoạn thử nghiệm mô hình sang xây dựng chiến lược phát triển nông nghiệp hữu cơ bài bản, dài hạn và gắn kết chặt chẽ với mục tiêu phát triển bền vững. Việc tận dụng hiệu quả những giá trị mà hội nghị mang lại sẽ quyết định mức độ Việt Nam có thể nâng tầm vị thế và hiệu quả của nông nghiệp hữu cơ trong những năm tới.

Tóm lại, Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với Việt Nam và phong trào hữu cơ châu Á. Việc hội nghị lần đầu được tổ chức tại Việt Nam không chỉ khẳng định vị thế và sự ghi nhận quốc tế dành cho Việt Nam, mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ của Việt Nam như một trung tâm đối thoại của khu vực. Th ông qua chủ đề “Hữu cơ vì một tương lai tốt đẹp hơn”, hội nghị tiếp tục khẳng định nông nghiệp hữu cơ là con đường phát triển tất yếu, vượt qua biên giới quốc gia và lợi ích ngắn hạn. Đồng thời, đây cũng là không gian quan trọng để tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và chính sách trong khu vực châu Á. Từ Ninh Bình, hội nghị mở ra định hướng chiến lược mới cho Việt Nam, tạo tiền đề để nâng tầm phát triển nông nghiệp hữu cơ theo hướng bài bản, bền vững và gắn kết sâu hơn với khu vực và thế giới.