ki-niem-15-voaa
Thứ sáu 20/11/2026 07:36Thứ sáu 20/11/2026 07:36 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Ngựa trong văn hóa Việt: Từ chiến mã linh thiêng đến khát vọng “hóa rồng”

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Trong tâm thức ngàn đời của người Việt, con ngựa không chỉ là vật nuôi, là phương tiện, mà đã hóa thân thành một biểu tượng văn hóa đa diện. Từ những huyền thoại giữ nước đến những bức phù điêu nơi mái đình rêu phong, hình tượng Ngọ luôn song hành cùng vận mệnh dân tộc với cốt cách bền bỉ và khát vọng vươn tới những chân trời tự do.
Ngựa trong văn hóa Việt: Từ chiến mã linh thiêng đến khát vọng “hóa rồng”
Trong tâm thức người Việt, ngựa không chỉ là vật nuôi, là phương tiện, mà đã hóa thân thành một biểu tượng văn hóa đa diện

Dòng chảy văn hóa Việt khởi đầu với những thanh âm hào hùng của vó ngựa sắt. Không phải ngẫu nhiên mà trong tâm thức người Việt, con ngựa đầu tiên xuất hiện lại là một con ngựa sắt. Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt phun lửa, nhổ tre ngà đánh đuổi giặc Ân không chỉ là bài ca về tinh thần yêu nước mà còn là sự khẳng định về sức mạnh nội lực của dân tộc. Con ngựa ấy không ăn cỏ, nó “ăn” lòng yêu nước và “uống” tinh thần đoàn kết để trở thành một thực thể bất tử. Nó là minh chứng cho sự kết hợp giữa con người và công nghệ sơ khai, là biểu tượng của một quốc gia sẵn sàng trỗi dậy mạnh mẽ khi vận nước lâm nguy.

Đi sâu vào chiều dài lịch sử, con ngựa tiếp tục hiện thân trong tư thế của những “chiến mã” thực thụ. Đó là những con ngựa của nhà Tây Sơn “vạn dặm thần tốc”, là hình ảnh các bậc vĩ nhân yên ngựa xông pha trận mạc. Ngựa đại diện cho tốc độ và lòng trung thành tuyệt đối. Nó không chỉ là công cụ chiến đấu trong chiến tranh giữ nước, dựng nước mà còn là người bạn đồng cam cộng khổ, là nhân chứng cho những bước ngoặt lịch sử quan trọng nhất của dân tộc.

Nếu trong chiến trận, ngựa là biểu tượng của sức mạnh thì trong không gian tĩnh lặng của đình chùa, nó lại mang vẻ đẹp của sự an nhiên và minh triết. Hình ảnh cặp Bạch mã và Xích mã đứng chầu tại cửa đình không chỉ đơn thuần là trang trí kiến trúc. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, đây là sự biểu đạt của âm dương ngũ hành. Bạch mã tượng trưng cho ánh sáng mặt trời, cho trí tuệ sáng láng, trong khi Xích mã lại là ngọn lửa của sự nhiệt huyết, là hỏa đức bền bỉ.

Còn trong lĩnh vực nghệ thuật điêu khắc dân gian, con ngựa Việt không mang vẻ cơ bắp, dữ dằn như ngựa phương Tây, mà lại hiền lành, gần gũi với đường nét mềm mại. Trên những bức chạm gỗ hay tranh hàng trống “Vinh quy bái tổ”, con ngựa mang dáng dấp của sự vinh hiển. Hình ảnh vị tân khoa cưỡi ngựa về làng không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn là biểu tượng cho truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài của đất nước. Con ngựa ở đây chở nặng đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, là cầu nối giữa sự thành đạt của cá nhân và cội nguồn dòng tộc.

Tuy nhiên, sức sống của hình tượng ngựa bền bỉ đến mức nó thẩm thấu vào từng câu chữ, hơi thở của đời sống. Thành ngữ “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ” chính là định nghĩa hàm súc nhất về tinh thần cộng đồng của người Việt. Trong xã hội hiện đại đang dần trở nên cá nhân hóa, triết lý này lại càng trở nên quý báu, nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của sự gắn kết.

Ngựa trong văn hóa Việt: Từ chiến mã linh thiêng đến khát vọng “hóa rồng”
Ngựa thể hiện khát vọng “hóa rồng” của Việt Nam

Đặc biệt, tại các tỉnh vùng cao phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang.., con ngựa lại là nhân vật chính trong một không gian văn hóa khác: Văn hóa thồ hàng và chợ phiên. Con ngựa thồ nhẫn nại leo dốc, kiên cường giữa sương mù đá núi, phản ánh chính xác đức tính cần cù, chịu khó của đồng bào các dân tộc. Ở đó, ngựa không chỉ là tài sản, mà là một thành viên trong gia đình, là người đồng hành trên hành trình sinh tồn khắc nghiệt. Sự gắn bó này tạo nên một nét đẹp văn hóa vừa thực tế, vừa tràn đầy tính nhân văn mà ít loài vật nào có được.

Năm Bính Ngọ 2026 đang đến gần trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những vận hội mới. Hình tượng con ngựa một lần nữa được khoác lên mình lớp ý nghĩa hiện đại: Sự tăng tốc để bứt phá! Nếu xưa kia vó ngựa đo dặm dài đất nước bằng sức lực cơ bắp, thì ngày nay, “sức ngựa” của Việt Nam đang được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, bằng sự linh hoạt trong hội nhập quốc tế và khả năng sáng tạo không giới hạn của thế hệ trẻ.

Tinh thần “Mã đáo thành công” không còn bó hẹp trong mong cầu tài lộc cá nhân, mà đã trở thành khát vọng chung về một dân tộc “hóa rồng”. Đó là sự chuyển mình từ một nước nông nghiệp sang một quốc gia mạnh về công nghệ và dịch vụ, nhưng vẫn không quên giữ gìn những giá trị tinh thần quý báu mà cha ông đã gửi gắm qua hình tượng con ngựa.

Dù ở thời đại nào, loài ngựa vẫn luôn chiếm một vị trí trang trọng trong tâm hồn người Việt. Hy vọng rằng, với tinh thần bền bỉ của ngựa chiến và sự thông tuệ của ngựa thờ, mỗi chúng ta sẽ có một năm mới “phi nước đại” trên con đường chinh phục những đỉnh cao mới, góp phần viết tiếp những trang sử rạng rỡ cho văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bài liên quan

Thủ tướng: Không để ai bị bỏ lại phía sau trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thủ tướng: Không để ai bị bỏ lại phía sau trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Nhằm bảo đảm mọi người dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 trong không khí vui tươi, lành mạnh, an toàn và tiết kiệm, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 13/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chăm lo, hỗ trợ đời sống nhân dân trong dịp Tết.
Hà Tĩnh triển khai đồng bộ nhiệm vụ, giải pháp đảm bảo phục vụ Nhân dân đón Tết

Hà Tĩnh triển khai đồng bộ nhiệm vụ, giải pháp đảm bảo phục vụ Nhân dân đón Tết

Hà Tĩnh triển khai đồng bộ nhiệm vụ, giải pháp đảm bảo phục vụ Nhân dân đón Tết vui tươi, an toàn, lành mạnh, tiết kiệm.
Bắc Ninh: Lãnh đạo tỉnh thăm, tặng quà Tết người có công tại phường Đồng Nguyên

Bắc Ninh: Lãnh đạo tỉnh thăm, tặng quà Tết người có công tại phường Đồng Nguyên

Sáng 10/2, trong không khí hướng về Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, đồng chí Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã đến thăm, tặng quà Tết các thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng và thân nhân gia đình liệt sĩ tại phường Đồng Nguyên, thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền tỉnh đối với các đối tượng chính sách.
Hà Tĩnh "khát" lao động sau tết Bính Ngọ 2026

Hà Tĩnh "khát" lao động sau tết Bính Ngọ 2026

Nhu cầu tuyển dụng lao động tại Hà Tĩnh đầu năm 2026 là hơn 8.300 người trên nhiều lĩnh vực, mở ra cơ hội lớn cho người dân địa phương.
Hà Tĩnh: Hàng ngàn du khách đổ về chùa Hữu Lạc cầu an năm mới

Hà Tĩnh: Hàng ngàn du khách đổ về chùa Hữu Lạc cầu an năm mới

Tết đến xuân về, chùa Hữu Lạc (Hà Tĩnh) thu hút hàng ngàn du khách đến cúng dường Tam bảo tạo phước đầu năm, cầu bình an.
Tết của những người “gác cổng” thị trường

Tết của những người “gác cổng” thị trường

Tết của hàng triệu gia đình trọn vẹn niềm vui nhờ sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ kiểm dịch, thú y và chiến sĩ chống buôn lậu. Họ là những người “gác cổng" an toàn, miệt mài bảo vệ từng bữa cơm và sự minh bạch của thị trường.
Người Việt chọn Tết xanh

Người Việt chọn Tết xanh

Giỏ quà Tết 2026 rạng rỡ với sắc xanh thuần Việt. Thị trường hữu cơ bùng nổ, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của người tiêu dùng tìm về giá trị thật và tin tưởng vào sự phát triển bền vững của quốc gia.
Đại Nội Huế: Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026 nhộn nhịp du khách trong nước và quốc tế

Đại Nội Huế: Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026 nhộn nhịp du khách trong nước và quốc tế

Sáng mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026, trong không khí vui tươi của những ngày đầu năm mới Đại Nội Huế thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế lại bừng lên một sắc xuân rực rỡ
Tết ấm đến bệnh nhân chạy thận tại Bệnh viện đa khoa TTH Hà Tĩnh

Tết ấm đến bệnh nhân chạy thận tại Bệnh viện đa khoa TTH Hà Tĩnh

Nhiều suất quà đến với bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại Bệnh viện đa khao TTH Hà Tĩnh trước thềm năm mới Bính Ngọ 2026.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Hoàn thiện chính sách để phát huy hiệu quả cây trồng công nghệ sinh học

Hoàn thiện chính sách để phát huy hiệu quả cây trồng công nghệ sinh học

Tại Hội thảo “Cây trồng công nghệ sinh học - Xu hướng ứng dụng trên toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam”, các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân trao đổi về hiệu quả ứng dụng, lựa chọn công nghệ, yêu cầu an toàn sinh học và những vướng mắc cần tháo gỡ để đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.
Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Trên cánh đồng, có những khoản tiền tưởng như rất nhỏ nhưng cộng lại sau một vụ lúa có thể quyết định người nông dân lời hay lỗ. Khi chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu và nước tưới ngày càng tạo sức ép, nhiều nông dân Đồng bằng sông Cửu Long đang tính lại từng khoản chi, giảm đầu vào nhưng vẫn giữ năng suất và tăng phần lợi nhuận sau mỗi vụ mùa.
Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Để được cấp chứng nhận hữu cơ, cơ sở sản xuất phải chứng minh việc tuân thủ tiêu chuẩn bằng cả thực hành tại đồng ruộng, trang trại và hồ sơ theo dõi. Quá trình này bắt đầu từ lựa chọn tiêu chuẩn, tổ chức chuyển đổi, đánh giá thực tế đến duy trì giám sát sau chứng nhận.
Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Từ nhu cầu thực tế của nông dân Đồng bằng sông Cửu Long, hội thảo “Thảo luận chiến lược hợp tác trong lĩnh vực xâm nhập mặn, thích ứng và phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam” diễn ra ngày 5/11 tại Hà Nội, tập trung thảo luận các ưu tiên hợp tác về dữ liệu, quản lý đất và nước, kỹ thuật canh tác, tài chính và thị trường. Các đề xuất hướng tới đưa giải pháp thích ứng với xâm nhập mặn vào thực tiễn sản xuất, bảo đảm sinh kế cho nông dân Đồng bằng sông Cửu Long.
Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Muốn chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, người sản xuất cần tổ chức lại cách chăm sóc đất, cung cấp dinh dưỡng và quản lý dịch hại. Năm nhóm kỹ thuật nền tảng dưới đây giúp xây dựng hệ thống sản xuất phù hợp với điều kiện đồng ruộng và yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng.
Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Vi phạm bản quyền giống cây trồng, công nghệ sau thu hoạch chưa đồng bộ, dữ liệu vùng trồng bị chia cắt cùng bài toán tiếp cận tín dụng mùa vụ là những nút thắt cốt lõi được nhận diện thẳng thắn tại Hội thảo chuyên đề lĩnh vực Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (thuộc khuôn khổ Hội nghị phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp khu vực phía Nam) diễn ra ngày 2/11/2026 tại TP. Cần Thơ.
Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân làm thước đo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu nghiên cứu khoa học phải giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất. Trước ngày 20/11/2026, mỗi địa phương phía Nam lựa chọn 3–5 bài toán ưu tiên để phối hợp triển khai.
Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Từng phải bỏ hàng trăm triệu đồng mua nước ngọt, chở từng chuyến nước về cứu vườn sầu riêng giữa mùa hạn mặn, người nông dân miền Tây hiểu thế nào là nỗi lo khi nguồn nước cạn dần, độ mặn lấn sâu. Sau những mùa khô khắc nghiệt, câu chuyện giữ nước, giữ vườn cũng là câu chuyện giữ sinh kế. Từ thực tế sản xuất, nhiều nông dân đang tìm cách thay đổi mùa vụ, điều chỉnh phương thức canh tác để giảm thiệt hại, thích ứng với những biến động ngày càng khó lường của thời tiết.
Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Xâm nhập mặn, hạn hán và những biến động khó lường của nguồn nước đang đặt sản xuất nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long trước nhiều thách thức. Tại hội thảo ở TP Cần Thơ, các chuyên gia, nhà quản lý và đối tác quốc tế cùng trao đổi giải pháp thích ứng, từ quản lý nguồn nước, điều chỉnh phương thức canh tác đến phát triển chuỗi giá trị, hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm sinh kế cho người nông dân.
Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Điều chỉnh quy hoạch khu dân cư, nâng khả năng chống chịu của hạ tầng và phát triển công trình xanh là những nội dung được đề xuất trong nghiên cứu xây dựng kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu ngành xây dựng giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Tại Diễn đàn Kinh tế chè quốc tế 2026, yêu cầu đổi mới tư duy phát triển ngành chè được đặt ra với trọng tâm kiến tạo hệ sinh thái kết nối văn hóa, khoa học công nghệ, du lịch và thị trường. Phát triển chè chất lượng cao, chè đạt tiêu chuẩn hữu cơ là một nội dung được đề cập nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ môi trường và sinh kế của người trồng chè.
ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

Hội nghị AAAP 2026 là sự kiện kết nối khoa học, công nghệ, mở hợp tác, thúc đẩy chăn nuôi xanh, sạch, an toàn, tăng năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh...
XEM THÊM
phu-my
dam-ca-mau-15-nam-vi-hoa
cuoc-thi-viet
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính