Phân bón hữu cơ: Giải pháp phát triển nông nghiệp xanh, bền vững

Việt Nam có tiềm năng rất lớn về nguyên liệu để sản xuất phân bón hữu cơ. Ảnh minh họa

Việt Nam đang sử dụng mức bón cao hơn nhiều quốc gia và gấp 3 lần trung bình của thế giới. Nhiều năm nay, Bộ NN&PTNT vẫn khuyến cáo bà con nông dân thực hiện 5 đúng khi sử dụng phân bón, bao gồm: bón đúng chủng loại phân; bón đúng nhu cầu sinh lý của cây; bón đúng nhu cầu sinh thái; bón đúng vụ và thời tiết; bón đúng phương pháp. Đáng chú ý, mới đây Bộ NN&PTNT vừa triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh”. Dự án dự kiến giảm lượng lúa giống gieo sạ xuống dưới 70kg/hecta, giảm 30% lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học, giảm 20% lượng nước tưới so với canh tác truyền thống.

Ông Huỳnh Tấn Đạt - Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết, phân bón là yếu tố không thể thiếu trong sản xuất nông nghiệp, với khoảng 10 triệu tấn phân bón được sử dụng hàng năm ở Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng lạm dụng phân bón vô cơ đã gây nhiều hệ lụy như thoái hóa đất, ô nhiễm môi trường và gia tăng chi phí sản xuất. So với giai đoạn đầu của công cuộc đổi mới (1985 - 1986), lượng phân bón vô cơ đã tăng gấp 6 lần, điều này cho thấy thói quen sử dụng phân bón vô cơ khó thay đổi trong thời gian ngắn.

Theo thống kê, lượng phân bón sử dụng trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vào khoảng 10 triệu tấn/năm và 75% trong số đó là phân bón vô cơ. Mức độ sử dụng phân bón của nước ta cao hơn nhiều quốc gia và gấp ba lần trung bình của thế giới. Để sản xuất nông nghiệp bền vững cần sử dụng cân đối giữa phân hữu cơ và vô cơ.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi sang phân bón hữu cơ, những năm gần đây, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp lý nhằm thúc đẩy sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ.

Đặc biệt Luật Trồng trọt là nền tảng pháp lý vững chắc để phát triển phân bón hữu cơ, hướng đến một nền nông nghiệp bền vững, an toàn cho người tiêu dùng và thân thiện với môi trường.

Theo đó, Bộ NN-PTNT đã đề ra chiến lược phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tỷ lệ sử dụng phân bón hữu cơ cao, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược trồng trọt đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó có đề án phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ.

Phân bón hữu cơ: Nền tảng cho nông nghiệp bền vững Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu cấp thiết về thực phẩm an toàn, phân bón hữu cơ đang ngày càng khẳng ...

Ứng dụng công nghệ SOFIX cải thiện “sức khỏe” đất Muốn có năng suất cao và ổn định, bền vững phải quan tâm, chăm sóc sức khỏe đất, đặc biệt, phải chú ý đến việc ...

Nâng cao sức khỏe đất và quản lý dinh dưỡng cây trồng để nông nghiệp phát triển bền vững Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), sức khỏe đất và quản lý dinh dưỡng cây trồng là yếu tố then chốt ...

Theo nhận định từ các chuyên gia, phân bón hữu cơ nếu được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp ngoài việc cung cấp chất dinh dưỡng ổn định cho cây trồng còn có tác dụng cải thiện tính chất vật lý, hóa học, sinh học đất, hạn chế rửa trôi, tăng độ thấm và khả năng giữ nước của đất, tăng khả năng chịu hạn của cây trồng. Trong khi đó, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về nguyên liệu để sản xuất phân bón hữu cơ.

Bộ NN&PTNT khẳng định, nguồn nguyên liệu để sản xuất phân bón hữu cơ ở Việt Nam hiện nay rất đa dạng, phong phú bao gồm chất thải từ chăn nuôi, thủy sản, chế biến nông sản, phụ phẩm cây trồng, than bùn, rác thải sinh hoạt và các chế phẩm vi sinh, các nguyên tố khoáng, chất sinh học bổ sung để nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng phân bón.

Phân bón hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên từ thực vật hay động vật, cung cấp cho đất các chất hữu cơ và dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của cây trồng, giúp kích thích sự phát triển của vi sinh vật, tránh tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng, hay thoái hóa, bạc màu của đất trồng. Từ đó giúp cải thiện sức khỏe đất, tăng năng suất và chất lượng nông sản.

Ngoài ra, khi được sản xuất đúng quy trình và bón đúng liều lượng, phân bón hữu cơ an toàn với sức khỏe con người, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững. Quan trọng hơn hết, trong bối cảnh nhu cầu lựa chọn thực phẩm an toàn của người tiêu dùng toàn cầu ngày càng tăng, việc sử dụng phân bón hữu cơ kết hợp với các loại phân vô cơ chất lượng cao trong sản xuất nông nghiệp càng trở thành xu hướng tất yếu.

Phát biểu tại Đại hội lần VI của Hiệp hội Phân bón Việt Nam, ngày 2/8/2024, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Trung cho biết, phân bón đóng vai trò quan trọng vì góp từ 30-60% giá trị đầu vào của vật tư nông nghiệp và làm tăng năng suất cây trồng ở mức 40-50%. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xác định coi sản xuất, sử dụng phân bón hữu cơ là giải pháp lâu dài dựa trên cơ sở ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ hiện đại kết hợp với kinh nghiệm truyền thống, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về nguồn nguyên liệu hữu cơ sẵn có trong nước để thay thế một phần phân bón vô cơ, giảm sự phụ thuộc vào phân bón nhập khẩu, phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững.

Nhằm xây dựng nền nông nghiệp bền vững, có trách nhiệm, theo hướng tuần hoàn và tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phê duyệt Đề án phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 với mục tiêu nâng tỉ lệ sử dụng phân bón hữu cơ lên ít nhất 30% vào năm 2030.