Phát huy hiệu quả liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng và Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng chủ trì Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2025. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chiều 28/11, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng và Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng chủ trì Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2025 với chủ đề "Liên kết hiệu quả giữa hợp tác xã và doanh nghiệp".

Trong không khí quyết liệt, đầy khí thế của cả nước đang nỗ lực, thi đua phấn đấu về đích với kết quả cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) của 5 năm 2021 - 2025, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sẽ diễn ra vào đầu năm sau, lãnh đạo các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương, đại diện các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng hợp tác xã, doanh nghiệp cùng hội tụ về Thủ đô Hà Nội để tham dự Diễn đàn.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đánh giá đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhằm chia sẻ, trao đổi, đề xuất những định hướng chiến lược, giải pháp đột phá để thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) - một thành phần không thể thiếu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Phó Thủ tướng cho rằng kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân có mối quan hệ mật thiết, bổ trợ lẫn nhau, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, một bên là "bệ đỡ nơi làng quê", một bên là "động lực nơi thị trường".

Các HTX đóng vai trò hỗ trợ cho kinh tế tư nhân, đặc biệt là kinh tế hộ thành viên của HTX; là nhân tố đẩy trong việc liên kết với doanh nghiệp để hình thành các chuỗi giá trị. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp đóng vai trò là nhân tố kéo trong chuỗi giá trị sản xuất liên kết với các HTX.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng và Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng chủ trì Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2025. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nét ưu việt đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

Diễn đàn năm nay đã lựa chọn nội dung hết sức thiết thực và trọng tâm, góp phần hiện thực hóa mục tiêu kép cho cả hai lĩnh vực quan trọng là kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể.

Nghị quyết số 68-NQ/TW được xác định là một trong những Nghị quyết nền tảng nhằm định hình và thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn tới. Trong đó, xác định mục tiêu "Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Tại Nghị quyết số 68-NQ/TW, Bộ Chính trị cũng đã khẳng định rõ quan điểm "kinh tế tư nhân, cùng với kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể, giữ vai trò nòng cốt để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả, đưa đất nước vươn lên phát triển thịnh vượng".

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu khai mạc Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2025. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

"Đây có thể coi là một nét ưu việt đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta khi Đảng và Nhà nước luôn quan tâm và tạo cơ hội phát triển công bằng cho mọi thành phần và mọi người dân đều được hưởng thành quả của tăng trưởng, không một ai bị bỏ lại phía sau", Phó Thủ tướng khẳng định.

Phân tích rõ hơn, Phó Thủ tướng cho rằng kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân có mối quan hệ mật thiết, bổ trợ lẫn nhau, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, một bên là "bệ đỡ nơi làng quê", một bên là "động lực nơi thị trường".

Các hợp tác xã (HTX) đóng vai trò hỗ trợ cho kinh tế tư nhân, đặc biệt là kinh tế hộ thành viên của HTX; là nhân tố đẩy trong việc liên kết với doanh nghiệp để hình thành các chuỗi giá trị.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp đóng vai trò là nhân tố kéo trong chuỗi giá trị sản xuất liên kết với các hợp tác xã.

Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu tại Diễn đàn thẳng thắn trao đổi, đóng góp có trách nhiệm trên cơ sở tập trung vào một số nội dung chính. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Mối quan hệ hợp tác giữa hợp tác xã và doanh nghiệp đã vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống, trở thành đối tác trong việc hình thành các cụm liên kết theo chuỗi giá trị, không những trong lĩnh vực nông nghiệp mà còn trong nhiều lĩnh vực khác như công nghiệp, du lịch, dịch vụ.

Thực tế đã có nhiều mô hình thành công, đã xuất hiện các hình thức liên kết sâu như góp vốn và mua cổ phần, củng cố sự gắn kết lợi ích lâu dài. Việc thúc đẩy liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp là vô cùng cần thiết, mang tính dài hạn và là giải pháp quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế tập thể và tư nhân theo hướng bền vững.

Lãnh đạo các bộ, ngành tham dự Diễn đàn. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tập trung 3 nhóm nội dung để mang lại giá trị thiết thực

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra hoạt động liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng do một số nguyên nhân: (1) Số lượng và chất lượng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị còn ít, quy mô liên kết sản xuất còn nhỏ lẻ; (2) Nhiều doanh nghiệp còn e ngại rủi ro do chưa tin tưởng vào năng lực thực hiện của hợp tác xã, nhất là đối với các hoạt động yêu cầu kỹ thuật, trình độ chuyên môn cao; (3) Công tác triển khai, khả năng tiếp cận chính sách của các doanh nghiệp, hợp tác xã chưa cao; (4) Nhận thức về tầm quan trọng, lợi ích từ việc tham gia liên kết còn chưa đầy đủ; từ đó chưa tạo thành động lực thực sự trong việc liên kết.

Diễn đàn chính là một diễn đàn mở, là cơ hội để "4 nhà" (nhà doanh nghiệp, nhà hợp tác xã, nhà khoa học và Nhà nước) cùng tích cực trao đổi, tương tác để làm rõ ý nghĩa, vai trò và thực trạng và đề xuất các giải pháp cho hoạt động liên kết giữa doanh nghiệp và hợp tác xã tại nước ta.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đề nghị các đại biểu tại diễn đàn thẳng thắn trao đổi, đóng góp có trách nhiệm trên cơ sở tập trung vào một số nội dung chính.

Thứ nhất, đánh giá thực trạng, cơ hội từ việc liên kết; Những vướng mắc, thách thức đang cản trở liên kết; Những bài học, kinh nghiệm quốc tế có thể áp dụng đối với Việt Nam.

Thứ hai, đề xuất các giải pháp mang tính đột phá để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các mô hình liên kết, nhất là về cơ chế, chính sách; công tác phối hợp của bộ, ngành, địa phương; thu hút nguồn lực; nâng cao vai trò của hợp tác xã, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ.

Thứ ba, công tác hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ cần phải đổi mới những gì để tháo gỡ những vướng mắc, dễ đi vào thực tiễn; Chiến lược và chương trình hành động cần xây dựng với những định hướng, mục tiêu như thế nào để khơi thông liên kết hiệu quả.

"Các đại biểu cùng nhau "kết nối trí tuệ - lan tỏa giá trị - liên kết, hợp lực - xây dựng tương lai" để có những thảo luận, đóng góp mang lại các giá trị thiết thực, giúp khu vực kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân phát triển bền vững", Phó Thủ tướng lưu ý.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2025, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung khẳng định liên kết giữa hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp mang lại lợi ích đa chiều cho các bên tham gia liên kết, giúp hình thành các chuỗi giá trị. Qua đó, tạo không gian phát triển mới cho khu vực kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân. Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung khẳng định liên kết giữa hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp mang lại lợi ích đa chiều cho các bên tham gia liên kết, giúp hình thành các chuỗi giá trị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc Số lượng HTX hoạt động tốt năm 2025 chiếm hơn 78%; tăng 46,8% so với năm 2020 Năm 2025 là năm có nhiều biến động, đặc biệt là tình hình thiên tai diễn biến hết sức phức tạp, song khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (KTTT, HTX) vẫn duy trì được đà phát triển ổn định, khẳng định được vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, ước đến 31/12, cả nước có trên 35.000 HTX, tăng 34% so với năm 2020; với gần 6 triệu thành viên, tăng hơn 100.000 thành viên so với năm 2020; có 164 liên hiệp HTX, tăng 64%. Số lượng tổ hợp tác đạt gần 66.000 tổ hợp tác với hơn 1 triệu thành viên. Đáng chú ý, hiệu quả hoạt động của các HTX cũng đã được cải thiện. Số lượng HTX hoạt động tốt, khá đạt trên 27.000, chiếm hơn 78% số lượng HTX cả nước, tăng 46,8% so với năm 2020; có 2.600 HTX ứng dụng công nghệ cao, 4.700 HTX tham gia liên kết chuỗi giá trị. Bên cạnh kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cũng chỉ ra những hạn chế của khu vực kinh tế tập thể, nhất là về quy mô sản xuất, quy trình quản trị và năng lực cạnh tranh. Thực hiện chủ trương cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hướng tới thời kỳ tăng trưởng cao và ổn định nhưng "không để ai bị bỏ lại phía sau", khu vực kinh tế tập thể cần phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy, quyết liệt về hành động để bắt kịp, tiến cùng với các thành phần kinh tế khác. Nhiều chính sách hỗ trợ HTX, doanh nghiệp liên kết Thực tế cho thấy, liên kết giữa HTX và doanh nghiệp mang lại lợi ích đa chiều cho các bên tham gia liên kết, giúp hình thành các chuỗi giá trị, đặc biệt là chuỗi giá trị nông sản, góp phần phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. Cụ thể là góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận nguồn lực và thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của các bên tham gia; liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giúp giảm rủi ro cho các bên tham gia, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường cho các HTX; hợp tác giữa HTX và doanh nghiệp giúp khai thác lợi thế quy mô, giảm chi phí sản xuất; liên kết sản xuất giúp đổi mới hình thức tổ chức sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Với mục tiêu khuyến khích, hỗ trợ liên kết, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ HTX, doanh nghiệp khi có hoạt động liên kết. Luật HTX năm 2023 quy định nhiều chính sách hướng đến thúc đẩy HTX liên kết với các thành phần kinh tế khác. Các chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp được ban hành tại Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg và Quyết định 62/2013/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ; Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, Chính phủ ban hành chính sách ưu tiên vốn vay cho các HTX tham gia chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, gắn với nông nghiệp xanh, sạch tại Nghị định số 55/2015/NĐ-CP); hệ thống chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng quy định chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các đối tượng có liên quan tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị... Từ hệ thống chính sách được ban hành, hoạt động liên kết giữa HTX và doanh nghiệp tại Việt Nam ngày càng được thúc đẩy. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết tháng 6/2025, cả nước có 1.938 dự án và kế hoạch liên kết theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP được phê duyệt. Đến nay, khoảng 5.000 HTX có hoạt động liên kết với doanh nghiệp ở nhiều mức độ khác nhau.

Nới rộng "cửa" vốn: Hợp tác xã và liên hiệp Hợp tác xã được vay đến 5 tỷ đồng Khu vực kinh tế tập thể, với hạt nhân là các hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, từ lâu đã được xác ...

Đẩy mạnh mô hình Hợp tác xã tiêu dùng và kênh tiêu thụ nông sản Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng gắn kết chặt chẽ với tiêu dùng và thị trường, tỉnh Lâm Đồng đang tích cực ...

Cao Bằng: Bồi dưỡng, nâng cao năng lực bán hàng thương mại điện tử cho hợp tác xã Từ ngày 23 - 25/9/2025, Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh Cao Bằng mở lớp bồi dưỡng nâng cao năng lực cho 35 học ...