Thứ ba 23/07/2024 09:17Thứ ba 23/07/2024 09:17 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: toasoan@tapchihuucovietnam.vn

Tag

Trưởng ban điều phối PGS Việt Nam: Nông nghiệp Hữu cơ về cơ bản nằm trong Nông nghiệp sinh thái

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Bà Từ Thị Tuyết Nhung, Trưởng ban điều phối PGS Việt Nam, Uỷ viên Ban Thường vụ Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam đã có bài tham luận về khái niệm Nông nghiệp sinh thái, Nông nghiệp Hữu cơ.

Ngày 1/11/2023 vừa qua, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (Bộ NN&PTNT) đã tổ chức buổi hội thảo “Chuyển đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế và phát triển nông nghiệp sinh thái”. Buổi hội thảo thu hút sự tham gia của khoảng 40 đại biểu tham dự trực tiếp và 100 đầu cầu là Sở NN&PTNT các tỉnh, các công ty về công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, các Hiệp hội…

Tại buổi hội thảo, bà Từ Thị Tuyết Nhung, Trưởng ban điều phối PGS Việt Nam (thuộc Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam) đã trình bày tham luận khái niệm cơ bản về Nông nghiệp sinh thái (NNST) và Nông nghiệp Hữu cơ (NNHC)

Theo bà Nhung, trong những năm gần đây, bên cạnh NNHC, thuật ngữ Agroecology được nhắc đến rất nhiều trong các tài liệu, các hội thảo và chủ trương phát triển của nhà nước. Nhiều các nghiên cứu, tài liệu được FAO tập hợp và phát triển công cụ chuyển giao, thúc đẩy mạnh mẽ việc vận dụng các nguyên tắc của Agroecology trên toàn cầu trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên trong nhiều cuộc hội thảo bàn về lĩnh vực này, có nhiều ý kiến phản biện khi thuật ngữ Agroecology được chuyển sang tiếng Việt là “Nông nghiệp sinh thái”.

Vị thuyền trưởng của PGS Việt Nam cho biết, trước hết, để vận dụng đúng đắn và chuyển giao kiến thức cho mỗi phương thức sản xuất nào đó, người phát triển hay người sản xuất cần hiểu rõ nguyên tắc và những đặc tính quan trọng của mỗi hệ thống nông nghiệp để có phương pháp tiếp cận và vận dụng hợp lý.

Bà Từ Thị Tuyết Nhung phát biểu tại Hội thảo
Bà Từ Thị Tuyết Nhung phát biểu tại Hội thảo

NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ

4 nguyên tắc Sức khỏe - Sinh thái – Cẩn trọng – Công bằng, chính là kim chỉ nam cho việc chuẩn hóa các biện pháp kỹ thuật tạo ra trọn vẹn một sản phẩm hữu cơ đúng nghĩa. Các sản phẩm được dán nhãn là Hữu cơ đều có quy định mang tính bắt buộc rằng hệ thống sản xuất tạo ra sản phẩm phải tuân thủ những tiêu chuẩn được định rõ dựa trên 4 nguyên tắc trên.

Hiểu một cách tóm lược, sản xuất Hữu cơ phải dựa trên một hệ thống sản xuất tổng hòa, vận dụng triết lý và nguyên lý của sinh thái học vào sản xuất nông nghiệp, tăng cường đa dạng sinh học, kế thừa các phương pháp truyền thống, khuyến khích các loài giống bản địa trong một đời sống công bằng cho muôn loài và vận dụng khoa học kỹ thuật một cách cho chọn lọc.

Việc loại trừ hóa chất tổng hợp trong sản xuất Hữu cơ thay thế bằng các nguyên liệu có khả năng tái tạo và tái sử dụng các vật liệu Hữu cơ sẵn có ở địa phương là một chuẩn mực cứng rắn để giúp nhanh chóng phục hồi và duy trì một hệ sinh thái nông nghiệp lành mạnh, bền vững.

AGROECOLOGY

Được Việt hóa ngắn gọn là “Nông nghiệp sinh thái” trong tất cả các tài liệu và văn bản đã gây ra nhiều ý kiến phản biện về dịch thuật. Thuật ngữ có thể không chuyển tải đủ bản chất, quan trọng là những nguyên tắc và đặc tính quan trọng của nông nghiệp dựa vào triết lý sinh thái học cần được hiểu đúng và truyền đạt dễ hiểu nhất tới người sản xuất để giúp họ vận dụng.

Thực tế nông nghiệp dựa vào nguyên lý sinh thái hay vẫn được gọi là “Nông nghiệp sinh thái” hiện nay không mới ở Việt Nam. Từ những năm 90, cụm từ sinh thái đã được đề cập trong các tài liệu kỹ thuật hướng dẫn thực hành sản xuất nhưng không mở rộng ra các yếu tố liên quan đến kinh tế, xã hội, môi trường của quan điểm bền vững.

Cho đến nay, khái niệm về NNST được phát triển toàn diện hơn. Tổ chức Nông Lương thế giới (FAO) đã tổng hợp, hệ thống hóa lý luận về NNST và tài liệu hóa các công cụ để phổ biến và thúc đẩy toàn cầu một nền nông nghiệp bền vững dựa vào nguyên lý sinh thái, đảm bảo an ninh lương thực và công bằng xã hội.

Theo đó, NNST được định nghĩa là một phương pháp tiếp cận tổng hợp chú trọng đến sự tương tác giữa các yếu tố môi trường, kinh tế và xã hội. 10 yếu tố của NNST cùng 13 nguyên tắc ở 5 cấp độ chuyển đổi sang NNST được FAO đưa ra hướng dẫn các quốc gia chuyển đổi hệ thống nông nghiệp và lương thực, lồng ghép nông nghiệp bền vững trên quy mô lớn nhằm đạt được mục tiêu không còn nạn đói và nhiều mục tiêu phát triển bền vững khác của các nước.

Có thể thấy, NNHC và NNST đều vận dụng các nguyên tắc sinh thái trong thiết kế hệ thống sản xuất theo quy mô khác nhau nhằm tăng cường lợi ích qua các mối tương tác sinh thái kết hợp khoa học với kiến thức truyền thống và thực tiễn tại địa phương. Cả hai đều tăng cường khả năng tự chủ và năng lực thích ứng của nhà sản xuất và cộng đồng.

Trong khi NNHC được chuẩn hóa thì NNST mềm dẻo linh hoạt hơn trong lựa chọn về quy mô, có thể tích hợp một phần hoặc toàn phần. NNHC ngay khi công bố chuyển đổi đã phải tuân thủ tiêu chuẩn thì NNST có thể cho phép chuyển đổi qua các cấp độ khác nhau. NNHC có những chi tiết khắt khe loại trừ đầu vào từ hóa chất tổng hợp, hoặc các tác nhân không thể dự đoán được nguy cơ như biến đổi gen (GMO), trong khi NNST không cụ thể hóa các đầu vào.

Bởi vậy NNST giúp cung cấp các giải pháp phù hợp với bối cảnh và giải quyết các vấn đề của địa phương, khu vực. Ngoài ra, trong các nhóm phương thức NNST được FAO đưa ra, NNHC là một trong 6 phương thức sản xuất trong nội hàm bao trùm của NNST không thể tách rời.

NNHC là một trong 6 phương thức sản xuất trong nội hàm bao trùm của NNST
NNHC là một trong 6 phương thức sản xuất trong nội hàm bao trùm của NNST

SẢN XUẤT “HƯỚNG HỮU CƠ”

Đây là cách dùng từ đang rất phổ biến để tuyên truyền thúc đẩy phong trào sản xuất Hữu cơ hiện nay ở hầu hết các địa phương. Khi trao đổi với người sản xuất “hướng Hữu cơ”, hầu như họ không biết về các nguyên tắc của Nông nghiệp Hữu cơ và không hiểu tiêu chuẩn Hữu cơ họ cần phải áp dụng.

Cách tuyên truyền sản xuất “hướng Hữu cơ” làm cho người sản xuất hiểu sai bản chất của NNHC chỉ đơn giản là giảm thiểu đầu vào hóa học, gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng về các sản phẩm Hữu cơ họ đang muốn tìm kiếm, và cảnh báo về mức độ nguy hiểm của sự không trung thực khi đã thành thói quen mặc định khó thay đổi khi sản xuất ra các sản phẩm “hướng Hữu cơ” vẫn được sử dụng phân bón và thuốc BVTV hoá học.

Theo Nghị định 109-2018/NĐCP của Chính phủ về NNHC, sản phẩm Hữu cơ được sản xuất, canh tác theo một loại tiêu chuẩn Hữu cơ nhất định. Người sản xuất Hữu cơ có quyền tuyên bố tiêu chuẩn họ đang làm theo. Khi một trang trại bắt đầu quyết định làm Hữu cơ, người sản xuất cần chọn tiêu chuẩn Hữu cơ nào đó để thực hiện theo và sẽ phải trải qua giai đoạn chuyển đổi.

Ngay từ khi bắt đầu chuyển đổi, người sản xuất đã phải dừng sử dụng các đầu vào hóa chất tổng hợp thay vì giảm từ từ và phải áp dụng đúng tiêu chuẩn sản xuất Hữu cơ họ chọn làm theo. Thời gian chuyển đổi dài hay ngắn tuỳ thuộc vào đối tượng sản xuất, vào tiêu chuẩn Hữu cơ được chọn và điều kiện sản xuất có mức độ ô nhiễm khác nhau. Quá trình chuyển đổi có thể bị kéo dài thêm thời gian nếu không tuân thủ tiêu chuẩn Hữu cơ.

Như vậy, xét về góc độ chuyên môn của NNHC, có các loại sản phẩm hiện hữu ở thị trường:

  1. Sản phẩm Hữu cơ được sản xuất tuân thủ tiêu chuẩn Hữu cơ cụ thể của Việt Nam, của Mỹ, của châu Âu hay của Nhật Bản. Các sản phẩm này được đánh giá và công nhận đạt chuẩn bởi các tổ chức chứng nhận độc lập hoặc chứng nhận cộng đồng.
  2. Sản phẩm chuyển đổi là loại được công nhận đang trong quá trình chuyển đổi Hữu cơ theo tiêu chuẩn cụ thể của Việt Nam, của Mỹ, châu Âu, hay Nhật Bản… Các sản phẩm chuyển đổi được ghi nhãn rõ ràng trên bao bì theo quy định của tiêu chuẩn được người sản xuất chọn làm theo
  3. Sản phẩm “hướng Hữu cơ” thực chất không phải là sản phẩm Hữu cơ, không sản xuất theo tiêu chuẩn dù người sản xuất tuyên bố có giảm bớt các đầu vào hóa học tổng hợp.

Để thay đổi nhận thức đúng cho người sản xuất, để đảm bảo một thị trường minh bạch, các cơ quan chuyên môn đang thúc đẩy phong trào sản xuất Hữu cơ, nên hướng cho người sản xuất lựa chọn một trong 6 phương thức canh tác dựa vào nguyên lý sinh thái (Agroecology), ghi nhãn phù hợp, giúp nông dân tiếp cận sản phẩm sinh thái ra thị trường, thay vì chỉ cố gắng gắn thêm cụm từ “Hữu cơ” chạy theo xu thế.

Cuối cùng bà Từ Thị Tuyết Nhung đề xuất cần phát triển tài liệu hướng dẫn người sản xuất về Nông nghiệp sinh thái với các thuật ngữ dễ hiểu, dễ tiếp cận. Tập huấn và sử dụng công cụ đánh giá TAPE để đánh giá các mức độ sản xuất của NNST để ghi nhãn, giúp nông dân bán sản phẩm sinh thái mới có thể thúc đẩy sản xuất và lan toả NNST.

Bài liên quan

Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần từ ngày 15 - 21/7

Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần từ ngày 15 - 21/7

Tuần qua, trong bối cảnh kinh tế phục hồi tích cực nhưng vẫn còn đó những thách thức đối với ngành nông nghiệp, đặc biệt là nông hữu cơ.
Mục tiêu 1.000 ha canh tác nông nghiệp hữu cơ năm 2030

Mục tiêu 1.000 ha canh tác nông nghiệp hữu cơ năm 2030

Huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ, kết hợp khai thác rươi, cáy tự nhiên và du lịch sinh thái, hướng tới mục tiêu 1.000 ha sản xuất vào năm 2030.
Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần từ ngày 8 - 14/7

Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần từ ngày 8 - 14/7

Bên cạnh những điểm sáng, nhiều khó khăn trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ cũng đã được các chuyên gia và nhà khoa học chỉ ra trong tuần vừa qua.
Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần

Nông nghiệp hữu cơ nổi bật trong tuần

Cùng điểm lại những hoạt động nổi bật trong lĩnh vực nông nghiệp và nông nghiệp hữu cơ trong nước và quốc tế diễn ra từ ngày 1 đến 7/7.
Phát triển Nông nghiệp hữu cơ: Việt Nam cần linh hoạt, có chiến lược và lộ trình phù hợp

Phát triển Nông nghiệp hữu cơ: Việt Nam cần linh hoạt, có chiến lược và lộ trình phù hợp

Theo bà Từ Thị Tuyết Nhung, Uỷ viên Ban Thường vụ Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, nguyên Trưởng ban điều phối PGS Việt Nam, Việt Nam có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển Nông nghiệp hữu cơ, nhưng cần linh hoạt và có chiến lược, lộ trình phù hợp với thực tế.
Truyền thông góp phần phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Truyền thông góp phần phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Sản xuất Nông nghiệp hữu cơ (NNHC) đang từng bước khẳng định chỗ đứng trong nền nông nghiệp của nước ta, góp phần hướng đến một nền sản xuất nông nghiệp sạch, bền vững. Đóng góp vào sự phát triển của Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam có vai trò quan trọng của truyền thông, báo chí.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Trà đạo Nhật Bản - Trà thức Việt Nam: Sứ mệnh giao thoa, gắn kết ngoại giao

Trà đạo Nhật Bản - Trà thức Việt Nam: Sứ mệnh giao thoa, gắn kết ngoại giao

Với triển vọng thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa thành phố Đà Nẵng và các đối tác Nhật Bản, sau khi hai nước nâng cấp quan hệ thành đối tác chiến lược toàn diện, sự giao lưu văn hóa là điều hết sức cần thiết, quan trọng.
Thái Nguyên tiên phong trong cuộc "cách mạng xanh" với mô hình lúa hữu cơ

Thái Nguyên tiên phong trong cuộc "cách mạng xanh" với mô hình lúa hữu cơ

Thái Nguyên đang tiên phong trong việc áp dụng mô hình sản xuất lúa hữu cơ quy mô lớn, sử dụng giống lúa chất lượng cao và phân bón hữu cơ, nhằm tạo ra sản phẩm gạo an toàn và bền vững.
Phát triển cây quế hữu cơ hướng tới vùng nguyên liệu bền vững

Phát triển cây quế hữu cơ hướng tới vùng nguyên liệu bền vững

Người dân huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái, đang nỗ lực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và mở rộng diện tích trồng cây quế hữu cơ, góp phần xây dựng vùng nguyên liệu sạch và bền vững, từ đó đưa sản phẩm của địa phương vươn xa.
Phát triển chè hữu cơ ở Thái Nguyên

Phát triển chè hữu cơ ở Thái Nguyên

Trong tình hình người tiêu dùng rất lo ngại về thực phẩm không an toàn hiện nay, việc phát triển nông nghiệp hữu cơ (NNHC) là bước đi cần thiết và kịp thời cho nông nghiệp Việt Nam.
Xây dựng nông thôn mới liên kết chặt chẽ với nông nghiệp hữu cơ

Xây dựng nông thôn mới liên kết chặt chẽ với nông nghiệp hữu cơ

Huyện Phú Lương, Thái Nguyên, quyết định đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ nhằm hoàn thiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư.
Các hợp tác xã đang đối mặt với thách thức về tiêu chuẩn hữu cơ tại Việt Nam

Các hợp tác xã đang đối mặt với thách thức về tiêu chuẩn hữu cơ tại Việt Nam

Theo khảo sát, đến 80% khách hàng tin tưởng vào sản phẩm được chứng nhận theo Tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam TCVN 11041:2017, trong khi 20% còn lại cho biết nếu có sản phẩm hữu cơ được chứng nhận quốc tế, sẽ có xu hướng ưu tiên lựa chọn.
Thái Nguyên thúc đẩy nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường

Thái Nguyên thúc đẩy nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường

Tỉnh Thái Nguyên đang tập trung thúc đẩy phát triển chăn nuôi theo hướng "tăng trưởng xanh" để đảm bảo bền vững và hiệu quả trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đồng thời góp phần quan trọng vào bảo vệ môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.
Xây dựng 22 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Tây Ninh

Xây dựng 22 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Tây Ninh

Tây Ninh đặt mục tiêu phát triển các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nhằm đóng góp vào việc nâng tỷ lệ giá trị sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao lên trên 40% vào năm 2025 và đạt 50% vào năm 2030.
Kiểm tra thực địa mô hình dứa hữu cơ tại thành phố Vị Thanh

Kiểm tra thực địa mô hình dứa hữu cơ tại thành phố Vị Thanh

Tổ Chức Liên Minh Nauy phối hợp với Phòng Kinh tế của thành phố Vị Thanh và Ủy ban nhân dân xã Hỏa Tiến đã tổ chức một buổi kiểm tra thực địa nhằm đánh giá hiệu quả của mô hình khóm hữu cơ tại Ấp Thạnh Xuân, thuộc xã Hỏa Tiến, TP. Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.
Sản xuất lúa hữu cơ: Chất lượng cao, giảm phát thải

Sản xuất lúa hữu cơ: Chất lượng cao, giảm phát thải

Tại vùng Tứ giác Long Xuyên, việc trồng lúa chất lượng cao và giảm phát thải được giám sát thông qua công nghệ vệ tinh, một cách tiên tiến xuất hiện giữa những cánh đồng bạt ngàn rộng lớn.
Lúa Séng Cù canh tác theo phương pháp hữu cơ phù hợp tự nhiên ở Hải Dương

Lúa Séng Cù canh tác theo phương pháp hữu cơ phù hợp tự nhiên ở Hải Dương

Sau hai vụ mùa, Viện Cây Lương thực và Cây Thực phẩm (thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam) đã tiến hành một đánh giá ban đầu về việc trồng lúa Séng Cù theo phương pháp hữu cơ, phù hợp với điều kiện đất đai ở một số khu vực của Hải Dương.
Nông nghiệp hữu cơ: Xu thế mới

Nông nghiệp hữu cơ: Xu thế mới

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia vừa tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp, với chủ đề “Phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn gắn với bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học” tại Đà Lạt (Lâm Đồng).
XEM THÊM
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2024 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính