Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp canh tác nông nghiệp xanh, sạch, tuần hoàn, giảm phát thải, sản xuất bền vững trên một số loại cây trồng chủ lực tại tỉnh Đắk Lắk”, thu hút sự tham dự của nhiều lãnh đạo ngành, chuyên gia, doanh nghiệp và bà con nông dân

Tham dự Hội thảo có: ông Nguyễn Quốc Mạnh – Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, bà Đặng Thị Thủy – Phó GĐ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, ông Nguyễn Hắc Hiển - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, ông Trần Văn Thanh – Phó Giám đốc Trung tâm Khảo kiểm nghiệm phân bón Quốc gia, đại diện Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao, cùng các ban ngành chuyên môn và một số doanh nghiệp, tổ chức, hợp tác xã.

Hình ảnh quang cảnh buổi Hội thảo

Các phiên tham luận được điều hành nhịp nhàng, tập trung vào các nhóm vấn đề chính: thực trạng và tiềm năng phát triển nông nghiệp xanh tại Đắk Lắk; cơ chế chính sách cho canh tác tuần hoàn, bảo vệ sức khỏe đất; định hướng sản phẩm phân bón sạch, hiệu quả; và giải pháp kiểm soát nguyên tố không chủ định trong phân bón nhằm đảm bảo an toàn môi trường và sức khỏe con người.

Đắk Lắk - Tiềm năng lớn cho sản xuất xanh

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, hiện Đắk Lắk có hơn 824.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, chiếm 39,52% cơ cấu kinh tế. Sau khi sáp nhập với Phú Yên, diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh mới dự kiến đạt trên 1,35 triệu ha, tạo cơ hội hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, sản xuất sạch, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao.

Đắk Lắk có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây công nghiệp dài ngày như cà phê, hồ tiêu, ca cao, cao su, mắc ca; cây ăn quả như bơ, sầu riêng; cây lúa, ngô, rau màu, mía, sắn; cùng nguồn phụ phẩm nông – lâm nghiệp dồi dào (vỏ cà phê, rơm rạ, bã mía, phân chuồng…). Đây là nguồn nguyên liệu quý giá cho sản xuất phân bón hữu cơ, giúp phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học và hạn chế ô nhiễm.

Bà Đặng Thị Thủy – PGĐ Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, sạch, tuần hoàn đã xuất hiện và chứng minh hiệu quả: trang trại hữu cơ Nhất Thống với 230 ha được chứng nhận quốc tế; mô hình cà phê hữu cơ ở Krông Năng, Cư M’gar; lúa hữu cơ Đài Thơm 8 tại Ea Súp; chăn nuôi tuần hoàn tại Cư Kuin; vùng rau hoa công nghệ cao ở Buôn Ma Thuột…

Sức khỏe đất – nền tảng của sản xuất bền vững

Một nội dung nhận được sự quan tâm lớn là thực trạng sức khỏe đất. Theo các báo cáo, đất nông nghiệp Đắk Lắk đang đối mặt với nhiều thách thức: pH thấp, hàm lượng hữu cơ giảm, hiện tượng chua hóa, xói mòn, tích lũy kim loại nặng. Nguyên nhân chính đến từ việc lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, cùng với canh tác thiếu bền vững.

Các chuyên gia đề xuất loạt giải pháp: Giảm sử dụng phân bón hóa học, tăng cường bón phân hữu cơ, phân xanh, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp; Quản lý và cải tạo đất theo vùng sinh thái, kết hợp luân canh cây trồng để phục hồi độ phì; Ứng dụng công nghệ quan trắc và phân tích đất, cho phép bón phân cân đối, chính xác theo nhu cầu từng loại cây; Xây dựng hành lang pháp lý về tiêu chuẩn đất khỏe, gắn với chứng nhận sản phẩm an toàn, bền vững.

Kiểm soát nguyên tố không chủ định trong phân bón

Một tham luận quan trọng khác phân tích tác hại của các nguyên tố không chủ định (Asen, Cadimi, Chì, Thủy ngân…) trong phân bón. Các nguyên tố này có thể xâm nhập đất, cây trồng, nguồn nước và cuối cùng là cơ thể người, gây ảnh hưởng lâu dài.

Nguồn gốc chính gồm: nguyên liệu sản xuất bị nhiễm, quy trình công nghệ lạc hậu, hoặc nhiễm chéo trong bảo quản, vận chuyển. Để giảm thiểu, các chuyên gia kiến nghị: Kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu, ưu tiên vật liệu sạch, đã qua kiểm nghiệm; Đổi mới công nghệ sản xuất, sử dụng kỹ thuật loại bỏ tạp chất, giảm thiểu tồn dư kim loại nặng; Thiết lập giới hạn cho từng nguyên tố, bắt buộc kiểm nghiệm định kỳ, gắn với chứng nhận hợp quy; Khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh – an toàn với đất, nước và sức khỏe cộng đồng.

Hình ảnh các sản phẩm chủ lực của Công ty CP Supe Phốt phát và hóa chất Lâm Thao

Giải pháp từ doanh nghiệp – Liên kết để phát triển

Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao trình bày chiến lược sản xuất phân bón phù hợp canh tác xanh, sạch, hiệu quả, theo định hướng kinh tế tuần hoàn. Doanh nghiệp chú trọng phát triển sản phẩm giàu hữu cơ, vi sinh, trung – vi lượng, giảm kim loại nặng, đồng thời cải tiến quy trình để tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Đặc biệt, với cây sầu riêng – mặt hàng xuất khẩu tiềm năng – Supe Lâm Thao đã triển khai gói giải pháp toàn diện: cải tạo đất, cân bằng pH, cung cấp dinh dưỡng hợp lý, sử dụng Kali sunphat nâng cao chất lượng quả. Mô hình thực nghiệm tại Cư Pâng cho kết quả năng suất tăng 15–20%, chi phí phân bón giảm 10–15%, tỷ lệ bệnh hại giảm rõ rệt, đồng thời chất lượng quả đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế.

Chính sách hỗ trợ – Động lực cho nông nghiệp xanh và định hướng tương lai

Để hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh – tuần hoàn – bền vững, cần triển khai đồng bộ: Cơ chế ưu đãi đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ; Khuyến khích hợp tác xã, liên kết chuỗi giá trị, tích tụ đất đai; Ứng dụng chuyển đổi số, hệ thống truy xuất nguồn gốc, blockchain; Đào tạo, nâng cao nhận thức và kỹ năng sản xuất cho nông dân.

Hội thảo khoa học khép lại trong không khí đồng thuận và quyết tâm cao. Đại diện các bên – từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học tới nông dân – đều chung tay cam kết: phát triển nông nghiệp Đắk Lắk theo hướng “đất khỏe – cây bền – nông dân yên tâm”. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp: phân bón xanh, kiểm soát nguyên tố không chủ định, cải thiện sức khỏe đất, canh tác công nghệ cao và chính sách hỗ trợ phù hợp sẽ giúp Đắk Lắk xây dựng thương hiệu nông sản xanh – sạch – bền vững, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ nông nghiệp quốc tế./.