Giải "bài toán" chăn nuôi an toàn sinh học và nâng cao hiệu quả kinh tế

Toàn cảnh hội thảo “Áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học và tuần hoàn nâng cao hiệu quả sản xuất trong chăn nuôi trang trại nhỏ và hộ gia đình”

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong ngành chăn nuôi hướng đến phát triển bền vững nhưng cũng có thể thấy xuất hiện nhiều “rào cản” hiện nay như: Biến động thị trường thức ăn thế giới ảnh hưởng nhiều đến tốc độ phát triển CN tại Việt Nam; Quy mô chăn nuôi tại Việt Nam hiện nhỏ lẻ, tận dụng còn cao (gần 50 %) nên khó ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt thực hiện việc kiểm soát dịch bệnh; Tổ chức sản xuất chăn nuôi chưa đồng bộ; Chưa hình thành các chuỗi liên kết từ chăn nuôi đến giết mổ chế biến tiêu thụ sản phẩm; Diễn biến dịch bệnh phức tạp, nguy cơ bùng phát dịch bệnh cao; Đã xảy ra Đại DTLCP ảnh hưởng lớn đến chăn nuôi lợn (khi xảy ra dịch đã tiêu hủy trên 06 triệu con lợn, hiện tại vẫn đang diễn biến rất phức tạp); Tốc độ đô thị hoá nhanh nên việc di dời trang trại xa khu dân cư gặp nhiều khó khăn; Môi trường ô nhiễm, chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ…

Do đó, việc áp dụng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học được xem là chìa khóa duy nhất giúp đẩy lùi dịch bệnh; việc thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật về con giống; chuồng trại; thức ăn, nước uống; chăm sóc, nuôi dưỡng; vệ sinh thú y; xử lý chất thải chăn nuôi; quản lý dịch bệnh nhằm ngăn ngừa và hạn chế sự lây nhiễm của mầm bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào trong và tiêu diệt mầm bệnh tồn tại ở bên trong của cơ sở chăn nuôi.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam khẳng định: Ngành chăn nuôi đã trải qua chặng đường phát triển rực rỡ và có đóng góp đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển chung của ngành nông nghiệp.

Theo số liệu thống kê, hiện cả nước có tổng đàn gia cầm khoảng 571 triệu con (đứng thứ 2 Đông Nam Á); đàn lợn 30 triệu con (đứng thứ 6 thế giới; đàn bò 6,29 triệu con; đàn trâu 2,07 triệu con; 48.622 trang trại (quy mô lớn 3.481; vừa 16.041; nhỏ 2.910); có 267 cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi công nghiệp hỗn hợp hoàn chỉnh; 440 cơ sở giết mổ tập trung (có kiểm soát)…

Ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam phát biểu tại hội thảo

Tuy nhiên, với xu hướng tăng trưởng như hiện nay, số lượng đàn vật nuôi lớn có tác động nhất định đối với môi trường. Do vậy, việc áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học và tuần hoàn nâng cao hiệu quả sản xuất trong chăn nuôi chính là hướng đi tất yếu trong chiến lược phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

Về phía tỉnh Nghệ An có sự đa dạng trong loại hình chăn nuôi. Toàn tỉnh đã có 987 trang trại chăn nuôi theo quy mô của Luật Chăn nuôi, bao gồm 37 trang trại quy mô lớn, 340 trang trại quy mô vừa và 610 trang trại quy mô nhỏ. Đặc biệt, tỉnh đã hình thành nhiều trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao với sự nhập cuộc của các tập đoàn lớn như TH, Vinamilk, Masan, CP và Mavin…

Theo ông Lê Hồng Trung, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An cho rằng: Ngành chăn nuôi đã tiếp cận được nhiều tiến bộ kỹ thuật mới về xây dựng chuồng nuôi, giống, thức ăn, công nghệ chăn nuôi, xử lý chất thải bảo vệ môi trường; tạo ra một khối lượng sản phẩm lớn, an toàn và đảm bảo vệ sinh thú y, vệ sinh an toàn thực phẩm là cơ sở tạo ra chuỗi liên kết trong chăn nuôi. Thực tế đã chứng minh có nhiều cơ sở chăn nuôi đã thành công trong việc áp dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn như: Công ty CP thực phẩm sữa TH, Công ty TNHH MTV bò sữa Việt Nam (Vinamilk), HTX Nông nghiệp Minh Lợi (Yên Thành), HTX Nông nghiệp Diễn Trung,... và khoảng 80% trang trại nuôi gà, 60% chăn nuôi bò trên địa bàn tỉnh.

Chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học và tuần hoàn đang là xu thế phát triển hiện nay

Thực tế hiện nay cho thấy, bệnh dịch tả lợn Châu Phi (ASF) đang là mối đe dọa lớn, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi heo toàn cầu. Hộ chăn nuôi quy mô nhỏ và gia đình đặc biệt dễ bị “tổn thương” do hạn chế về nguồn lực và nhận thức. Vì lẽ đó, tại hội thảo, TS Đặng Hoàng Biên, Trưởng phòng cấp cao, phụ trách sản xuất Heo nái, Di truyền và Đào tạo - thuộc Tập đoàn Mavin đã chỉ ra một số biện pháp an toàn sinh học thiết yếu như: Vấn đề cách ly chuồng trại phải xây hàng rào xung quanh chuồng để ngăn chặn động vật hoang dã, chó, mèo, hoặc người lạ xâm nhập. Hạn chế tối đa người ra vào khu vực chuồng trại; chỉ cho phép người chăm sóc chính; Vệ sinh chuồng trại; Kiểm soát nguồn nước và thức ăn; Kiểm soát con giống và sức khỏe đàn heo; Kiểm soát con người và phương tiện;…

Cũng tại hội thảo, TS Đặng Hoàng Biên đã nêu ra phương pháp ứng phó khi ASF xảy ra cần phát hiện sớm bằng cách quan sát các triệu chứng: sốtcao, xuất huyết, chết đột ngột. Báo ngay cho cơ quan thú y để lấy mẫu xét nghiệm. Khi phát hiện có biểu hiện bệnh cần cách ly và tiêu hủy. Đồng thời khử trùng toàn diện, vệ sinh toàn bộ chuồng trại, dụng cụ, và khu vực xung quanh bằng chất khử trùng mạnh. Đặc biệt, nghỉ chuồng ít nhất 30-45 ngàytrước khi tái đàn.

Nhiều ý kiến của các chuyên gia được gợi mở tại hội thảo

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam đã nêu ra một giải pháp trọng tâm như: Tiếp tục xây dựng và thực hiện hiệu quả thể chế ngành chăn nuôi; Nâng cao hiệu quả quản lý, cải tiến giống vật nuôi; Quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung, chính sách hỗ trợ; Chủ động nguồn thức ăn chăn nuôi (chủ động sản xuất); Tổ chức liên kết gắn với thị trường, bảo đảm an toàn sinh học và an toàn thực phẩm; Phát triển theo hướng kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, tích hợp đa giá trị, sản xuất theo chuỗi; Hợp tác quốc tế, áp dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh;…

Thực tế đã chứng minh có nhiều cơ sở chăn nuôi đã thành công trong việc áp dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn

Mặc dù còn nhiều “rào cản” trước mắt cần có giải pháp để khắc chế. Tuy nhiên, những đóng góp của ngành chăn nuôi trong tiến trình phát triển kinh tế, xã hội không thể phủ nhận. Để ngành chăn nuôi tiếp tục là ngành mũi nhọn trong phát triển KT-XH, thời gian tới, cần tiếp tục thu hút các doanh nghiệp lớn vào đầu tư phát triển chăn nuôi, đặc biệt thu hút “bốn nhà”: Nhà quản lý - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp - nhà nông để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, phát triển chăn nuôi bền vững.