Nghề trồng "Vàng trắng” ở Lý Sơn

Đã đôi lần đến với vương quốc tỏi Lý Sơn, điều tôi lưu luyến nhất vẫn là những cánh đồng bạt ngàn màu xanh, đều tăm tắp của tỏi; khung cảnh nên thơ của các tia nước phun tưới theo giờ; hương tỏi khi thu hoạch và hình ảnh… người nông dân đổ mồ hôi, nước mắt để đổi lấy vị đặc trưng rất riêng của chất tỏi đảo Lý Sơn.

Từ đỉnh núi Thới Lới nhìn xuống, một góc đảo Lý Sơn tuyệt đẹp hiện ra với bạt ngàn những thửa ruộng trồng tỏi, đây cũng là view mà các nhiếp ảnh gia thường “săn mây” khi du lịch trên đảo.

Mồ hôi rơi xuống cát

Tỏi Lý Sơn thường được trồng vào vụ Đông Xuân, bắt đầu từ tháng 9, 10 và thu hoạch vào tháng 2 và 3 (Âm lịch) năm sau. Dịp này, người nông dân tất bật từ sáng sớm đến tối muộn trên những cánh đồng tỏi đang vào mùa thu hoạch.

Ghé thăm các ruộng đất cát vào mùa “làm đất”, chứng kiến người dân nơi đây thay đất tạo môi trường mới cho cây mới thấu hiểu được sự vất vả, trong quá trình tạo ra những cây tỏi mang hương vị đặc trưng riêng.

Nói về cách làm đất trồng tỏi, bà Nguyễn Thị Tình (xã An Hải, huyện Lý Sơn) tận tình: Trước tiên phủ một lớp đất đỏ bazan lên mặt ruộng. Lớp đất này được thay mới sau 2-3 năm. Tiếp đó, phủ thêm một lớp cát biển mỏng lên mặt ruộng. Cát phủ lên mặt để giữ độ ẩm cho đất. Canh tác được tầm 2 vụ là phải thay lớp cát mới.

“Công việc cứ lặp lại thường xuyên một vòng tuần hoàn, ngoài vất vả nghề trồng tỏi còn chịu ảnh hưởng thời tiết, như mưa nhiều thì úng, gió to thổi bay hết cát không giữ được tỏi, ngày càng nhiều bệnh về cây khó chữa, nếu nắng to thiếu nước cây cũng gầy tong teo, khó phát triển, chăm sóc cây từ sáng đến tối mịt như bắt sâu, nhổ cỏ và tưới nước thường xuyên” - Ông Đặng Văn Bốn gắn bó với cây tỏi mấy chục năm qua, chia sẻ.

Theo phòng Kinh tế huyện Lý Sơn, toàn diện tích đảo có hơn 300 ha đất nông nghiệp.

Huyện đảo Lý Sơn có diện tích gần 10km², nhưng 1/3 diện tích được trồng hành, tỏi. Theo các nông hộ trồng tỏi lâu năm, cây tỏi rất phù hợp với chất đất trên đảo, tuy nhiên việc trồng tỏi rất kỳ công. Người dân huyện đảo đã cần mẫn xử lí nham thạch núi lửa phong hóa phối trộn với cát trắng khai thác từ biển, tạo nên những cánh đồng trồng tỏi trù phú. Điều này tạo nên hương vị đặc trưng của tỏi Lý Sơn mà không nơi nào có được.

Đảo Lý Sơn có thời tiết khắc nghiệt. Ruộng tỏi được tưới 1-2 lần mỗi ngày, vụ tỏi chính trong năm lại nằm trong khoảng thời gian nắng nóng gay gắt nhất. Lượng nước ngọt trên đảo Lý Sơn rất khan hiếm. Do đó người dân đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm để đảm bảo nguồn nước tưới.

Theo Phòng Kinh tế huyện Lý Sơn, toàn đảo có hơn 300 ha đất nông nghiệp. Trong đó, hành tím và tỏi là hai loại nông sản chủ lực của huyện đảo. Với sản lượng trung bình hằng năm đạt trên 2.500 tấn tỏi khô. Do thổ nhưỡng đặc biệt, nên cây tỏi Lý Sơn luôn có sản lượng cao, chất lượng thơm ngon nổi tiếng. Tỏi mang hương thơm, vị cay nhẹ, vỏ mỏng và rễ mềm, tỏi không to mà thon dài và không hôi như các giống tỏi khác…

“Vàng trắng” nuôi bao người

Khi cơn bão qua đi, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu tí tách, người nông dân cũng bắt đầu xuống giống mùa tỏi mới với mong ước tỏi được mùa, được giá. Họ cào từng hàng đất sau đó trồng từng tép tỏi xuống phủ đất lấp mặt tỏi, sau đó vài ngày tưới nước một lần và chăm bón thường xuyên.

Mặc dù gặp khó khăn về thời tiết, giá tỏi lên xuống thất thường. Thế nhưng, nông dân Lý Sơn chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ nghề. Với cư dân trên đảo Lý Sơn, nghề trồng tỏi còn thể hiện tấm lòng tri ân của con cháu nối dõi nghề của các bậc tiền nhân, nên không quản nhọc nhằn, người Lý Sơn luôn kiên quyết giữ nghề!

Mỗi năm, nông dân Lý Sơn trồng 1 vụ tỏi và 3 vụ hành.

Với những cư dân trên đảo Lý Sơn, nghề trồng tỏi không chỉ mưu sinh, mà còn thể hiện tấm lòng tri ân của con cháu nối dõi nghề của các bậc tiền nhân.

Trồng 3 sào tỏi, ông Phạm Sơn (xã An Hải, huyện Lý Sơn) cho biết: “Năm nay thời tiết thuận lợi, sâu bệnh cũng hạn chế, không có dịch hại cây trồng nên tỏi rất tốt. Nhà tôi thu được 1,8 tấn tỏi, với giá bán 45.000-50.000 đồng/kg tỏi tươi, 80.000-90.000 đồng/kg tỏi khô, bình quân nhà tôi thu về hơn 75 triệu đồng/vụ”.

Ngay từ sáng sớm, chị Trương Thị Sang (xã An Hải, huyện Lý Sơn) cùng các thành viên trong gia đình ra đồng thu hoạch tỏi, chị phấn khởi: “Năm nay tỏi được mùa nên tỏi cô đơn (tỏi một tép) rất ít, như đồng ruộng của tôi chỉ thu được chưa tới vài kg tỏi cô đơn”.

Tỏi Lý Sơn nổi tiếng tốt cho sức khỏe bởi chứa nhiều dinh dưỡng. Ngoài ra, đây là nguồn tạo sinh kế cho người dân trên đảo.

Bà Nguyễn Thị Nở (xã An Hải, huyện Lý Sơn) trồng hơn 600m² ruộng tỏi, bà thu về hơn 500kg tỏi tươi. Bà cho biết: “Lượng thu về như vậy là quá đạt so với các năm trước nên cả nhà tôi đều rất vui mừng. Giá bán ở mức trung bình nhưng năng suất, sản lượng tăng cũng tăng thu nhập cho gia đình”. Tương tự, bà Nguyễn Thị Đen (xã An Hải, huyện Lý Sơn) trồng 1 sào tỏi, thu về khoảng 400kg tỏi tươi.

Được biết, Sở Công Thương Quảng Ngãi thời gian qua đã tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng sản xuất, kinh doanh, kết nối giao thương, tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa. Thông qua hoạt động kết nối cung cầu giữa Quảng Ngãi với các tỉnh, thành phố trong cả nước và khu vực góp phần đẩy mạnh giao thương. Qua đó, tìm hiểu nhu cầu, tiêu chuẩn sản phẩm, nắm bắt thông tin thị trường, giới thiệu các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của Quảng Ngãi vào hệ thống phân phối trong và ngoài nước, trong đó tiêu biểu có đặc sản tỏi Lý Sơn.

Nâng tầm giá trị đặc sản tỏi Lý Sơn

Tỏi Lý Sơn là nhãn hiệu địa lý của loại tỏi được trồng duy nhất ở huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi và đã trở thành thương hiệu, nhãn hiệu của vùng, tỏi Lý Sơn đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp chứng nhận số 19213/QĐ-SHTT ngày 10/12/2007.

Đến năm 2017, tỏi Lý Sơn lọt vào danh sách “Top 10 đặc sản quà tặng nổi tiếng Việt Nam” của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam. Để đưa Tỏi Lý Sơn vươn xa, nhiều cá nhân và tập thể chú trọng xây dựng vùng chuyên canh tỏi sạch Lý Sơn.

Nông dân Lý Sơn với niềm vui ngày thu hoạch tỏi.

Đau đáu với tỏi quê hương, cũng như mong muốn tạo uy tín cho sản phẩm chính hiệu trước hàng “nhái” hành tỏi Lý Sơn, người con Lý Sơn Nguyễn Văn Định đã đăng ký thương hiệu “Vua tỏi” và được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học & công nghệ) cấp giấy chứng nhận. “Vua tỏi” Lý Sơn Nguyễn Văn Định cũng chính là người đưa 80 tấn tỏi Lý Sơn đầu tiên xuất khẩu ra 3 thị trường Thái Lan, Dubai, Singapore.

Hiện nay, tỏi Lý Sơn chính hiệu với nhãn hiệu “Vua tỏi” đã có mặt tại các siêu thị trong hệ thống siêu thị Big C, Co.op Mart và nhiều siêu thị khác khắp cả nước. Ngoài ra “Vua tỏi” Lý Sơn cũng có mặt tại tại các cảng hàng không ở miền Trung để bán cho du khách.

Để nâng cao giá trị tỏi, không còn cách nào khác là làm hữu cơ, vi sinh, đầu tư nhà máy sản xuất phân vi sinh, kho bảo vệ giống ngay tại đảo, sẽ làm thay đổi bộ mặt của nông nghiệp. “Vua tỏi” Lý Sơn khuyến khích bà con chỉ cần trồng tỏi sạch sẽ bao tiêu hết sản phẩm.

Theo “Vua tỏi” Lý Sơn Nguyễn Văn Định, điều kiện tự nhiên đã ban tặng cho Lý Sơn nguồn phân bón hữu cơ tuyệt vời từ rong biển, từ xác cá, vi sinh vật tấp vào bờ, nên không lý do gì mà người dân nơi đây không tận dụng nó để phát triển nông nghiệp hữu cơ. Điều cần nhất hiện nay là chính quyền sớm xác lập vùng sản xuất chuyên canh nông nghiệp sạch.

Các cơ quan ban ngành và doanh nghiệp trên địa bàn luôn đau đáu với việc nâng tầm giá trị đặc sản tỏi Lý Sơn.

Nhằm nâng tầm giá trị đặc sản tỏi Lý Sơn, ngày 01/7/2023, Công ty cổ phần hàng tiêu dùng Masan, UBND huyện Lý Sơn và gần 60 hộ dân trồng tỏi đã ký thỏa thuận hợp tác cung ứng dài hạn tỏi Lý Sơn để chế biến thực phẩm, giúp hình ảnh, thương hiệu của tỏi Lý Sơn vươn xa hơn trong nước lẫn thế giới.

Ngoài ra, huyện Lý Sơn cũng yêu cầu các phòng chức năng nghiên cứu giải pháp nhằm quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh về nông nghiệp sạch. Qua đó thu hút, kết nối các nhà đầu tư, gắn việc sản xuất này với phát triển du lịch, từ đó sẽ có nhiều người biết đến và tin dùng nông sản của đảo.

Về vấn đề này, Chủ tịch huyện đảo Lý Sơn chia sẻ: “Mô hình trồng tỏi sạch là cơ hội để nông dân Lý Sơn nâng cao nhận thức, chuyển đổi phương thức canh tác, phát triển bền vững nghề trồng tỏi, tăng lợi nhuận. Huyện Lý Sơn đang kêu gọi, thu hút và hỗ trợ tối đa, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân phát triển, duy trì chuỗi liên kết theo hướng nông sản sạch, theo hướng hữu cơ, để tỏi Lý Sơn không còn là sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà cần được nâng cao giá trị.

“Mục đích cuối cùng là hướng nông dân đến trồng tỏi sạch, cung cấp cho người tiêu dùng, du khách những sản phẩm sạch, giá trị chất lượng tỏi Lý Sơn được nâng cao hơn, tăng thêm nguồn thu nhập cho nông dân” – Chủ tịch huyện Lý Sơn đau đáu.

Bài liên quan

NIFAM góp phần thúc đẩy môi trường thực phẩm sạch tại Hà Nội

Hữu cơ và đời sống 09/04/2026 08:50

Không chỉ dừng ở một nghiên cứu liên ngành về dinh dưỡng, NIFAM đang từng bước đưa kiến thức về thực phẩm, dinh dưỡng và tiêu dùng có trách nhiệm đến gần hơn với cư dân đô thị Hà Nội. Thông qua các hoạt động kết nối người tiêu dùng với nông dân, với vùng sản xuất và với những chuyên gia trong lĩnh vực thực phẩm, chương trình góp phần cải thiện môi trường thực phẩm theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững.

Nghị quyết mới của Chính phủ mở hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn

Nghiên cứu trao đổi 06/04/2026 17:59

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 85/NQ-CP ngày 4/4/2026 về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 219-KL/TW, tiếp tục triển khai Nghị quyết số 19-NQ/TW khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đáng chú ý, nghị quyết tiếp tục nhấn mạnh định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, khuyến khích nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, gắn với nâng cao giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống người dân nông thôn.

Tp. Huế: Định hình 4 cụm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng đặc trưng trên địa bàn

Trong nước 06/04/2026 17:48

Ngày 02/4, Phó Chủ tịch UBND Tp. Huế Trần Hữu Thùy Giang ký ban hành Kế hoạch số 188/KH-UBND về phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng giai đoạn 2026-2027.

Đà Nẵng đầu tư 500 tỷ đồng phát triển nông nghiệp hữu cơ, ưu tiên khu vực miền núi

Sản phẩm 06/04/2026 05:55

UBND thành phố Đà Nẵng vừa phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 với tổng kinh phí dự kiến 500 tỷ đồng. Đề án tập trung vào việc hình thành các vùng sản xuất hữu cơ tập trung, phát triển các sản phẩm chủ lực gắn với du lịch nông thôn và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là tại khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết nối giải bài toán phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Sơn La

Tiêu chuẩn hữu cơ 03/04/2026 08:34

Trong khuôn khổ chuyến công tác của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) tại tỉnh Sơn La, đoàn công tác đã đi tham quan, khảo sát thực tế tại một số hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp trên địa bàn. Từ mô hình cà phê đặc sản ở bản Sàng Nà Tre, vườn nho ở Chiềng Mung đến vùng chè hữu cơ tại Vân Hồ, hành trình thực địa cho thấy Sơn La đang có nhiều dư địa để phát triển nông nghiệp hữu cơ. Tuy nhiên, để các mô hình có thể phát triển hơn nữa, địa phương vẫn cần thêm lời giải về chứng nhận, liên kết thị trường, chế biến sâu và tổ chức chuỗi giá trị.

Mở hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp hữu cơ ở Sơn La

Sự kiện 31/03/2026 13:54

Tại buổi làm việc giữa đoàn công tác của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, hai bên đã nhìn lại thực trạng phát triển nông nghiệp hữu cơ tại địa phương, đồng thời tập trung phân tích những điểm nghẽn lớn về chứng nhận, thị trường, tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ. Từ đối thoại thẳng thắn giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí chuyên ngành, nhiều hướng đi cụ thể đã được đặt ra nhằm mở rộng dư địa phát triển bền vững cho nông nghiệp hữu cơ Sơn La.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Rau càng cua và lợi ích đối với lá gan

Thực phẩm hữu cơ 06/04/2026 09:23

Rau càng cua (tên khoa học: Peperomia pellucida) là một loại rau dại quen thuộc ở Việt Nam, thường mọc ở nơi ẩm mát như vườn nhà, bờ tường, góc vườn hoặc dưới tán cây. Với hình dáng lá nhỏ, xanh bóng, thân mọng nước và vị chua nhẹ, giòn mát, rau càng cua không chỉ là món ăn dân dã mà còn được xem như một vị thuốc tự nhiên có nhiều lợi ích đối với sức khỏe, đặc biệt là gan – cơ quan giữ vai trò quan trọng trong quá trình giải độc của cơ thể.

Thạch đen Cao Bằng - Hương vị mát lành giữa Miền Non nước

Cẩm nang 05/04/2026 10:15

Thạch đen Cao Bằng không chỉ là một món ăn dân dã, giản dị mà còn là thức quà đặc sản kết tinh hương vị thiên nhiên. Thanh mát, dịu nhẹ giúp giải nhiệt trong những ngày nắng nóng, thạch đen mang trong mình nét mộc mạc nhưng tinh tuý, đậm đà hơi thở núi rừng vùng cao. Chính vì thế, thạch đen đã trở thành một trong những sản phẩm sản phẩm OCOP tiêu biểu, lưu giữ trọn vẹn dư vị riêng có của Miền Non nước mỗi độ hè về.

Để đàn gia cầm khoẻ mạnh trong giai đoạn giao mùa

Thực phẩm hữu cơ 05/04/2026 10:11

Những ngày đầu tháng 4 (cuối tháng 3 âm lịch), thời tiết xuất hiện nhiều diễn biến bất thường: buổi sáng nắng gắt, đến chiều lại bất chợt có mưa dông. Giai đoạn giao mùa này tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát sinh, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đàn gia cầm. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm thực tiễn cùng với áp dụng hiệu quả các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, nhiều hộ chăn nuôi ở Cao Bằng vẫn giữ vững được đàn vật nuôi trước những tác động khắc nghiệt của thời tiết.

Lễ hội “Tôn vinh cà phê - trà Việt” 2026: Tìm lời giải cho bài toán giá trị cà phê Việt

Thực phẩm hữu cơ 05/04/2026 10:08

Việt Nam xuất khẩu gần 9 tỷ USD cà phê mỗi năm, nhưng phần lớn giá trị vẫn nằm ngoài biên giới. Tại Lễ hội “Tôn vinh cà phê – trà Việt” lần thứ 4 năm 2026, câu chuyện không còn là sản lượng, mà là cách ngành cà phê chuyển mình sang chế biến sâu để giữ lại giá trị.

Cakes For Charity 2026: Khi những chiếc bánh trở thành nhịp cầu của yêu thương

Thực phẩm hữu cơ 03/04/2026 10:50

Không chỉ là một hoạt động bán bánh gây quỹ quen thuộc của học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Cakes For Charity 2026 còn cho thấy cách người trẻ lựa chọn đi vào đời sống cộng đồng bằng sự tử tế, bền bỉ và có trách nhiệm. Ở mùa hoạt động thứ 11, chương trình tiếp tục trở lại với thông điệp về hy vọng, sẻ chia và khát vọng dùng những điều nhỏ bé để tạo nên giá trị thật.

Hải Phòng: Chung tay vì “một sức khỏe” để đảm bảo an toàn thực phẩm từ gốc

Thực phẩm hữu cơ 02/04/2026 16:17

Việc phối hợp đào tạo thực địa giữa Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y với Trường Đại học Y Dược Hải Phòng không chỉ dừng lại ở phòng chống dịch bệnh, mà còn là mắt xích then chốt trong việc kiểm soát chất lượng sản phẩm nông nghiệp cung ứng cho người dân thành phố.

Đà Nẵng siết quản lý sau vụ ngộ độc cá ủ chua, cảnh báo trách nhiệm địa phương

Thực phẩm hữu cơ 02/04/2026 11:41

Sau các vụ ngộ độc cá ủ chua, Đà Nẵng yêu cầu tăng cường quản lý, tuyên truyền an toàn thực phẩm và xử lý trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm.

Lá ngón - mối nguy thầm lặng đe dọa tính mạng người dân

Thực phẩm hữu cơ 02/04/2026 11:39

Lá ngón là loài cây cực độc, có thể gây tử vong nhanh. Cảnh báo người dân nâng cao cảnh giác, không sử dụng và xử lý kịp thời khi có dấu hiệu ngộ độc.

USDA phê duyệt giống ngô biến đổi gen mới, giảm thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm

Ứng dụng 01/04/2026 09:33

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) vừa phê duyệt một giống ngô biến đổi gen mới có khả năng chống lại sâu rễ ngô, một trong những dịch hại nguy hiểm nhất đối với cây trồng này. Quyết định được kỳ vọng giúp nông dân giảm tổn thất năng suất, tối ưu chi phí phòng trừ và tăng hiệu quả sản xuất trong bối cảnh áp lực sâu bệnh ngày càng gia tăng.

Chương trình “Tư vấn nhà vườn” hướng dẫn nhận biết và sử dụng phân bón cho nông dân

Thực phẩm hữu cơ 26/03/2026 09:53

Ngày 25/3/2026, Công ty cổ phần Vật tư nông nghiệp Cao Bằng phối hợp với Công ty Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao tổ chức chương trình “Tư vấn nhà vườn” hướng dẫn nhận biết và sử dụng phân bón cho nông dân, nhà vườn trên địa bàn phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng.

Cá trích nướng “gây sốt” mạng xã hội, thơm lừng làng biển xứ Nghệ

Thực phẩm hữu cơ 25/03/2026 17:38

Từ một món ăn dân dã, cá trích nướng Hải Châu (Nghệ An) trở thành “điểm hẹn” ẩm thực mới, gây sốt trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người dân, du khách đổ về thưởng thức.

Ngành Chăn nuôi và Thú y: Cơ hội việc làm rộng mở, yêu cầu đào tạo ngày càng cao

Thực phẩm hữu cơ 23/03/2026 15:34

Trong bối cảnh chăn nuôi và chăm sóc thú cưng tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực ngành Thú y cũng như ngành Chăn nuôi đang gia tăng nhanh chóng.

XEM THÊM