Lựa chọn nào cho công nghệ sinh học trong nông nghiệp Việt Nam?

Diện tích cây trồng chuyển gen ở Việt Nam mới chỉ đạt hơn 1,3 triệu ha - Ảnh minh họa.

Công nghệ sinh học, với những ứng dụng đa dạng từ nuôi cấy mô, chuyển gen đến chỉnh sửa gen, đã và đang tạo ra những bước tiến vượt bậc trong nông nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ này vẫn còn nhiều hạn chế, khiến ngành nông nghiệp chậm thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế.

Theo số liệu từ Tổ chức quốc tế về Ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp (ISAAA), hiện có 73 quốc gia trên thế giới chấp nhận cây trồng chuyển gen, với tổng diện tích lên tới 200 triệu ha. Trong đó, đậu tương chiếm gần 80%, ngô chiếm hơn 25%. Những giống cây trồng này mang lại năng suất vượt trội, giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Tại Việt Nam, mặc dù công nghệ sinh học đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ trồng trọt, chăn nuôi đến thủy sản, nhưng kết quả đạt được còn khá khiêm tốn. Diện tích cây trồng chuyển gen ở Việt Nam mới chỉ đạt hơn 1,3 triệu ha, chủ yếu là ngô và bông. Năng suất ngô bình quân tăng chậm, chỉ khoảng 54kg/ha/năm trong 10 năm qua. Tỷ lệ nhập khẩu ngô tăng từ 58,8% lên 68,6%, cho thấy năng lực sản xuất trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu.

Nguyên nhân của sự chậm trễ này đến từ nhiều yếu tố. Nhận thức của người dân và một bộ phận cán bộ về công nghệ sinh học, đặc biệt là cây trồng chuyển gen, còn nhiều hạn chế. Nhiều người lo ngại về tính an toàn của sản phẩm, dẫn đến tâm lý e ngại áp dụng. Khung pháp lý chưa thực sự hoàn thiện cũng là một rào cản lớn. Nghị định 70 về sở hữu trí tuệ khiến doanh nghiệp không mặn mà đầu tư nghiên cứu. Bên cạnh đó, việc thiếu đầu tư cho cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm hiện đại, trang trại đạt chuẩn cũng gây khó khăn cho việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học.

Để thúc đẩy công nghệ sinh học trong nông nghiệp, Việt Nam cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về công nghệ sinh học, giúp người dân hiểu rõ hơn về lợi ích và tính an toàn của công nghệ này. Cần hoàn thiện khung pháp lý, sửa đổi Nghị định 70, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu. Cần tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất, xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm, trang bị thiết bị hiện đại. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút nhân tài trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Công nghệ sinh học có vai trò quan trọng giúp nông nghiệp Việt Nam phát triển, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đã đến lúc cần sự thay đổi để đưa công nghệ sinh học phát triển mạnh mẽ hơn nữa, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả cao.

Điểm sáng nông nghiệp công nghệ cao

Quảng Trị: Xây dựng nông thôn mới trên nền tảng nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ

Lộ trình thực hiện chip công nghệ "Made in Vietnam"