Công nghệ sinh học Việt Nam: Tiềm năng chưa được khai phá

Sự thiếu liên kết tính thực tế làm hạn chế khả năng ứng dụng của công nghệ sinh học - Ảnh minh họa.

Việt Nam đang đặt mục tiêu cho ngành công nghệ sinh học, hướng tới vị trí dẫn đầu trong khu vực châu Á và đóng góp 7% vào GDP quốc gia. Tuy nhiên, thực tế cho thấy còn nhiều thách thức cần vượt qua để hiện thực hóa mục tiêu này, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, vốn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Mặc dù đã có nhiều thành tựu đáng kể, như việc thực hiện 279 nhiệm vụ nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp giai đoạn 2005-2020, công nghệ sinh học Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Năng lực công nghệ hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế - xã hội trong bối cảnh khoa học và công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Một trong những nguyên nhân chính được chỉ ra là sự thiếu liên kết giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. Các đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu thường chưa đáp ứng được tính ứng dụng, yêu cầu về liên kết ngành và vùng. Tình trạng này đặc biệt rõ nét trong nông nghiệp, nơi sự tham gia của doanh nghiệp vào các đề tài nghiên cứu còn rất hạn chế, dẫn đến việc nhiều kết quả nghiên cứu không được đưa vào sản xuất và thương mại hóa.

Vai trò quan trọng của doanh nghiệp trong việc thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng cũng được nhấn mạnh. Chương trình KH&CN cấp quốc gia giai đoạn đến năm 2030 về công nghệ sinh học đã đặt mục tiêu 50% các nhiệm vụ có doanh nghiệp tham gia và trên 20% nhiệm vụ do doanh nghiệp chủ trì để thúc đẩy liên kết giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, nhằm đưa công nghệ sinh học vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp.

Để ngành công nghệ sinh học Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, có thể bứt phá, cần có những giải pháp đồng bộ. Cần tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nông nghiệp. Cần chú trọng định hướng nghiên cứu vào các lĩnh vực then chốt của nông nghiệp như tạo giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chống chịu sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển các sản phẩm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sinh học an toàn và thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, cần xây dựng chính sách hấp dẫn để thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân vào nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học nông nghiệp và không thể thiếu việc đào tạo và thu hút nhân tài chất lượng cao cho lĩnh vực này.

Công nghệ sinh học là một lĩnh vực có tiềm năng to lớn, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của đất nước, đặc biệt là trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản Việt Nam.

Đổi đời nhờ mô hình trang trại, gia trại

Kế hoạch cho nguồn lợi thủy sản

Ngành công nghiệp hạt giống châu Âu: Giành giật quyền kiểm soát