Việc đáp ứng các tiêu chuẩn mới của EU không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn giảm năng suất - Ảnh minh họa.

Xuất khẩu nông sản Việt Nam đang đối mặt với một thử thách mới khi Liên minh châu Âu (EU) thắt chặt các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm. Trong 6 tháng đầu năm 2024, số lượng cảnh báo từ EU đã tăng 80% so với cùng kỳ năm trước, khiến xuất khẩu nông sản Việt Nam gặp nhiều khó khăn.

EU vốn nổi tiếng với các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm. Giờ đây còn nâng cao "hàng rào" kỹ thuật bằng cách thay đổi mức dư lượng tối đa (MRL) của các hoạt chất như Zoxamide, Fenbuconazole, Penconazole và Acetamiprid trong nhiều sản phẩm nông sản chủ lực của Việt Nam như hồ tiêu, cà phê, hạt điều, bơ, chuối, xoài... từ đầu năm 2025.

Ví dụ điển hình là việc EU đề xuất giảm MRL của Zoxamide trong rau diếp, xà lách, cải bó xôi từ 30ppm xuống còn 0,01ppm - một sự giảm đáng kể tới 3.000 lần. Tương tự, MRL của Zoxamide trong trà và cà phê cũng giảm từ 0,05ppm xuống 0,01ppm.

Những thay đổi này đang gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp xuất khẩu. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn mới của EU không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn giảm năng suất.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng cảnh báo về nguy cơ "vạ lây" từ những lô hàng không đạt chuẩn. Chỉ cần một vài lô hàng nhỏ vi phạm cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ ngành hàng, thậm chí dẫn đến việc bị cấm xuất khẩu. Cụ thể, chỉ 7 lô hàng thanh long (400-1.800kg) không đạt yêu cầu đã khiến EU tăng cường kiểm soát tại biên giới từ 20% lên 30%. Tương tự, một lô hàng ớt 38kg vượt ngưỡng an toàn đã khiến toàn bộ mặt hàng ớt bị kiểm soát 50% tại cửa khẩu EU.

Để vượt qua thách thức này, cần có sự nỗ lực từ nhiều phía. Nhà nước cần hỗ trợ thông tin, cập nhật các quy định mới và tăng cường kiểm soát chất lượng. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn. Người nông dân cần tuân thủ quy trình sản xuất an toàn, đảm bảo chất lượng nông sản đầu vào.

Thích ứng với các quy định mới của EU không chỉ là một thách thức mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng nông sản Việt Nam, xây dựng thương hiệu và hướng tới xuất khẩu ổn định, lâu dài trên trường quốc tế.

Xuất khẩu gỗ Việt Nam tiến sát mục tiêu 14,2 tỷ USD

Bước tiến trong thúc đẩy thương mại nông sản với UAE

Xanh hóa doanh nghiệp còn nhiều thách thức