Cần Thơ: Cần sự đồng lòng của “4 nhà” trong phát triển sầu riêng xuất khẩu

Cây sầu riêng đã mang lại lợi nhuận hàng năm cho nông dân Cần Thơ từ 200-250 triệu đồng/năm/ha.

Tham dự Hội thảo có bà Hồ Thị Cẩm Đào - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Cần Thơ; ông Nguyễn Văn Sử - Chủ tịch Hội Nông dân TP. Cần Thơ; cùng các nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp, và gần 300 nông dân là thành viên hợp tác xã, tổ hợp tác và hội viên nông dân đến từ các vùng trồng sầu riêng trọng điểm.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Văn Sử - Chủ tịch Hội Nông dân TP. Cần Thơ cho biết: Trong nhiều năm qua, sầu riêng đã khẳng định vị thế là một trong những loại cây ăn trái chủ lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mang lại thu nhập cao cho hàng ngàn hộ nông dân. Đặc biệt, từ khi thị trường Trung Quốc mở cửa cho nhập khẩu chính ngạch sầu riêng Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhanh chóng, đưa sầu riêng trở thành điểm sáng của ngành nông nghiệp nước ta.

Tại Cần Thơ, trong những năm gần đây, cây sầu riêng đang được phát triển và đầu tư với tổng diện tích gần 13.000ha, đứng hàng thứ 3 trong các loại cây ăn trái của TP. Cần Thơ sau mít và chuối. Hiện nay có hơn 86% giống sầu riêng Ri6 được trồng tại các nhà vườn.

Phần lớn sản lượng sầu riêng trên địa bàn TP. Cần Thơ được tiêu thụ thông qua hệ thống thu mua của thương lái ở địa phương bằng phương thức thu mua tại vườn của từng hộ. Bên cạnh đó, một số tổ chức kinh tế tập thể, hộ nông dân đã bước đầu thực hiện liên kết tiêu thụ, cung cấp trái cây cho các cơ sở bán lẻ ở trung tâm thành phố hoặc tiêu thụ thông qua hình thức du lịch sinh thái vườn.

Hiện nay, trên địa bàn đã hình thành 85 hợp tác xã, tổ hợp tác, nhóm nông dân với diện tích với 1.900ha. Ngoài ra, có 10 công ty liên kết tiêu thụ với các hợp tác xã, tổ hợp tác, nhóm nông dân tại các xã, phường của TP. Cần Thơ để sản xuất sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc, với tổng diện tích gần 840ha. Cây sầu riêng đã mang lại lợi nhuận hàng năm cho nông dân Cần Thơ từ 200-250 triệu đồng/năm/ha.

Tuy nhiên, người trồng sầu riêng đang đối diện với nhiều khó khăn, thách thức, nhiều lô sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc bị cảnh báo về tồn dư kim loại nặng Cadimi (Cd) vượt ngưỡng cho phép, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và thiệt hại kinh tế cho người trồng ở Cần Thơ cũng như nhiều các tỉnh, thành có diện tích trồng sầu riêng lớn.

Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Tại Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia giàu kinh nghiệm đã đi sâu vào việc phân tích các nguyên nhân tồn dư Cadimi trong đất, nước và quy trình canh tác, đến giải pháp sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn và đặc biệt là những khuyến cáo thiết thực nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu...

TS. Dương Minh Viễn - Trưởng khoa Khoa học Đất, Trường Nông nghiệp (Đại học Cần Thơ) chỉ ra rằng Cadimi có thể tồn tại trong đất, nước tưới hoặc lẫn trong một số loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Theo TS. Viễn, để giải quyết vấn đề này thì người trồng sầu riêng cần áp dụng phương pháp canh tác khoa học như cải tạo đất, bón vôi, sử dụng phân hữu cơ hoặc các loại phân bón có hàm lượng Cadimi thấp để giảm thiểu sự hấp thụ kim loại nặng này của cây.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Võ Thành Tâm Phúc Tiếp - Trung tâm Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường vùng 6 cho biết: Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, về kiểm dịch thực vật và an toàn vệ sinh thực phẩm. Họ đã ban hành các quy định của thị trường Trung Quốc đối với sầu riêng nhập khẩu, đặc biệt là giới hạn tồn dư kim loại nặng và yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Do đó, việc đăng ký mã số vùng trồng, ghi chép nhật ký canh tác và tuân thủ các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP để đảm bảo chất lượng và khả năng cạnh tranh đặc biệt quan trọng để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Để giảm áp lực cung lớn hơn cầu, GS.TS Trần Văn Hậu, nguyên giảng viên cao cấp Đại học Cần Thơ đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu giúp nông dân điều khiển cây sầu riêng ra hoa theo ý muốn, tránh thu hoạch rộ vào chính vụ. Kỹ thuật này không chỉ giúp giảm áp lực cung cầu, bán được giá cao hơn mà còn góp phần quản lý dịch hại và chất lượng sản phẩm tốt hơn.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hồ Thị Cẩm Đào - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Cần Thơ biểu dương sự chủ động của Hội Nông dân thành phố và Trường Nông nghiệp trong việc tổ chức một diễn đàn thiết thực, đáp ứng đúng nhu cầu của nông dân.

"Chúng ta phải cùng nhau hành động một cách đồng bộ, quyết liệt để xây dựng một ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng, uy tín và thương hiệu sầu riêng của Cần Thơ nói riêng và của Việt Nam nói chung trên thị trường quốc tế"- bà Hồ Thị Cẩm Đào nhấn mạnh.

Bà Hồ Thị Cẩm Đào cũng đề nghị các cấp, các ngành, doanh nghiệp cùng chung tay đồng hành với nông dân, tạo thành một chuỗi giá trị bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ.

Kết thúc Hội thảo, ông Nguyễn Văn Sử đánh giá cao những ý kiến đóng góp và kiến thức hữu ích từ các nhà khoa học, doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Sử bày tỏ mong muốn sau hội thảo này, mỗi đơn vị, mỗi cá nhân sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm, biến các giải pháp, kiến nghị thành những hành động cụ thể trong thực tiễn sản xuất và quản lý.

Hội thảo đã mở ra hướng đi rõ ràng cho ngành sầu riêng Cần Thơ, khẳng định sự đồng lòng của “4 nhà” đó là chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân trong việc xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và nâng cao vị thế của sầu riêng Việt Nam trên thị trường toàn cầu.