Tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm sầu riêng phục vụ xuất khẩu

Lâm Đồng tăng cường giám sát hoạt động thu mua sản phẩm sầu riêng của các doanh nghiệp, hợp tác xã được ủy quyền xuất khẩu đảm bảo đúng vùng trồng

Trước đó, ngày 24 tháng 7 năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị “Triển khai công tác quản lý chất lượng sản phẩm sầu riêng đảm bảo an toàn thực phẩm phục vụ xuất khẩu”. Hội nghị do lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, cùng với sự tham dự của đại diện lãnh đạo: UBND các xã, phường có diện tích canh tác sầu riêng trên địa bàn tỉnh; các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường; các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân sản xuất, cơ sở đóng gói sầu riêng xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng và các doanh nghiệp được ủy quyền xuất khẩu sầu riêng trong và ngoài tỉnh.

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tính đến nay diện tích trồng sầu riêng tỉnh Lâm Đồng đạt 43.960 ha, trong đó diện tích kinh doanh 22.058 ha (50,2% tổng diện tích sầu riêng của tỉnh); sản lượng niên vụ 2025 ước đạt 266.700 tấn; đến nay đã thu hoạch khoảng 75.000 tấn sầu riêng (28,1% tổng sản lượng năm 2025); toàn tỉnh đã được cấp 337 mã số vùng trồng sầu riêng với diện tích 13.127 ha (59,5% diện tích kinh doanh) và 53 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng, góp phần thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng trong thời gian qua. Sản lượng xuất khẩu sầu riêng 07 tháng đầu năm 2025 đạt 45.108 tấn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành hàng sầu riêng của tỉnh vẫn còn một số khó khăn: công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói còn hạn chế, việc thiết lập hồ sơ đề nghị cấp mã số cho diện tích sầu riêng đủ điều kiện thiết lập mã số vùng trồng còn chậm (hiện nay còn trên 2.170 ha đủ điều kiện); việc ủy quyền mã số vùng trồng cho các doanh nghiệp xuất khẩu chưa được thực hiện chặt chẽ, vẫn còn xảy ra tình trạng sử dụng sản phẩm sầu riêng ngoài tỉnh gắn mã số vùng trồng của tỉnh Lâm Đồng để xuất khẩu; đặc biệt trong năm 2025 Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận được các văn bản chỉ đạo của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật về việc truy xuất các lô hàng sầu riêng xuất khẩu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc cảnh báo về nhiễm kim loại nặng Cd và chất vàng ô, nếu không có giải pháp khắc phục kịp thời thì nguy cơ tạm dừng, thu hồi mã số xuất khẩu là rất lớn, ảnh hưởng đến ngành hàng sầu riêng của tỉnh Lâm Đồng.

Tại Hội nghị, sau khi nghe Chi cục Trồng trọt và BVTV báo cáo, ý kiến của các cơ quan chuyên môn, lãnh đạo các địa phương; các chủ thể vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng và các doanh nghiệp được ủy quyền xuất khẩu. Để tiếp tục tăng cường công tác quản lý đảm bảo chất lượng sầu riêng xuất khẩu trên địa bàn tỉnh. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đề nghị UBND các xã, phường; chủ thể các vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng và các doanh nghiệp được ủy quyền xuất khẩu rà soát diện tích sầu riêng đang canh tác theo phương thức trồng thuần và đã vào giai đoạn kinh doanh tại địa phương nhưng chưa được thiết lập hồ sơ để cấp mã số vùng trồng xuất khẩu; tổng hợp gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường (thông qua Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) trước ngày 30/8/2025 để hỗ trợ, hướng dẫn cho các tổ chức, cá nhân xây dựng và hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng sầu riêng năm 2025, nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân sản xuất.

Hỗ trợ doanh nghiệp xác nhận Bảng kê khai nguyên liệu đầu vào (đối với hàng hoá sầu riêng mua của người bán không có hóa đơn) tại địa phương nhằm phòng chống gian lận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo yêu cầu của nước nhập khẩu.

Tăng cường giám sát hoạt động thu mua sản phẩm sầu riêng của các doanh nghiệp, hợp tác xã được ủy quyền xuất khẩu đảm bảo đúng vùng trồng; tổ chức đối thoại, trao đổi, kiểm tra hoạt động mua bán giữa các đơn vị thu mua và nông dân nhằm quản lý sản xuất, tiêu thụ sầu riêng hiệu quả tại địa phương.

Tăng cường phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Trồng trọt và BVTV, Chi cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường): kiểm tra, giám sát chặt chẽ các đối tượng kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm của các vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng đã được cấp mã số tại địa phương.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường và Trung tâm Khuyến nông: thực hiện hiệu quả các nội dung chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại văn bản số 500/SNNMT-TTBVTV ngày 25/7/2025 về việc tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn sản xuất, thu hoạch sầu riêng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Tham mưu thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về vật tư nông nghiệp, nhất là phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Tăng cường công tác kiểm tra vật tư nông nghiệp năm 2025 nhằm quản lý tốt chất lượng vật tư nông nghiệp đầu vào phục vụ sản xuất (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống sầu riêng).

Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói xuất khẩu để các cơ sở triển khai đồng bộ, nhập nhật ký vào hệ thống; góp phần nâng cao công tác quản lý đảm bảo hiệu quả.

Xây dựng nội dung, kế hoạch tiếp tục tổ chức Hội nghị quán triệt tại khu vực tỉnh Đắk Nông (cũ) nhằm tăng cường công tác quản lý chất lượng sản phẩm sầu riêng đảm bảo an toàn thực phẩm phục vụ xuất khẩu.

Chi cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường: Thực hiện kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật đối với cơ sở đóng gói sử dụng hóa chất không có trong danh mục được phép sử dụng, hóa chất cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục được phép sử dụng trong sơ chế, chế biến thực phẩm.

Tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường thành lập Đoàn kiểm tra an toàn thực phẩm và hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp, các cơ sở đóng gói sầu riêng trên địa bàn tỉnh.

Trung tâm Khuyến nông: Nghiên cứu triển khai xây dựng các mô hình về giải pháp quản lý kim loại nặng Cd trong đất, bao gồm cải tạo đất, điều chỉnh pH, trồng các loại cây trồng phù hợp để hỗ trợ loại bỏ Cd trong đất.

Tăng cường phối hợp với các địa phương tập huấn, chuyển giao các quy trình kỹ thuật sản xuất sầu riêng bền vững cho nông dân; hướng dẫn vùng trồng quản lý sản xuất theo quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP), hữu cơ.

Các vùng trồng sầu riêng xuất khẩu: Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất, theo dõi, giám sát và xử lý sâu bệnh hại, đặc biệt là các đối tượng kiểm dịch thực vật; điều chỉnh quy trình canh tác theo hướng sản xuất sầu riêng bền vững và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Đối với các vùng trồng ủy quyền xuất khẩu cần xây dựng hợp đồng ủy quyền nêu rõ trách nhiệm và quyền lợi của các bên liên quan; bắt buộc cam kết phải thu mua sản phẩm từ vùng trồng để xuất khẩu nhằm bảo vệ, duy trì mã số vùng trồng; bảo đảm uy tín và thương hiệu sầu riêng của tỉnh Lâm Đồng.

Các cơ sở đóng gói sầu riêng xuất khẩu: Phải xây dựng và thực hiện nghiêm quy trình đóng gói theo nguyên tắc một chiều, truy xuất nguồn gốc, đầu tư trang bị để thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm đáp ứng quy định của nước nhập khẩu.

Thường xuyên chủ động phân tích để kiểm soát chặt chẽ các đối tượng kiểm dịch thực vật, kim loại nặng Cd và Pb; chỉ tiêu an toàn thực phẩm tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói nhằm đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu; tuyệt đối không sử dụng chất Vàng O (Auramine O) trong sơ chế, bảo quản sản phẩm sầu riêng.

Chỉ xuất khẩu sầu riêng khi đảm bảo kiểm soát 100% sản phẩm từ khâu vùng trồng đến đóng gói để tránh bị Trung Quốc cảnh báo, tạm dừng mã số.

Các doanh nghiệp được ủy quyền xuất khẩu sầu riêng cần có cam kết thu mua sản phẩm đúng vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số và luôn tuân thủ nguyên tắc xử lý kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm đảm bảo yêu cầu của nước nhập khẩu.

Đối với các lô hàng sầu riêng xuất khẩu bị cảnh báo về an toàn thực phẩm thực hiện ngay việc truy xuất nguồn gốc; rà soát toàn bộ quy trình sản xuất, thu gom, sơ chế, đóng gói để điều tra nguyên nhân và tổ chức thực hiện các biện pháp khắc phục phù hợp và áp dụng các biện pháp phòng ngừa tái diễn vi phạm./.