Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (bên trái) động viên người dân tại Sơn La thực hiện tốt quy trình kỹ thuật, phát triển vùng trồng nhãn Ánh Vàng 205 phục vụ xuất khẩu.

Theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, từ số liệu thống kê, năm 2024, diện tích sản xuất cây ăn quả cả nước đạt khoảng 1,3 triệu ha, sản lượng khoảng 12,3 triệu tấn, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 7,1 tỷ USD. Trong đó vùng Trung du và Miền núi phía Bắc diện tích khoảng 275 nghìn ha, bằng 21% so cả nước. Đây là vùng cây ăn quả lớn thứ hai toàn quốc, chỉ sau vùng Đồng bằng sông Cửu Long và ngày càng có xu hướng tăng trưởng nhờ chuyển đổi từ cây trồng kém hiệu quả sang cây ăn quả hàng hóa với sản lượng ước đạt 2,45 triệu tấn.

Trên toàn vùng, đã hình thành nhiều vùng sản xuất cây ăn quả hàng hóa tập trung, quy mô lớn, phục vụ chế biến, tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. Nhiều sản phẩm đã chiếm tỷ trọng lớn về diện tích, sản lượng và từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường quốc tế. Một số đặc sản như vải thiều, bưởi Diễn, bưởi Tân Lạc, chuối, mận... đã được xuất khẩu sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, vùng lãnh thổ Đài Loan, Australia, EU và Mỹ, được người tiêu dùng đánh giá cao và có tiềm năng mở rộng thị trường.

Phát biểu tại Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Phát triển sản xuất cây ăn quả đạt tiêu chuẩn phục vụ nội tiêu và xuất khẩu” vừa qua, Ông Lê Quốc Thanh - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia cho rằng: Phát triển sản xuất cây ăn quả còn nhiều tiềm năng do chúng ta đang xây dựng các vùng nguyên liệu lớn, tập trung. Bên cạnh đó, các đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang nỗ lực tìm kiếm thị trường mới để xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, để tham gia vào thị trường sâu rộng hơn, chúng ta cần phải kiểm soát được tất cả những yếu tố đầu vào của quy trình sản xuất, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn rất khắt khe của nước nhập khẩu. Muốn làm được điều này thì người sản xuất phải tuân thủ các quy trình đã được ban hành (VietGAP, GlobalGAP), tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng…

“Muốn giữ được uy tín, thương hiệu nông sản, người dân cần thay đổi tư duy từ việc chỉ bán sản phẩm sang bán cả quy trình sản xuất. Chỉ khi sản phẩm gắn với một quy trình minh bạch, đạt tiêu chuẩn và người sản xuất chịu trách nhiệm cho chất lượng sản phẩm của mình thì mới có thể xây dựng được niềm tin với thị trường… Trong lĩnh vực thực phẩm, điều tiên quyết là phải đảm bảo an toàn. Vì vậy, không nên có sự phân biệt về tiêu chuẩn giữa sản phẩm phục vụ tiêu dùng trong nước và sản phẩm xuất khẩu. Tư duy sản xuất an toàn cần được áp dụng đồng đều, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đầu vào từ giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trong toàn bộ chuỗi sản xuất” - ông Lê Quốc Thanh nhấn mạnh.

Để thúc đẩy phát triển sản xuất cây ăn quả, góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, từng bước đáp ứng yêu cầu thị trường trong và ngoài nước, thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã phối hợp với nhiều địa phương xây dựng các mô hình sản xuất cây ăn quả tiêu chuẩn, chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến nhất cho bà con nông dân. Đồng thời, hoạt động khuyến nông tăng cường đào tạo cho nông dân để cập nhật các kiến thức kỹ thuật mới, cũng như những tiêu chuẩn mới của thị trường. Bên cạnh đó, hoạt động truyền thông khuyến nông luôn đồng hành với bà con nông dân trong việc quảng bá giới thiệu sản phẩm tới các thị trường không chỉ trong nước mà còn vườn ra thị trường quốc tế.

Năm 2024, diện tích sản xuất cây ăn quả cả nước đạt khoảng 1,3 triệu ha, sản lượng khoảng 12,3 triệu tấn, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 7,1 tỷ USD.

Phát biểu tại Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Phát triển sản xuất cây ăn quả đạt tiêu chuẩn phục vụ nội tiêu và xuất khẩu”, Ông Bùi Duy Linh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ cho biết, Phú Thọ là tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển đa dạng các chủng loại cây ăn quả. Sau hợp nhất tỉnh Phú Thọ mới có diện tích 9.361 km2, với diện tích đất sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản trên 226 nghìn ha, trong đó diện tích cây ăn quả xấp xỉ 36 nghìn ha. Trên cơ sở quy hoạch vùng sản xuất và đánh giá lợi thế thị trường, tỉnh đã tập trung phát triển các cây ăn quả chủ lực như bưởi, cam, chuối, đồng thời chú trọng bảo tồn và nhân rộng các giống cây đặc sản có giá trị kinh tế cao như bưởi Đoan Hùng, bưởi đỏ Tân Lạc, cam Cao Phong, hồng không hạt Gia Thanh, chuối Phấn vàng, chuối tiêu hồng, vải Hùng Long chín sớm, vải PH40…

Hiện toàn tỉnh đã hình thành nhiều vùng cây ăn quả tập trung, tạo nền tảng phát triển vùng nguyên liệu phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu như: cây bưởi cấp 65 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích trên 664 ha, 18 mã số vùng trồng nội tiêu với diện tích trên 1.686 ha; cây chuối đã cấp 13 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích gần 358 ha, 54 mã số vùng trồng phục vụ nội tiêu với diện tích 519 ha và 03 cơ sở được cấp mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu chuối sang Trung Quốc, EU; cây thanh long đã cấp 23 mã số vùng trồng với diện tích 338 ha trong đó có 14 mã vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích 147 ha; 11 mã vùng trồng phục vụ nội tiêu với diện tích 191ha.

“Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố thổ nhưỡng, khí hậu và điều kiện của từng khu vực. Trên cơ sở đó, xây dựng lại quy hoạch vùng trồng phù hợp hơn, đảm bảo cơ sở khoa học và thực tiễn để phát triển bền vững các cây trồng chủ lực, nhất là các cây ăn quả đặc sản đã và đang khẳng định được thương hiệu. Đây là bước đi quan trọng nhằm tạo nền tảng lâu dài cho việc sản xuất theo tiêu chuẩn phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu”- ông Bùi Duy Linh nhấn mạnh.

Sơn La là địa phương có tốc độ phát triển cây ăn quả ấn tượng và nổi bật, được mệnh danh là “thủ phủ cây ăn quả” của miền Bắc. Tổng diện tích cây ăn quả toàn tỉnh hiện nay ước đạt 85.050 ha, trong đó giai đoạn 2016 - 2025 diện tích chuyển đổi, trồng mới cây ăn quả đạt 61.448 ha; sản lượng quả năm 2025 ước đạt 510.000 tấn; so với năm 2016 diện tích tăng 219%, sản lượng tăng 332%. Sự phát triển này đến từ việc Sơn La đã thực hiện đồng bộ các đề án và chính sách phát triển cây ăn quả, đầu tư vào hạ tầng và ứng dụng khoa học công nghệ. Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh đã ban hành hàng loạt nghị quyết, kế hoạch, đề án, hỗ trợ tài chính thúc đẩy phát triển cây ăn quả. Các tổ công tác, ban chỉ đạo cấp tỉnh, huyện được thành lập, theo dõi, đôn đốc thực hiện hiệu quả. Hạ tầng giao thông – nông nghiệp cải thiện rõ rệt, hỗ trợ kết nối thị trường. Người dân chủ động đổi mới sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, chọn giống mới có năng suất, chất lượng cao đưa vào sản xuất. Đặc biệt là có sự tham gia tích cực của lực lượng khuyến nông.

“Từ những năm 2008-2014, lực lượng khuyến nông Sơn La đã khởi xướng và đồng hành cùng người dân trong việc cải tạo những mô hình kém hiệu quả – những mảnh đất dốc, cằn cỗi, manh mún – để từng bước chuyển đổi sang trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế. Đó cũng chính là nền tảng quan trọng để tỉnh Sơn La từng bước xây dựng và ban hành nhiều cơ chế, các chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả sang phát triển cây ăn quả, hỗ trợ sản xuất hàng hoá tập trung, hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại, khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng vùng nguyên liệu nông sản đạt chuẩn chất lượng cao – một hướng đi chiến lược trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và nâng cao sinh kế cho người dân vùng cao.” – bà Ngần Thị Minh Thanh – Phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp tỉnh Sơn La nói.

Không chỉ riêng Phú Thọ và Sơn La, các địa phương khác cũng đang có nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển vùng cây ăn quả đặc sản, gắn với tiêu chuẩn chất lượng và xuất khẩu. Nhiều địa phương đã hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với tiêu chuẩn, hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP, có mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và bước đầu tiếp cận thị trường xuất khẩu. Các mô hình kinh tế vườn, hợp tác xã, tổ hợp tác ngày càng phát triển.

Đồng Nai đẩy mạnh phát triển cây ăn quả, xây dựng thương hiệu nông sản chủ lực Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tập trung vào các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, ...

Cây ăn quả ở miền núi Thanh Hóa: Tiềm năng và thách thức Với lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, nhiều vùng miền núi Thanh Hóa đã phát triển các loại cây ăn quả đặc sản, mang ...

Mã số vùng trồng: Chìa khóa nâng tầm nông sản Hưng Yên Hưng Yên đang đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng (MSVT) cho các loại cây ăn quả chủ lực, góp phần nâng cao giá trị ...