GS.TS Võ Tòng Xuân: Một đời gắn bó với nền nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long

GS.TS Võ Tòng Xuân người gắn bó một đời với nông nghiệp Việt Nam.

GS.TS không chỉ là một chuyên gia về lúa gạo mà còn là một nhà giáo tận tâm, một nhà quản lý xuất sắc và một người có tầm nhìn chiến lược về phát triển nông nghiệp bền vững. Sự ra đi của ông vào ngày 19 tháng 8 năm 2024 đã để lại một khoảng trống lớn trong giới khoa học và nông nghiệp Việt Nam, nhưng những di sản và đóng góp của ông sẽ mãi được ghi nhớ.

GS.TS Võ Tòng Xuân sinh ngày 6 tháng 9 năm 1940 tại Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều khó khăn, phải làm nhiều nghề để phụ giúp gia đình. Tuy vậy, ông luôn thể hiện tinh thần ham học hỏi và ý chí vươn lên mạnh mẽ. Năm 1961, ông nhận được học bổng du học tại Trường Đại học Nông nghiệp Philippines ở Los Baños (UPLB), một trong những trường đại học hàng đầu về nông nghiệp ở châu Á. Tại đây, ông đã chứng tỏ khả năng xuất sắc trong học tập và nghiên cứu.

Sau khi tốt nghiệp UPLB, ông tiếp tục học tập và nghiên cứu, đạt được học vị Tiến sĩ. Trở về Việt Nam, ông bắt đầu sự nghiệp giảng dạy và nghiên cứu tại Trường Đại học Cần Thơ, một trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Ông từng giữ chức Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Cần Thơ và là Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học An Giang, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và phát triển hai trường đại học này.

Sự nghiệp của GS.TS Võ Tòng Xuân gắn liền với những đóng góp to lớn cho nền nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ông được mệnh danh là "phù thủy lúa gạo" bởi những nghiên cứu sâu rộng và những giống lúa mới mà ông đã góp phần tạo ra, giúp nâng cao năng suất và chất lượng lúa gạo, đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước và vươn lên thành cường quốc lúa gạo của thế giới.

Một trong những đóng góp quan trọng nhất của GS.TS Võ Tòng Xuân là việc nghiên cứu và phổ biến các giống lúa kháng bệnh. Ông đã có công lớn trong việc đưa các giống lúa kháng rầy nâu vào sản xuất, giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra, đặc biệt là trong những năm 1980 khi rầy nâu hoành hành ở Đồng bằng sông Cửu Long. Công trình này đã được vinh danh tại giải thưởng VinFuture vào tháng 12 năm 2023, ghi nhận những đóng góp to lớn của ông cho khoa học và nông nghiệp.

Không chỉ tập trung vào lúa gạo, GS.TS Võ Tòng Xuân còn có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp đa dạng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ông khuyến khích nông dân áp dụng các mô hình canh tác kết hợp, như nuôi tôm - trồng lúa, trồng cây ăn quả, giúp tăng thu nhập và cải thiện đời sống. Ông cũng là người tiên phong trong việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học vào nông nghiệp, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng.

GS.TS Võ Tòng Xuân không chỉ là một nhà khoa học mà còn là một nhà giáo tận tâm. Ông đã đào tạo hàng ngàn kỹ sư nông nghiệp, cán bộ khoa học và nhà quản lý cho ngành nông nghiệp Việt Nam. Ông luôn truyền đạt cho học trò của mình không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả lòng yêu nghề, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng. Ông cũng là một người thầy gần gũi, luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và giúp đỡ học trò.

Ngoài công tác nghiên cứu và giảng dạy, GS.TS Võ Tòng Xuân còn tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội và chính trị. Ông từng là đại biểu Quốc hội các khóa VII, VIII và IX, đóng góp ý kiến vào việc xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn. Ông cũng tham gia nhiều tổ chức khoa học và xã hội trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá nền nông nghiệp Việt Nam ra thế giới.

GS.TS Võ Tòng Xuân người luôn cùng cộng sự gần gũi với người nông dân.

GS.TS Võ Tòng Xuân là một người có tầm nhìn chiến lược về phát triển nông nghiệp bền vững. Ông luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hợp lý và ứng phó với biến đổi khí hậu. Ông khuyến khích nông dân áp dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, giảm thiểu sử dụng hóa chất và thuốc bảo vệ thực vật. Ông cũng quan tâm đến vấn đề an sinh xã hội cho nông dân, đặc biệt là những người nghèo và người dân tộc thiểu số. Với những đóng góp to lớn cho nền nông nghiệp Việt Nam, GS.TS Võ Tòng Xuân đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận và trao tặng nhiều danh hiệu cao quý, như Anh hùng Lao động, Nhà giáo Nhân dân. Ông cũng được vinh danh trong nhiều giải thưởng khoa học trong nước và quốc tế.

Sự ra đi của GS.TS Võ Tòng Xuân là một mất mát lớn cho nền nông nghiệp và khoa học Việt Nam. Tuy nhiên, những di sản mà ông để lại sẽ mãi là nguồn cảm hứng và động lực cho các thế hệ sau tiếp tục nghiên cứu, học tập và cống hiến cho sự phát triển của đất nước. Ông là một tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, lòng say mê khoa học và trách nhiệm với cộng đồng. Tên tuổi của ông sẽ mãi được khắc ghi trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam. Những đóng góp nổi bật của GS.TS Võ Tòng Xuân có thể được tóm tắt như sau:

Nghiên cứu và phổ biến các giống lúa kháng bệnh: Đặc biệt là các giống lúa kháng rầy nâu, giúp bảo vệ mùa màng và đảm bảo an ninh lương thực; Phát triển nông nghiệp đa dạng ở Đồng bằng sông Cửu Long: Khuyến khích các mô hình canh tác kết hợp, giúp tăng thu nhập và cải thiện đời sống nông dân; Ứng dụng công nghệ sinh học vào nông nghiệp: Nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng; Đào tạo nguồn nhân lực cho ngành nông nghiệp: Truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cho nhiều thế hệ học trò; Tham gia xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn: Đóng góp ý kiến vào việc hoạch định chính sách; Khuyến khích phát triển nông nghiệp bền vững: Nhấn mạnh tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

GS.TS Võ Tòng Xuân không chỉ là một nhà khoa học mà còn là một người con ưu tú của đất nước, một người thầy tận tâm và một người có tầm nhìn xa trông rộng. Ông đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp Việt Nam, để lại một di sản vô giá cho các thế hệ mai sau./.