Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Đề án 885 22/04/2025 09:52

Thái Hà

Theo dõi nnhc.vn trên

Khí hậu trên Trái Đất vô cùng đa dạng, được hình thành bởi sự tương tác phức tạp giữa bức xạ mặt trời, vị trí địa lý, địa hình, các dòng hải lưu và hoàn lưu khí quyển. Để dễ dàng nghiên cứu và phân loại, các nhà khoa học đã chia bề mặt Trái Đất thành các đới khí hậu khác nhau, dựa trên các đặc điểm chung về nhiệt độ, lượng mưa và các yếu tố thời tiết khác.

Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Ảnh minh họa

Có nhiều cách phân loại đới khí hậu, nhưng một trong những cách phổ biến nhất dựa trên vĩ độ, tương ứng với lượng bức xạ mặt trời nhận được khác nhau. Theo cách này, Trái Đất thường được chia thành năm đới khí hậu chính: Đới nóng (Nhiệt đới): Vị trí: Nằm giữa hai đường chí tuyến Bắc (khoảng 23°27' vĩ Bắc) và chí tuyến Nam (khoảng 23°27' vĩ Nam). Đây là khu vực nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn nhất quanh năm.

Đặc điểm: Nhiệt độ cao quanh năm, trung bình thường trên 20°C. Sự khác biệt giữa các mùa trong năm thường không rõ rệt về nhiệt độ, mà chủ yếu phân hóa theo lượng mưa (mùa mưa và mùa khô). Lượng mưa lớn, đặc biệt ở các khu vực gần xích đạo. Sinh vật phong phú và đa dạng với các hệ sinh thái như rừng mưa nhiệt đới, xavan.

Hai đới ôn hòa (Ôn đới): Vị trí: Nằm giữa chí tuyến Bắc và vòng cực Bắc (khoảng 66°33' vĩ Bắc) ở bán cầu Bắc, và giữa chí tuyến Nam và vòng cực Nam (khoảng 66°33' vĩ Nam) ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Nhiệt độ thay đổi rõ rệt theo mùa, với bốn mùa xuân, hạ, thu, đông phân biệt. Lượng nhiệt nhận được trung bình. Gió tây ôn đới là loại gió thổi chủ yếu. Lượng mưa trung bình và phân bố tương đối đều trong năm. Thực vật và động vật thích nghi với sự thay đổi thời tiết theo mùa, với các hệ sinh thái như rừng lá rộng ôn đới, thảo nguyên.

Khí hậu nóng ẩm phù hợp với kinh tế nông, lâm nghiệp

Hai đới lạnh (Hàn đới): Vị trí: Nằm giữa vòng cực Bắc và cực Bắc ở bán cầu Bắc, và giữa vòng cực Nam và cực Nam ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Khí hậu rất lạnh giá quanh năm, nhiệt độ trung bình luôn dưới 10°C, thậm chí xuống rất thấp vào mùa đông. Mùa đông kéo dài và khắc nghiệt, mùa hè ngắn ngủi và mát mẻ. Lượng mưa rất ít, chủ yếu dưới dạng tuyết. Gió đông cực là loại gió thổi chủ yếu. Thực vật nghèo nàn, chủ yếu là rêu, địa y và một số loài cây bụi thấp. Động vật có lớp lông dày để thích nghi với môi trường lạnh giá như gấu Bắc Cực, chim cánh cụt.

Ngoài năm đới khí hậu chính này, còn có thể phân chia nhỏ hơn thành các kiểu khí hậu khác nhau trong mỗi đới, chịu ảnh hưởng của các yếu tố như vị trí gần biển hay lục địa, độ cao địa hình và các dòng hải lưu. Ví dụ, trong đới ôn hòa có thể phân biệt thành khí hậu ôn đới hải dương, khí hậu ôn đới lục địa và khí hậu ôn đới gió mùa.

Băng an và biến đổi khí hậu ảnh hưởng toàn cầu

Việt Nam nằm hoàn toàn trong đới nóng (nhiệt đới) của Trái đất. Lãnh thổ Việt Nam trải dài từ khoảng vĩ độ 8° Bắc đến 23° Bắc, nằm trọn trong khu vực giữa đường xích đạo và chí tuyến Bắc. Tuy nhiên, do vị trí địa lý đặc biệt, vừa nằm ở rìa phía đông của lục địa châu Á, vừa giáp với biển Đông rộng lớn, Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Kiểu khí hậu này có những đặc trưng riêng biệt so với các vùng nhiệt đới khác trên thế giới:

Nhiệt độ cao quanh năm: Nhiệt độ trung bình năm trên cả nước đều trên 20°C. Lượng mưa lớn: Lượng mưa hàng năm lớn, dao động từ 1.500 mm đến 2.000 mm, tập trung chủ yếu vào mùa mưa. Độ ẩm cao: Độ ẩm không khí trung bình năm thường trên 80%.

Phân hóa thành hai mùa rõ rệt: Mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) với gió mùa Tây Nam nóng ẩm và mưa nhiều; mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau) với gió mùa Đông Bắc lạnh khô (ở miền Bắc) hoặc khô nóng (ở miền Nam). Ảnh hưởng của gió mùa: Gió mùa đóng vai trò quan trọng trong việc chi phối thời tiết và khí hậu của Việt Nam, mang lại sự khác biệt rõ rệt giữa các mùa và giữa các vùng miền.

Sự kết hợp giữa vị trí trong đới nóng và ảnh hưởng của gió mùa đã tạo nên một khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đặc trưng cho Việt Nam, mang lại nhiều thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đa dạng sinh học phong phú nhưng cũng không ít khó khăn do thiên tai như bão, lũ lụt và hạn hán./.

Tags:

Các đới khí hậu trên Trái đất Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Bảo Đài đưa nông nghiệp hữu cơ vươn tầm toàn quốc

Nghiên cứu trao đổi 28/07/2026 08:38

UBND xã Bảo Đài (Bắc Ninh) vừa phát động đợt tuyên truyền rộng rãi về Chương trình đề cử "Tôn vinh điển hình tiên tiến vì sự phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam" lần thứ III - năm 2026. Sự kiện thực hiện theo chỉ đạo tại Công văn số 7234/UBND-NN của UBND tỉnh Bắc Ninh và hướng dẫn từ Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam.

Đề cử điển hình tiên tiến góp sức phát triển nông nghiệp hữu cơ toàn quốc

Nghiên cứu trao đổi 28/07/2026 08:37

Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang triển khai chương trình đề cử tham gia Lễ tôn vinh điển hình tiên tiến vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp hữu cơ toàn quốc lần thứ III năm 2026, đồng thời yêu cầu các đơn vị trực thuộc đẩy mạnh tuyên truyền, rà soát và hoàn thiện hồ sơ đăng ký trước ngày 10/8/2026.

Diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở Lâm Đồng đạt hơn 2 nghìn héc-ta

Nghiên cứu trao đổi 28/07/2026 08:30

Với lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng và nguồn nước, Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh và nông nghiệp hữu cơ. Sau 5 năm triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2025, diện tích sản xuất hữu cơ trên địa bàn tỉnh đã tăng mạnh, đạt hơn 2.000 ha.

An Giang phát động đề cử điển hình tiên tiến vì sự phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Nghiên cứu trao đổi 27/07/2026 10:45

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đã có văn bản đề nghị các đơn vị trực thuộc cùng UBND các xã, phường, đặc khu triển khai công tác tuyên truyền, rà soát và giới thiệu các tập thể, cá nhân tiêu biểu tham gia Chương trình tôn vinh điển hình tiên tiến vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam năm 2026, góp phần lan tỏa những mô hình, sáng kiến hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ.

Festival Organic Foods 2026: Điểm hẹn của thực phẩm hữu cơ và tiêu dùng xanh

Ảnh 26/07/2026 11:47

Hàng chục thương hiệu thực phẩm hữu cơ sẽ cùng hội tụ tại Festival Organic Foods 2026, mang đến chuỗi hoạt động trải nghiệm, dùng thử sản phẩm và ưu đãi dành cho người tiêu dùng. Sự kiện do Farmers Market và Organicfood.vn tổ chức, kỳ vọng góp phần lan tỏa tiêu dùng xanh, đồng thời tạo thêm động lực cho sự phát triển của thị trường thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam.

Thực trạng và giải pháp phát triển sản phẩm OCOP ở Việt Nam

Nghiên cứu trao đổi 24/07/2026 10:56

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã góp phần khai thác tiềm năng địa phương, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn ở Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm OCOP vẫn gặp khó khăn về chất lượng, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ và mở rộng thị trường. Việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, nâng cao năng lực sản xuất và đẩy mạnh xúc tiến thương mại là những giải pháp quan trọng để phát triển OCOP bền vững.

Lâm Đồng đề xuất tôn vinh các điển hình tiên tiến phát triển Nông nghiệp hữu cơ lần thứ III năm 2026

Nghiên cứu trao đổi 23/07/2026 10:37

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng vừa có văn bản đề nghị các đơn vị chuyên môn rà soát, giới thiệu những tập thể, cá nhân tiêu biểu trong phát triển nông nghiệp hữu cơ để tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đề cử tham gia Chương trình “Lễ tôn vinh điển hình tiên tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam lần thứ III – 2026”. Đây được xem là dịp ghi nhận, lan tỏa những mô hình sản xuất hữu cơ hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững trên địa bàn tỉnh.

Giảm rụng trái cà phê bằng giải pháp hữu cơ

Chế phẩm sinh học 21/07/2026 16:42

Hiện tượng cà phê rụng trái hàng loạt cần được theo dõi từ diễn biến thời tiết, độ ẩm đất, dinh dưỡng đến tình trạng sâu bệnh. Theo hướng canh tác hữu cơ, việc xử lý nên bắt đầu từ phục hồi sức khỏe đất và bộ rễ, thay vì vội vàng sử dụng nhiều loại chế phẩm.

Vai trò của cây che phủ trong canh tác hữu cơ và bảo vệ độ phì nhiêu của đất

Nghiên cứu trao đổi 20/07/2026 11:05

Cây che phủ đất giữ vai trò quan trọng trong canh tác hữu cơ, góp phần bảo vệ đất, hạn chế xói mòn và nâng cao độ phì nhiêu. Việc sử dụng cây che phủ giúp gia tăng chất hữu cơ, cải thiện hoạt động vi sinh vật, sử dụng hiệu quả dinh dưỡng, hướng tới nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững.

Tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong chuỗi giá trị hồ tiêu tỉnh Lâm Đồng

Nghiên cứu trao đổi 19/07/2026 10:33

Với lợi thế là địa phương có diện tích hồ tiêu lớn nhất cả nước, tỉnh Lâm Đồng đang chuyển mạnh từ phát triển theo sản lượng sang hướng tập trung nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Đây cũng là định hướng xuyên suốt được các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và người sản xuất chia sẻ tại Hội thảo "Giải pháp phát triển hồ tiêu bền vững tỉnh Lâm Đồng", nhằm xây dựng ngành hàng hồ tiêu đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.

Một số biện pháp quản lý sâu bệnh tổng hợp trong sản xuất rau hữu cơ

Nghiên cứu trao đổi 18/07/2026 11:37

Quản lý sâu bệnh tổng hợp (IPM) là giải pháp cốt lõi giúp sản xuất rau hữu cơ đạt hiệu quả, giảm thiểu tác động đến môi trường và bảo đảm an toàn thực phẩm. Việc kết hợp đồng bộ các biện pháp sinh học, canh tác và cơ giới góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và phát triển nông nghiệp bền vững.

Đào tạo hơn 1,3 triệu lao động, hình thành lực lượng nông dân số và quản trị hợp tác xã hiện đại

Nghiên cứu trao đổi 18/07/2026 11:30

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Kế hoạch đào tạo nâng cao chất lượng lao động ngành nông nghiệp giai đoạn 2026–2030, đặt mục tiêu xây dựng lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển nền nông nghiệp xanh, hữu cơ, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

XEM THÊM