Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Đề án 885 22/04/2025 09:52

Thái Hà

Theo dõi nnhc.vn trên

Khí hậu trên Trái Đất vô cùng đa dạng, được hình thành bởi sự tương tác phức tạp giữa bức xạ mặt trời, vị trí địa lý, địa hình, các dòng hải lưu và hoàn lưu khí quyển. Để dễ dàng nghiên cứu và phân loại, các nhà khoa học đã chia bề mặt Trái Đất thành các đới khí hậu khác nhau, dựa trên các đặc điểm chung về nhiệt độ, lượng mưa và các yếu tố thời tiết khác.

Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Ảnh minh họa

Có nhiều cách phân loại đới khí hậu, nhưng một trong những cách phổ biến nhất dựa trên vĩ độ, tương ứng với lượng bức xạ mặt trời nhận được khác nhau. Theo cách này, Trái Đất thường được chia thành năm đới khí hậu chính: Đới nóng (Nhiệt đới): Vị trí: Nằm giữa hai đường chí tuyến Bắc (khoảng 23°27' vĩ Bắc) và chí tuyến Nam (khoảng 23°27' vĩ Nam). Đây là khu vực nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn nhất quanh năm.

Đặc điểm: Nhiệt độ cao quanh năm, trung bình thường trên 20°C. Sự khác biệt giữa các mùa trong năm thường không rõ rệt về nhiệt độ, mà chủ yếu phân hóa theo lượng mưa (mùa mưa và mùa khô). Lượng mưa lớn, đặc biệt ở các khu vực gần xích đạo. Sinh vật phong phú và đa dạng với các hệ sinh thái như rừng mưa nhiệt đới, xavan.

Hai đới ôn hòa (Ôn đới): Vị trí: Nằm giữa chí tuyến Bắc và vòng cực Bắc (khoảng 66°33' vĩ Bắc) ở bán cầu Bắc, và giữa chí tuyến Nam và vòng cực Nam (khoảng 66°33' vĩ Nam) ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Nhiệt độ thay đổi rõ rệt theo mùa, với bốn mùa xuân, hạ, thu, đông phân biệt. Lượng nhiệt nhận được trung bình. Gió tây ôn đới là loại gió thổi chủ yếu. Lượng mưa trung bình và phân bố tương đối đều trong năm. Thực vật và động vật thích nghi với sự thay đổi thời tiết theo mùa, với các hệ sinh thái như rừng lá rộng ôn đới, thảo nguyên.

Khí hậu nóng ẩm phù hợp với kinh tế nông, lâm nghiệp

Hai đới lạnh (Hàn đới): Vị trí: Nằm giữa vòng cực Bắc và cực Bắc ở bán cầu Bắc, và giữa vòng cực Nam và cực Nam ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Khí hậu rất lạnh giá quanh năm, nhiệt độ trung bình luôn dưới 10°C, thậm chí xuống rất thấp vào mùa đông. Mùa đông kéo dài và khắc nghiệt, mùa hè ngắn ngủi và mát mẻ. Lượng mưa rất ít, chủ yếu dưới dạng tuyết. Gió đông cực là loại gió thổi chủ yếu. Thực vật nghèo nàn, chủ yếu là rêu, địa y và một số loài cây bụi thấp. Động vật có lớp lông dày để thích nghi với môi trường lạnh giá như gấu Bắc Cực, chim cánh cụt.

Ngoài năm đới khí hậu chính này, còn có thể phân chia nhỏ hơn thành các kiểu khí hậu khác nhau trong mỗi đới, chịu ảnh hưởng của các yếu tố như vị trí gần biển hay lục địa, độ cao địa hình và các dòng hải lưu. Ví dụ, trong đới ôn hòa có thể phân biệt thành khí hậu ôn đới hải dương, khí hậu ôn đới lục địa và khí hậu ôn đới gió mùa.

Băng an và biến đổi khí hậu ảnh hưởng toàn cầu

Việt Nam nằm hoàn toàn trong đới nóng (nhiệt đới) của Trái đất. Lãnh thổ Việt Nam trải dài từ khoảng vĩ độ 8° Bắc đến 23° Bắc, nằm trọn trong khu vực giữa đường xích đạo và chí tuyến Bắc. Tuy nhiên, do vị trí địa lý đặc biệt, vừa nằm ở rìa phía đông của lục địa châu Á, vừa giáp với biển Đông rộng lớn, Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Kiểu khí hậu này có những đặc trưng riêng biệt so với các vùng nhiệt đới khác trên thế giới:

Nhiệt độ cao quanh năm: Nhiệt độ trung bình năm trên cả nước đều trên 20°C. Lượng mưa lớn: Lượng mưa hàng năm lớn, dao động từ 1.500 mm đến 2.000 mm, tập trung chủ yếu vào mùa mưa. Độ ẩm cao: Độ ẩm không khí trung bình năm thường trên 80%.

Phân hóa thành hai mùa rõ rệt: Mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) với gió mùa Tây Nam nóng ẩm và mưa nhiều; mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau) với gió mùa Đông Bắc lạnh khô (ở miền Bắc) hoặc khô nóng (ở miền Nam). Ảnh hưởng của gió mùa: Gió mùa đóng vai trò quan trọng trong việc chi phối thời tiết và khí hậu của Việt Nam, mang lại sự khác biệt rõ rệt giữa các mùa và giữa các vùng miền.

Sự kết hợp giữa vị trí trong đới nóng và ảnh hưởng của gió mùa đã tạo nên một khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đặc trưng cho Việt Nam, mang lại nhiều thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đa dạng sinh học phong phú nhưng cũng không ít khó khăn do thiên tai như bão, lũ lụt và hạn hán./.

Tags:

Các đới khí hậu trên Trái đất Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Peptide kháng khuẩn: Vũ khí mới loại bỏ vi khuẩn Salmonella trên đàn gà

Chế phẩm sinh học 25/03/2026 09:36

Các nhà khoa học vừa phát hiện giải pháp thay thế kháng sinh bằng các peptide kháng khuẩn giúp tiêu diệt vi khuẩn Salmonella ở gia cầm, góp phần giải quyết tình trạng kháng thuốc và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Nông nghiệp hữu cơ mở hướng phát triển bền vững và nâng tầm giá trị nông sản

Tiêu chuẩn hữu cơ 24/03/2026 08:00

Trong xu thế phát triển nông nghiệp xanh, an toàn và thân thiện với môi trường, tỉnh Quảng Ninh đang khẳng định vị thế tiên phong khi thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển đổi phương thức sản xuất theo mô hình hữu cơ. Chiến lược này không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ hệ sinh thái mà còn trực tiếp tạo ra những giá trị kinh tế vượt trội, xây dựng sinh kế vững chắc và an toàn cho người dân vùng mỏ.

Đánh thức giá trị bản địa, mở hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Lai Châu

Đề án 885 23/03/2026 14:38

Sáng 23/3, trong khuôn khổ chương trình kết nối hội viên và khảo sát vùng sản xuất hữu cơ tại tỉnh Lai Châu, đoàn công tác của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) đã có chuyến khảo sát thực tế mô hình trồng lê và vùng chè tại phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu. Từ câu chuyện ở vườn lê đến bài toán chuyển đổi canh tác tại đồi chè lâu năm, nhiều hướng mở đã được đặt ra cho phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với nâng giá trị sản phẩm và thị trường tiêu thụ.

Nghề nông ở Hoa Kỳ: Hiện đại, hiệu quả nhưng cũng đầy thách thức

Nghiên cứu trao đổi 23/03/2026 11:24

Nông nghiệp từ lâu đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nước Mỹ. Dù là một trong những quốc gia công nghiệp và công nghệ hàng đầu thế giới, nhưng nông nghiệp vẫn là nền tảng vững chắc của nền kinh tế. Nghề nông ở Hoa Kỳ không chỉ đơn thuần là công việc trồng trọt, chăn nuôi mà còn là một ngành sản xuất hiện đại, áp dụng khoa học - công nghệ cao, góp phần bảo đảm an ninh lương thực trong nước và cung cấp nông sản cho nhiều quốc gia trên thế giới.

Tầm quan trọng của Organic Matter đối với cây trồng

Tiêu chuẩn hữu cơ 22/03/2026 10:01

Trong nông nghiệp, khi nói đến độ màu mỡ của đất, người ta thường nhắc đến một yếu tố cốt lõi nhưng đôi khi bị xem nhẹ: chất hữu cơ. Đây chính là “linh hồn” của đất, quyết định đến khả năng nuôi dưỡng cây trồng một cách bền vững. Việc hiểu rõ vai trò của chất hữu cơ - hay Organic Matter (OM) - là nền tảng để xây dựng một nền nông nghiệp hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Nuôi trồng thủy canh kết hợp trồng cây – nuôi cá (Aquaponics): Mô hình nông nghiệp sinh thái tuần hoàn

Tiêu chuẩn hữu cơ 21/03/2026 18:38

Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng suy giảm, ô nhiễm môi trường gia tăng và nhu cầu về thực phẩm an toàn không ngừng tăng cao, các mô hình nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu. Một trong những mô hình tiêu biểu là nuôi trồng thủy canh kết hợp trồng cây – nuôi cá (Aquaponics). Đây là mô hình tích hợp giữa nuôi trồng thủy sản và trồng cây không dùng đất, tạo thành một hệ sinh thái khép kín, vừa nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa thân thiện với môi trường.

Hành trình làm chủ công nghệ sản xuất phân compost tại Việt Nam

Chế phẩm sinh học 17/03/2026 09:39

Ngô Chí Thắng - Giám đốc Công ty TNHH Một Thành viên Liên hợp Khoa học - Công nghệ - Môi trường BIWASE - là một trong những nhà quản lý - kỹ sư tiêu biểu trong lĩnh vực môi trường đô thị và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Từ kiểm soát nguồn phát thải đến chuyển đổi mô hình phát triển cốt lõi của giảm phát thải

Nghiên cứu trao đổi 16/03/2026 16:55

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trở thành thách thức toàn cầu, cụm từ “giảm phát thải” ngày càng được nhắc đến nhiều trong các chiến lược phát triển của các quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, giảm phát thải không đơn thuần chỉ là cắt giảm lượng khí thải ra môi trường, mà sâu xa hơn, đó là quá trình chuyển đổi toàn diện về cách thức sản xuất, tiêu dùng và phát triển kinh tế. Hiểu đúng bản chất của giảm phát thải là điều kiện quan trọng để các quốc gia và doanh nghiệp xây dựng những giải pháp hiệu quả, hướng tới phát triển bền vững.

Tăng cường thu mua lúa gạo trong mùa vụ tránh “được mùa mất giá” cho nông dân

Nghiên cứu trao đổi 14/03/2026 10:41

Lúa gạo từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống kinh tế - xã hội của Việt Nam. Không chỉ là nguồn lương thực chính của hơn 100 triệu dân, lúa gạo còn là mặt hàng xuất khẩu quan trọng, đóng góp lớn cho tăng trưởng nông nghiệp và an ninh lương thực toàn cầu.

Nền kinh tế và đời sống sẽ ảnh hưởng thế nào khi giá điện và xăng dầu tăng

Nghiên cứu trao đổi 11/03/2026 09:02

Trong nền kinh tế hiện đại, điện năng và xăng dầu được xem là hai loại “huyết mạch” của hoạt động sản xuất và đời sống. Hầu như mọi lĩnh vực từ công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đến sinh hoạt hằng ngày của người dân đều phụ thuộc vào nguồn năng lượng này. Vì vậy, mỗi khi giá điện hoặc giá xăng dầu biến động, nền kinh tế thường chịu những tác động dây chuyền, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, giá cả hàng hóa, sức mua của thị trường và tốc độ tăng trưởng kinh tế.

VOAA mở đăng ký lớp tập huấn Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 01:2024/VOAA

Tiêu chuẩn hữu cơ 11/03/2026 08:58

Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam vừa phát đi thông báo mở đăng ký lớp tập huấn “Tiêu chuẩn cơ sở của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam - TCCS 01:2024/VOAA”, tổ chức trong 2 ngày 27 - 28/3/2026 tại Hà Nội. Chương trình nhằm phổ biến, hướng dẫn áp dụng bộ tiêu chuẩn tới hội viên và các tổ chức, cá nhân quan tâm đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ, góp phần thúc đẩy phát triển lĩnh vực này theo hướng minh bạch, bài bản và bền vững.

Nông nghiệp xanh gắn với du lịch để phát triển kinh tế nông thôn

Nghiên cứu trao đổi 10/03/2026 08:56

Trong quá trình phát triển kinh tế gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và gìn giữ giá trị văn hóa bản địa, mô hình du lịch gắn với nông nghiệp xanh đang trở thành xu hướng được nhiều quốc gia và địa phương quan tâm. Việt Nam không nằm ngoài xu thế đó.

XEM THÊM