Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Đề án 885 22/04/2025 09:52

Thái Hà

Theo dõi nnhc.vn trên

Khí hậu trên Trái Đất vô cùng đa dạng, được hình thành bởi sự tương tác phức tạp giữa bức xạ mặt trời, vị trí địa lý, địa hình, các dòng hải lưu và hoàn lưu khí quyển. Để dễ dàng nghiên cứu và phân loại, các nhà khoa học đã chia bề mặt Trái Đất thành các đới khí hậu khác nhau, dựa trên các đặc điểm chung về nhiệt độ, lượng mưa và các yếu tố thời tiết khác.

Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào?

Ảnh minh họa

Có nhiều cách phân loại đới khí hậu, nhưng một trong những cách phổ biến nhất dựa trên vĩ độ, tương ứng với lượng bức xạ mặt trời nhận được khác nhau. Theo cách này, Trái Đất thường được chia thành năm đới khí hậu chính: Đới nóng (Nhiệt đới): Vị trí: Nằm giữa hai đường chí tuyến Bắc (khoảng 23°27' vĩ Bắc) và chí tuyến Nam (khoảng 23°27' vĩ Nam). Đây là khu vực nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn nhất quanh năm.

Đặc điểm: Nhiệt độ cao quanh năm, trung bình thường trên 20°C. Sự khác biệt giữa các mùa trong năm thường không rõ rệt về nhiệt độ, mà chủ yếu phân hóa theo lượng mưa (mùa mưa và mùa khô). Lượng mưa lớn, đặc biệt ở các khu vực gần xích đạo. Sinh vật phong phú và đa dạng với các hệ sinh thái như rừng mưa nhiệt đới, xavan.

Hai đới ôn hòa (Ôn đới): Vị trí: Nằm giữa chí tuyến Bắc và vòng cực Bắc (khoảng 66°33' vĩ Bắc) ở bán cầu Bắc, và giữa chí tuyến Nam và vòng cực Nam (khoảng 66°33' vĩ Nam) ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Nhiệt độ thay đổi rõ rệt theo mùa, với bốn mùa xuân, hạ, thu, đông phân biệt. Lượng nhiệt nhận được trung bình. Gió tây ôn đới là loại gió thổi chủ yếu. Lượng mưa trung bình và phân bố tương đối đều trong năm. Thực vật và động vật thích nghi với sự thay đổi thời tiết theo mùa, với các hệ sinh thái như rừng lá rộng ôn đới, thảo nguyên.

Khí hậu nóng ẩm phù hợp với kinh tế nông, lâm nghiệp

Hai đới lạnh (Hàn đới): Vị trí: Nằm giữa vòng cực Bắc và cực Bắc ở bán cầu Bắc, và giữa vòng cực Nam và cực Nam ở bán cầu Nam. Đặc điểm: Khí hậu rất lạnh giá quanh năm, nhiệt độ trung bình luôn dưới 10°C, thậm chí xuống rất thấp vào mùa đông. Mùa đông kéo dài và khắc nghiệt, mùa hè ngắn ngủi và mát mẻ. Lượng mưa rất ít, chủ yếu dưới dạng tuyết. Gió đông cực là loại gió thổi chủ yếu. Thực vật nghèo nàn, chủ yếu là rêu, địa y và một số loài cây bụi thấp. Động vật có lớp lông dày để thích nghi với môi trường lạnh giá như gấu Bắc Cực, chim cánh cụt.

Ngoài năm đới khí hậu chính này, còn có thể phân chia nhỏ hơn thành các kiểu khí hậu khác nhau trong mỗi đới, chịu ảnh hưởng của các yếu tố như vị trí gần biển hay lục địa, độ cao địa hình và các dòng hải lưu. Ví dụ, trong đới ôn hòa có thể phân biệt thành khí hậu ôn đới hải dương, khí hậu ôn đới lục địa và khí hậu ôn đới gió mùa.

Băng an và biến đổi khí hậu ảnh hưởng toàn cầu

Việt Nam nằm hoàn toàn trong đới nóng (nhiệt đới) của Trái đất. Lãnh thổ Việt Nam trải dài từ khoảng vĩ độ 8° Bắc đến 23° Bắc, nằm trọn trong khu vực giữa đường xích đạo và chí tuyến Bắc. Tuy nhiên, do vị trí địa lý đặc biệt, vừa nằm ở rìa phía đông của lục địa châu Á, vừa giáp với biển Đông rộng lớn, Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Kiểu khí hậu này có những đặc trưng riêng biệt so với các vùng nhiệt đới khác trên thế giới:

Nhiệt độ cao quanh năm: Nhiệt độ trung bình năm trên cả nước đều trên 20°C. Lượng mưa lớn: Lượng mưa hàng năm lớn, dao động từ 1.500 mm đến 2.000 mm, tập trung chủ yếu vào mùa mưa. Độ ẩm cao: Độ ẩm không khí trung bình năm thường trên 80%.

Phân hóa thành hai mùa rõ rệt: Mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) với gió mùa Tây Nam nóng ẩm và mưa nhiều; mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau) với gió mùa Đông Bắc lạnh khô (ở miền Bắc) hoặc khô nóng (ở miền Nam). Ảnh hưởng của gió mùa: Gió mùa đóng vai trò quan trọng trong việc chi phối thời tiết và khí hậu của Việt Nam, mang lại sự khác biệt rõ rệt giữa các mùa và giữa các vùng miền.

Sự kết hợp giữa vị trí trong đới nóng và ảnh hưởng của gió mùa đã tạo nên một khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đặc trưng cho Việt Nam, mang lại nhiều thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đa dạng sinh học phong phú nhưng cũng không ít khó khăn do thiên tai như bão, lũ lụt và hạn hán./.

Tags:

Các đới khí hậu trên Trái đất Các đới khí hậu trên Trái đất, Việt Nam nằm ở đới nào

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Chăn nuôi hữu cơ: Lợi ích và nguyên tắc phát triển

Nghiên cứu trao đổi 20/04/2026 08:20

Biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và các vấn đề an toàn thực phẩm ngày càng gia tăng, chăn nuôi hữu cơ đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành nông nghiệp hiện đại. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình này còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao sức khỏe cộng đồng và tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, để phát triển hiệu quả, chăn nuôi hữu cơ cần tuân thủ những nguyên tắc nghiêm ngặt và có lộ trình rõ ràng.

Tọa đàm tư vấn kỹ thuật sầu riêng: Cơ hội nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông dân

Nghiên cứu trao đổi 18/04/2026 17:59

Ngày 17/04, tại Hội trường Trung tâm Hội nghị tỉnh Đắk Nông (cũ), Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức chương trình tọa đàm tư vấn kỹ thuật với chủ đề “Giải pháp khắc phục các vấn đề về cây sầu riêng”. Chương trình thu hút sự tham gia của đại diện Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, lãnh đạo UBND các xã, phường, cán bộ nông nghiệp, khuyến nông cùng đông đảo nông dân, thành viên các Tổ hợp tác (THT), Hợp tác xã (HTX).

Doanh nghiệp hữu cơ Việt Nam được mời tham gia Organic Moments Asia 2026 tại Thượng Hải

Hợp tác quốc tế 18/04/2026 05:49

Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) vừa phát đi thư mời doanh nghiệp đăng ký tham gia Hội chợ Organic Moments Asia 2026, diễn ra từ ngày 15 đến 17/6/2026 tại Thượng Hải, Trung Quốc. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm kênh xúc tiến thương mại quốc tế cho sản phẩm hữu cơ Việt Nam trong bối cảnh thị trường hữu cơ châu Á tăng trưởng nhanh, đặc biệt tại Trung Quốc.

Lúa mì chỉnh sửa gen giúp giảm nguy cơ ung thư từ thực phẩm nướng

Nghiên cứu trao đổi 17/04/2026 09:08

Giống lúa mì chỉnh sửa gen mới giúp giảm mạnh hợp chất acrylamide trong thực phẩm nướng, mở ra hướng đi an toàn hơn cho ngành thực phẩm và giảm nguy cơ ung thư từ chế độ ăn hàng ngày.

Thúc đẩy liên kết “3 nhà”, xây dựng chuỗi giá trị và ra mắt nhãn hiệu “Mắc ca Lâm Đồng”

Nghiên cứu trao đổi 17/04/2026 09:00

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng vừa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo kết nối “3 nhà” gồm Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy xây dựng chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm mắc ca. Sự kiện cũng đánh dấu việc chính thức công bố nhãn hiệu chứng nhận “Mắc ca Lâm Đồng”, mở ra bước phát triển mới cho ngành hàng tiềm năng này.

Tuyên Quang quyết tâm tìm hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ bền vững

Nghiên cứu trao đổi 16/04/2026 15:12

Sáng 16/4, tại trụ sở Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang, UBND tỉnh Tuyên Quang đã có buổi làm việc với Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) nhằm trao đổi, chia sẻ thông tin và đề xuất các nội dung hợp tác cụ thể trong phát triển nông nghiệp hữu cơ. Buổi làm việc không chỉ là một cuộc trao đổi chuyên môn, mà còn cho thấy rõ cách địa phương đang tìm kiếm một hướng đi mới cho nông nghiệp hữu cơ trong giai đoạn phát triển mới.

Phải có giải pháp mạnh với bữa ăn học đường

Nghiên cứu trao đổi 16/04/2026 14:58

Những ngày gần đây, câu chuyện bữa ăn học đường đang nóng lên khi hàng trăm học sinh tại TP.HCM xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm sau khi sử dụng suất ăn bán trú. Vụ việc không chỉ dừng lại ở một sự cố y tế, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng kéo dài trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ em.

Đặc điểm hình thái giống đào Sớm Địa Linh tỉnh Thái Nguyên

Nghiên cứu trao đổi 15/04/2026 09:51

Giống đào Sớm Địa Linh (tại bản Váng, xã Địa Linh, huyện Ba Bể), nay là xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên có đặc điểm quả chín sớm nên ít bị sâu bệnh, cây 14 năm tuổi có năng suất cao, phẩm chất quả ngon, có vị ngọt pha chua hình dáng và mầu quả đẹp, có hương thơm, phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Giống đào Sớm Địa Linh thường bị một số đối tượng gây hại: sâu đục thân, sâu ăn lá, ruồi vàng hại quả và bệnh chảy gôm, thủng lá. Cần thường xuyên quan sát vườn cây, phát hiện và kịp thời phòng trừ. Địa phương cần có kế hoạch bảo tồn và phát triển giống đào Sớm Địa Linh góp phần phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nghiên cứu xây dựng công thức ủ thân chuối thải loại sau thu hoạch thành phân bón hữu cơ chất lượng cao

Nghiên cứu trao đổi 14/04/2026 14:48

Nghiên cứu tập trung vào việc tận dụng thân chuối thải loại để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần giảm chất thải nông nghiệp tại Việt Nam. Nguyên liệu sử dụng trong nghiên cứu là thân chuối sau thu hoạch được lấy từ vườn chuối ogarnic của hộ gia đình chị Lê Tuyết Mai tại xã Xuyên Mộc, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ẩm thực chay: Lựa chọn xanh hướng tới lối sống bền vững

Nghiên cứu trao đổi 14/04/2026 08:16

Sự quan tâm đến sức khỏe đang thúc đẩy xu hướng ăn chay trở nên phổ biến rộng rãi trong xã hội hiện đại. Tại các thành phố lớn, nhiều người tìm đến chế độ thuần ăn thực vật với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và góp phần điều trị một số bệnh lý. Tuy nhiên, hành trình này thường đối mặt với những thách thức đáng kể, xuất phát từ sự thiếu hụt kiến thức và kinh nghiệm.

Công nghệ xanh và sinh học - Động lực cho tương lai phát triển

Nghiên cứu trao đổi 13/04/2026 08:56

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với hàng loạt thách thức như biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh toàn cầu, hai lĩnh vực Công nghệ xanh và Công nghệ sinh học đang nổi lên như những trụ cột chiến lược, định hình tương lai phát triển dài hạn của nhân loại. Không chỉ mang lại giải pháp cho các vấn đề cấp bách, hai lĩnh vực này còn mở ra một mô hình phát triển mới - hài hòa giữa kinh tế, môi trường và con người.

Triển khai thực hiện Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030: Động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển

Nghiên cứu trao đổi 11/04/2026 10:56

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang phát triển mạnh mẽ, sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

XEM THÊM