Mỗi loại tín chỉ carbon được phát hành đều có các quy định và tiêu chuẩn riêng trong việc giảm thiểu phát thải khí nhà kính trên toàn cầu - Ảnh: Diễm Quỳnh.

Tín chỉ carbon có thể được phát hành bởi nhiều loại tổ chức và cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý khí nhà kính và các chương trình giảm phát thải.

Cơ quan của Liên Hợp Quốc đóng vai trò quan trọng trong việc phát hành tín chỉ carbon. Ban điều hành của Cơ chế phát triển sạch (CDM) thuộc Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) phát hành tín chỉ carbon dưới dạng Certified Emission Reductions (CERs). Các dự án giảm phát thải thực hiện tại các quốc gia đang phát triển, chẳng hạn như các dự án năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả năng lượng, và bảo tồn rừng, có thể được cấp CERs nếu đạt yêu cầu. Những tín chỉ này không chỉ giúp các quốc gia phát triển đáp ứng mục tiêu phát thải của mình theo Nghị định thư Kyoto mà còn tạo cơ hội cho các dự án hỗ trợ phát triển ở những quốc gia có nguồn lực hạn chế. Việc cấp CERs yêu cầu một quy trình kiểm tra và chứng nhận nghiêm ngặt để đảm bảo tính hợp lệ của lượng phát thải giảm.

Tổ chức phi chính phủ (NGO) và các tổ chức quốc tế cũng có khả năng phát hành tín chỉ carbon. Nhiều tổ chức này phát triển các tiêu chuẩn riêng để đánh giá và giám sát các dự án giảm phát thải. Chẳng hạn, The Gold Standard phát hành tín chỉ carbon dưới dạng Gold Standard Verified Emission Reductions (GS VERs). Các dự án đủ điều kiện phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe về phát thải và phát triển cộng đồng, đảm bảo rằng các lợi ích từ việc giảm phát thải không chỉ tập trung vào môi trường mà còn mang lại lợi ích cho các cộng đồng địa phương. Verified Carbon Standard (VCS) cũng phát hành Verified Carbon Units (VCUs), một loại tín chỉ carbon được công nhận rộng rãi trên toàn cầu, với quy trình thẩm định nghiêm ngặt và linh hoạt cho nhiều loại dự án. Các dự án thuộc VCS có thể bao gồm năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng, và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.

Chính phủ quốc gia có thể phát triển các hệ thống giao dịch khí nhà kính và phát hành tín chỉ carbon thông qua các chương trình cụ thể. Ví dụ, Hệ thống Giao dịch Phát thải của Liên minh châu Âu (EU ETS) là một trong những hệ thống lớn nhất thế giới, nơi phát hành tín chỉ carbon dưới dạng European Union Allowances (EUAs) cho các doanh nghiệp trong các lĩnh vực như năng lượng, sản xuất và hàng không. EU ETS cho phép các công ty thương mại mua bán quyền phát thải carbon, tạo ra một cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp giảm lượng phát thải của mình. Chương trình Cap-and-Trade của bang California, Hoa Kỳ, cũng phát hành California Carbon Allowances (CCAs) cho các doanh nghiệp và tổ chức tham gia vào chương trình này. Những chương trình như vậy thường đi kèm với các quy định nghiêm ngặt để kiểm soát và giám sát lượng phát thải thực tế của các doanh nghiệp tham gia.

Thị trường tự nguyện cũng là một nguồn quan trọng phát hành tín chỉ carbon. Các doanh nghiệp và tổ chức mong muốn giảm thiểu tác động môi trường của mình có thể mua tín chỉ carbon từ các dự án tự nguyện. Các tổ chức như Verra, với chương trình VCS, và Plan Vivo đều phát hành tín chỉ carbon từ các dự án bảo tồn rừng, năng lượng tái tạo, và phát triển cộng đồng. Những tín chỉ này không chỉ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn hỗ trợ các mục tiêu phát triển toàn cầu và bảo vệ môi trường. Việc tham gia vào thị trường tự nguyện cho phép các tổ chức linh hoạt hơn trong việc lựa chọn các dự án phù hợp với mục tiêu và giá trị của mình.

Doanh nghiệp tư nhân cũng có thể tham gia vào việc phát hành tín chỉ carbon. Nhiều doanh nghiệp đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả năng lượng, hoặc các hoạt động bảo tồn có thể được cấp tín chỉ carbon. Họ thường hợp tác với các tổ chức thẩm định để đảm bảo rằng các dự án của mình đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như VCS hoặc Gold Standard. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tạo ra tín chỉ carbon mà còn mang lại một nguồn thu nhập bổ sung từ việc bán tín chỉ carbon trên thị trường, đồng thời củng cố hình ảnh thương hiệu của mình trong mắt người tiêu dùng và đối tác.

Các liên minh hoặc đối tác công - tư cũng có thể phát triển các chương trình tín chỉ carbon riêng. Những chương trình này thường được thiết kế để hỗ trợ các mục tiêu phát triển hoặc bảo vệ môi trường ở cấp quốc gia hoặc khu vực. Sự hợp tác giữa chính phủ và khu vực tư nhân có thể mang lại hiệu quả cao trong việc thực hiện các dự án giảm phát thải và phát hành tín chỉ carbon. Một số chương trình có thể nhắm đến việc phát triển công nghệ xanh hoặc cải thiện cơ sở hạ tầng để giảm phát thải, qua đó tạo ra các tín chỉ carbon có giá trị.

Tín chỉ carbon có thể được phát hành bởi một loạt các tổ chức và cơ quan, từ cơ quan của Liên Hợp Quốc, tổ chức phi chính phủ, chính phủ quốc gia đến các cơ quan quản lý nhà nước, thị trường tự nguyện và doanh nghiệp tư nhân. Mỗi loại tín chỉ carbon đều có các quy định và tiêu chuẩn riêng, đảm bảo tính minh bạch, tin cậy và hiệu quả trong việc giảm thiểu phát thải khí nhà kính trên toàn cầu. Việc hiểu rõ về các bên phát hành tín chỉ carbon sẽ giúp doanh nghiệp và tổ chức tận dụng các cơ hội trong việc tham gia vào thị trường carbon và đạt được các mục tiêu về phát thải.

Tín chỉ carbon đầu tiên trên thế giới được phát hành bởi Ban điều hành của Cơ chế phát triển sạch (CDM), thuộc Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC). CDM bắt đầu hoạt động vào năm 2006, theo Nghị định thư Kyoto, nhằm cho phép các nước phát triển đầu tư vào các dự án giảm phát thải khí nhà kính tại các nước đang phát triển.

Tín chỉ carbon đầu tiên gọi là Certified Emission Reduction (CER), được cấp cho một dự án phát điện từ khí sinh học ở Honduras. Dự án này đã tạo ra CERs bằng cách giảm lượng khí thải metan thông qua việc sử dụng khí sinh học thay vì đốt nhiên liệu hóa thạch. Sự kiện này đánh dấu một bước quan trọng trong việc thiết lập cơ chế thị trường carbon toàn cầu và mở ra cơ hội cho nhiều dự án khác trong lĩnh vực giảm phát thải trên toàn thế giới.

Tín chỉ carbon là gì?

Mua tín chỉ carbon để làm gì?

Các loại chứng nhận về tín chỉ carbon

Giá tín chỉ carbon hiện tại thế nào?

Lợi ích của tín chỉ carbon

Làm thế nào để mua bán tín chỉ carbon minh bạch và uy tín?

Tín chỉ carbon có lợi ích gì đối với doanh nghiệp?