Tính cấp thiết của Kinh tế Xanh tại Việt Nam

Chưa bao giờ yêu cầu chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh lại mang tính sống còn như lúc này. Việt Nam đang chứng kiến những hệ lụy ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu: từ các đợt ngập lụt nghiêm trọng ngay tại thủ đô đến tình trạng thời tiết cực đoan, khó dự đoán trên khắp cả nước.

Những thách thức này đe dọa trực tiếp đến cộng đồng và sinh kế người dân. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh đầy biến động đó lại mở ra một hướng đi mới: phát triển theo con đường bền vững, tăng khả năng chống chịu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đang đồng thời theo đuổi hai mục tiêu: bảo đảm an ninh năng lượng và đẩy mạnh khử các-bon; hiện đại hóa cơ sở hạ tầng nhưng không đánh đổi hệ sinh thái; mở rộng thịnh vượng kinh tế trong khi vẫn bảo vệ Trái đất. Châu Âu hiện dẫn đầu xu hướng này qua hàng loạt khuôn khổ mang tính định hình như Thỏa thuận Xanh châu Âu, Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu, Đạo luật Công nghiệp Không Phát thải hay Đạo luật Kinh tế Tuần hoàn – những chính sách được thiết kế nhằm tăng cường sức cạnh tranh công nghiệp trong bối cảnh khí hậu thay đổi nhanh chóng.

Tầm nhìn đó đang tạo sức ảnh hưởng mạnh mẽ tại Việt Nam. Là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh của châu Á và đã cam kết đạt Net Zero vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước hiện đại hóa hệ thống năng lượng, cải tổ thị trường điện và mở rộng các nguồn tái tạo – hướng tới sự cân bằng giữa chi phí hợp lý và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Các khuôn khổ như Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) và Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) đang tiếp tục gắn kết các mục tiêu kinh tế và môi trường giữa EU và Việt Nam.

Từ GEFE đến GEF: Một phong trào đang phát triển

Diễn đàn Kinh tế Xanh được xây dựng dựa trên di sản Diễn đàn & Triển lãm Kinh tế Xanh (GEFE) của EuroCham – được ra mắt lần đầu tiên vào năm 2022 nhằm thúc đẩy đối thoại cởi mở giữa các bên liên quan trong khu vực công và tư nhân về khả năng phục hồi khí hậu và đầu tư bền vững.

Sau ba kỳ ấn tượng: GEFE 2022, GEF 2023 và GEFE 2024, với sự tham dự của các vị lãnh đạo cấp cao như Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte (hiện là Tổng Thư ký NATO), và một số Cao ủy EU như Valdis Dombrovskis, Margaritis Schinas và Virginijus Sinkevičius, kỳ họp năm 2025 sẽ tiếp tục nâng tầm các cuộc thảo luận này theo một định dạng tập trung và cấp cao.

Với trọng tâm là các cuộc thảo luận chuyên sâu và đối thoại thực tiễn, GEF 2025 giới thiệu một cấu trúc được thiết kế lại, bao gồm: 9 phiên hội nghị chuyên đề về các ưu tiên phát triển bền vững của Việt Nam, 3 hội thảo thực hành do các hiệp hội doanh nghiệp song phương châu Âu đồng tổ chức, 1 bài phát biểu quan trọng của một nhà lãnh đạo tư tưởng toàn cầu về nền kinh tế xanh, và 1 buổi tối giao lưu thúc đẩy quan hệ đối tác lâu dài. Mỗi phiên chương trình đều kết nối tầm nhìn Thỏa thuận Xanh và Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu của EU với thực tế của Việt Nam - chuyển đổi chiến lược thành các giải pháp kết nối chính sách với đầu tư, và tham vọng với việc thực hiện.

Các hội thảo bao gồm: Phát triển Đô thị Bền vững và Giao thông: Giải pháp châu Âu cho các Đô thị Việt Nam – tập trung giải quyết vấn đề giao thông công cộng, cơ sở hạ tầng xe điện và quy hoạch đô thị sinh thái, giúp các đô thị Việt Nam sạch hơn và kết nối hơn. Hội thảo này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV) chủ trì; Tài trợ Tăng trưởng Xanh: Công cụ Thực tiễn cho Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ – cung cấp các ví dụ từ Hà Lan, Bỉ và Luxembourg về các khoản vay liên kết ESG, trái phiếu xanh và các mô hình tài chính hỗn hợp dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hội thảo do Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam (DBAV) và Phòng Thương mại Bỉ-Luxembourg (Beluxcham) chủ trì; Chuỗi Cung ứng Sản xuất Xanh & Sáng tạo – chia sẻ các thực tiễn tốt nhất của Đức về sản xuất tiết kiệm năng lượng, thu hồi tài nguyên và thiết kế tuần hoàn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh sản xuất của Việt Nam. Hội thảo do Hiệp hội Doanh nghiệp Đức (GBA) chủ trì.

Ngoài ra, GEF 2025 còn nhận được sự đồng hành của các doanh nghiệp tiên phong trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại Việt Nam, trong đó có Nhà tài trợ Kim cương APM Terminals. Phát biểu tại họp báo, ông Nguyễn Xuân Kỳ, Cố vấn Cấp cao của Maersk tại Việt Nam, Châu Á và Trung Đông, chia sẻ về cách APM Terminals tích hợp các giải pháp tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ số tiên tiến và quy trình vận hành phát thải thấp vào toàn bộ hệ thống cảng và logistics.

Theo ông Kỳ những lợi ích từ quá trình giảm phát thải carbon này không chỉ góp phần hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng GDP, chuyển đổi năng lượng và nâng cao sức khỏe cộng đồng của Việt Nam, mà còn củng cố vai trò của đất nước trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh tính cấp thiết của việc áp dụng các công nghệ tiên tiến đã được chứng minh trên toàn cầu, một cam kết được thể hiện rõ qua sự đồng hành tự hào của APM Terminals cùng Diễn đàn Kinh tế Xanh năm nay.

Các hội thảo tập trung vào những chủ đề thiết yếu như năng lượng tái tạo, tài chính xanh, nông nghiệp bền vững và logistics xanh, nhằm trang bị cho doanh nghiệp Việt Nam các công cụ và chiến lược để chuyển đổi hoạt động theo hướng bền vững. Bà Duterte nhấn mạnh rằng, thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các doanh nghiệp châu Âu, các doanh nghiệp Việt Nam có thể rút ngắn thời gian học hỏi và nhanh chóng áp dụng các giải pháp xanh, đồng thời thúc đẩy hợp tác xuyên biên giới, hình thành các liên minh kinh doanh mới vì mục tiêu tăng trưởng bền vững.

“Tiếp lửa” cho Tham vọng Xanh của Việt Nam

Trong phát biểu khai mạc Diễn đàn Kinh tế Xanh (GEF) 2025, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhấn mạnh những điểm quan trọng về tác động của biến đổi khí hậu tại Việt Nam và cách thức quốc gia này có thể thích ứng, đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững trong tương lai.

Ông Jaspaert nhấn mạnh rằng “Chuyển đổi Xanh là Cuộc Chiến Phải Thắng” đối với Việt Nam, không chỉ để giảm thiểu thiệt hại từ biến đổi khí hậu mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đây là lý do các nền tảng như Diễn đàn Kinh tế Xanh trở nên quan trọng – vừa là không gian hành động, vừa là cơ hội kết nối đối tác và thúc đẩy chuyển đổi.

Năm nay, Việt Nam đã hứng chịu 14 cơn bão (và đang chuẩn bị đối phó với cơn bão thứ 15), tạo nên một trong những đợt thiên tai nghiêm trọng nhất trong 50 năm qua, gây thiệt hại kinh tế hơn 3,22 tỷ USD (cập nhật đến ngày 24/11/2025).

Khi chính phủ, cộng đồng và doanh nghiệp cùng chung tay hỗ trợ miền Trung vượt qua hậu quả của trận lũ lịch sử, cộng đồng EuroCham cũng nhanh chóng hành động. Trước GEF 2025, Chủ tịch Jaspaert đã phát động chiến dịch khẩn cấp “50 for 1”, kêu gọi 50 công ty thành viên EuroCham mỗi công ty đóng góp 1.000 USD nhằm hỗ trợ xây dựng Việt Nam kiên cường hơn trước thiên tai.

Tại phiên toàn thể GEF 2025, ông Jaspaert tự hào thông báo rằng chỉ trong 24 giờ, cộng đồng doanh nghiệp EuroCham đã đóng góp tổng cộng 70.000 USD (~1,83 tỷ VND) vào quỹ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thể hiện tinh thần đoàn kết và cam kết mạnh mẽ của các doanh nghiệp châu Âu trong đồng hành cùng sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Tại sự kiện, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier nhấn mạnh Việt Nam luôn được coi là đối tác then chốt trong tiến trình chuyển đổi xanh và hiện đại hóa nền kinh tế. Ông khẳng định rằng thông qua các cơ chế như Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) và các sáng kiến thuộc Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway), EU đang hiện thực hóa cam kết bằng các gói tài chính và chương trình hợp tác dài hạn. Trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, ông cam kết EU sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc triển khai các dự án chuyển đổi năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao năng lực doanh nghiệp và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời góp phần vào các mục tiêu phát triển bền vững chung.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn, ông Dale Hardcastle, Bain & Company, nhấn mạnh tầm quan trọng của tăng trưởng xanh và chuyển đổi số đối với Việt Nam. Ông cho rằng đầu tư vào năng lượng tái tạo, cơ sở hạ tầng xanh và thị trường xe điện không chỉ tăng cường an ninh năng lượng và khả năng cạnh tranh kinh tế, mà còn tạo ra hàng trăm nghìn việc làm và thúc đẩy phát triển bền vững. Ông nhấn mạnh Việt Nam đang đi đúng hướng, từ tham vọng chuyển đổi xanh đến việc hiện thực hóa các giải pháp kinh tế và công nghiệp cụ thể, đồng thời khuyến nghị áp dụng tư duy hệ thống tích hợp giữa năng lượng, giao thông và tài nguyên thiên nhiên để tối ưu hóa hiệu quả và đảm bảo sự phát triển hài hòa lâu dài.

Bên cạnh đó, các phiên thảo luận và workshop đi sâu phân tích các mô hình kinh doanh xanh, giải pháp tài chính đổi mới và công nghệ tiên tiến, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam kết nối trực tiếp với đối tác châu Âu, từ đó thúc đẩy việc áp dụng các giải pháp xanh một cách thực chất và có tác động ngay lập tức. Những nỗ lực này không chỉ tiếp sức cho tham vọng xanh của Việt Nam mà còn củng cố vị thế của quốc gia trong chuỗi cung ứng bền vững toàn cầu, góp phần xây dựng một nền kinh tế kiên cường, linh hoạt trước các biến động khí hậu và kinh tế.

Toàn bộ hoạt động tại GEF 2025 đều gửi đi một thông điệp rõ ràng: “Tiếp lửa” cho tham vọng xanh của Việt Nam là hành động cụ thể, thiết thực và lâu dài. Các hội thảo, phiên thảo luận và sự đồng hành của doanh nghiệp Việt Nam cùng các đối tác quốc tế đã biến ý tưởng xanh thành những giải pháp, dự án và chuỗi giá trị thực tế.

Sự hợp tác xuyên biên giới và chia sẻ kinh nghiệm từ Châu Âu đã giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo việc làm, bảo vệ môi trường và củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bền vững toàn cầu. GEF 2025 minh chứng rằng từ tham vọng đến hành động là một lộ trình khả thi, khi doanh nghiệp, chính phủ và các đối tác cùng chung tay.

Với cam kết mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế và doanh nghiệp trong nước, tham vọng xanh của Việt Nam giờ đây có nền tảng vững chắc để trở thành các hành động thực chất, mở ra một chương mới cho tăng trưởng bền vững và phát triển kinh tế toàn diện.

Hướng tới Tương lai: Từ Đối thoại đến Hành động

Kết thúc buổi họp báo, Chủ tịch Bruno Jaspaert đã gửi lời mời tới toàn thể cộng đồng doanh nghiệp và đối tác: “Tại EuroCham, chúng tôi không chỉ nhìn nhận sự chuyển mình của Việt Nam như một câu chuyện kinh tế thông thường mà còn như một sứ mệnh chung, một cơ hội để doanh nghiệp, chính phủ và xã hội cùng tạo nên tác động thực sự. Diễn đàn Kinh tế Xanh 2025 không chỉ là nơi trao đổi ý tưởng – đó là không gian biến ý tưởng thành các quan hệ đối tác, biến tham vọng thành hành động cụ thể và lâu dài.”

Trong suốt 35 năm qua, quan hệ giữa Châu Âu và Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ từ mối quan hệ viện trợ sang liên minh chiến lược, từ đối thoại sang hợp tác hành động thực chất. Hai bên đã cùng nhau kiến tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, thúc đẩy đổi mới và đảm bảo sự ổn định trong một thế giới ngày càng phức tạp và nhiều biến động. Các sáng kiến hợp tác, từ chuyển đổi năng lượng, phát triển đô thị bền vững, cho tới các chương trình đào tạo kỹ năng xanh, đều minh chứng cho một cam kết chung: không chỉ phát triển nhanh chóng mà còn phát triển thông minh và bền vững.

Nhân dịp GEF 2025, EuroCham một lần nữa kêu gọi các nhà hoạch định chính sách, các nhà đổi mới, doanh nghiệp và tổ chức xã hội cùng chung tay kiến tạo một tương lai bền vững. Tương lai đó là nơi Việt Nam phát triển không chỉ nhanh hơn mà còn xanh hơn, thông minh hơn và kiên cường hơn trước các thách thức về kinh tế, xã hội và môi trường. Đây là cơ hội để Việt Nam định hình chuẩn mực phát triển bền vững tại khu vực châu Á, trở thành hình mẫu về cách kết hợp tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và phát triển con người – một thông điệp mạnh mẽ mà GEF 2025 muốn gửi tới cộng đồng quốc tế.

Diễn đàn năm nay khẳng định rằng từ đối thoại đến hành động là một lộ trình khả thi, khi tất cả các bên cùng cam kết, hợp tác và biến các ý tưởng thành dự án cụ thể, từ việc triển khai năng lượng tái tạo, xây dựng đô thị thông minh, đến phát triển chuỗi cung ứng xanh. Chính sự kết hợp này sẽ tạo ra tác động dài hạn, thúc đẩy Việt Nam không chỉ trở thành quốc gia xanh hơn, mà còn trở thành nền kinh tế linh hoạt, đổi mới và có sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu.

Về EuroCham Về EuroCham Việt Nam Được thành lập vào năm 1998, Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam là tiếng nói hàng đầu của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. Với văn phòng tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, EuroCham đại diện cho nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau, từ doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các tập đoàn đa quốc gia. EuroCham đóng vai trò chủ chốt trong việc định hình các cuộc thảo luận về chính sách, thúc đẩy thương mại và đầu tư, đồng thời củng cố quan hệ kinh tế giữa Châu Âu và Việt Nam, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Là một trong những hiệp hội thương mại nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với hơn 1400 công ty thành viên, EuroCham hoạt động với tư cách là "hiệp hội của hiệp hội", bao gồm chín hiệp hội Doanh nghiệp Quốc gia châu Âu tại Việt Nam, bao gồm: Hiệp hội Doanh nghiệp Bỉ-Luxembourg tại Việt Nam; Hiệp hội Doanh nghiệp Trung và Đông Âu tại Việt Nam; Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Bồ Đào Nha - Việt Nam; Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam; Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam; Hiệp hội Doanh nghiệp Đức; Phòng Thương mại Italia tại Việt Nam; Hiệp hội Doanh nghiệp các nước Bắc Âu tại Việt Nam; Hiệp hội Doanh nghiệp Tây Ban Nha tại Việt Nam. Sức ảnh hưởng của EuroCham được củng cố bởi mạng lưới rộng lớn gồm 19 Tiểu ban Ngành chuyên môn. Các tiểu ban này cung cấp những phân tích chuyên sâu, định hướng các đề xuất chính sách và thúc đẩy theo từng ngành cụ thể. Điều này đảm bảo rằng những quan điểm đa dạng của các thành viên được lắng nghe và phản ánh trong chương trình nghị sự liên ngành của EuroCham.

Phát triển kinh tế xanh là sứ mệnh vì tương lai bền vững Xanh hóa kinh tế là trách nhiệm toàn cầu, hướng tới phát triển bền vững bằng cách giảm tác động môi trường, sử dụng hiệu ...

Nông nghiệp chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới kinh tế xanh và bền vững Đắk Lắk xác định nông nghiệp sinh thái bền vững, dựa trên công nghệ cao và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm theo ...

Niềm tin của thị trường là yếu tố then chốt của nền kinh tế số và kinh tế xanh Theo ông Đặng Huy Đông, Trưởng Ban Vận động thành lập Hiệp hội chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA), niềm tin của thị trường là ...