ki-niem-15-voaa
Chủ nhật 22/11/2026 09:10Chủ nhật 22/11/2026 09:10 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Miền Trung - Tây Nguyên trong mưa lũ lịch sử: Từ đau thương, cần rút ra những bài học cấp thiết

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Khi nước lũ bắt đầu rút, khi những ngọn đồi thôi sạt lở cũng là lúc chúng ta buộc phải ngồi lại, nhìn thẳng vào sự thật để trả lời câu hỏi: Chúng ta phải làm gì để chế thiệt hại từ mưa lũ?
Mưa lũ tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên để lại thiệt hại nặng nề cả người và của
Mưa lũ tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên để lại thiệt hại nặng nề cả người và của

Đây là đợt thiên tai vô cùng nghiêm trọng với lượng mưa và đỉnh lũ vượt mốc lịch sử nhiều năm tại các tỉnh như Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng... Thống kê tới sáng 23/11 cho thấy lũ lụt ở các tỉnh miền Trung đã khiến 102 người chết, mất tích, thiệt hại kinh tế ước tính 9.035 tỷ đồng. Cơ sở hạ tầng và giao thông bị chia cắt nghiêm trọng. Tuyến đường sắt Bắc - Nam qua khu vực miền Trung tiếp tục bị gián đoạn, phải dừng chạy nhiều chuyến tàu khách. Ngành điện lực đã nỗ lực khôi phục cho phần lớn nhưng vẫn còn hàng trăm nghìn hộ dân chưa có điện sử dụng...v.v.

Không thể phủ nhận, nguyên nhân trực tiếp và khởi nguồn là sự biến đổi khí hậu cực đoan. Chưa bao giờ chúng ta chứng kiến một tổ hợp hình thế thời tiết nguy hiểm đến vậy: Không khí lạnh tăng cường, nhiễu động gió Đông trên cao kết hợp với hoàn lưu bão. Sự cộng hưởng này đã trút xuống Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ lượng mưa kỷ lục, có nơi lên tới 1.200mm chỉ trong vài ngày. Với lượng nước ấy, không hệ thống sông ngòi nào có thể tải nổi.

Tuy nhiên, nếu chỉ đổ lỗi cho “ông trời”, chúng ta đang chối bỏ trách nhiệm của chính mình. Yếu tố “nhân tai” - tác động của con người - chính là tác nhân khiến cơn lũ trở nên hung hãn và tàn phá khủng khiếp hơn.

Mưa lũ cũng để lại nỗi lo về sạt lở đất
Mưa lũ cũng để lại nỗi lo về sạt lở đất

Thứ nhất là câu chuyện về rừng” Tây Nguyên từng được ví là “mái nhà”, là “túi nước” khổng lồ giữ nước cho cả khu vực. Nhưng nhiều năm qua, diện tích rừng tự nhiên suy giảm, thay vào đó là những đồi cà phê, sầu riêng, cao su bạt ngàn. Dù độ che phủ xanh có thể cao, nhưng khả năng giữ nước của cây công nghiệp kém xa rừng nguyên sinh. Khi mưa lớn trút xuống, đất không còn rễ cây lớn níu giữ, nước không được thảm thực vật cản lại, lập tức biến thành lũ ống, lũ quét lao thẳng xuống vùng hạ du.

Tiếp theo, công tác quy hoạch và xây dựng thiếu bền vững. Việc xẻ núi làm đường, bạt đồi dựng nhà, hay xây dựng các công trình chắn ngang dòng chảy tự nhiên đang diễn ra phổ biến. Tại Khánh Hòa hay Lâm Đồng, nhiều vụ sạt lở vùi lấp nhà cửa xảy ra ngay tại những nơi có taluy dựng đứng, kết cấu đất đã bị phá vỡ do hoạt động san ủi của con người. Tức là, con người chúng ta đã can thiệp thô bạo vào địa mạo mà thiếu đi những đánh giá địa chất kỹ lưỡng đã góp phần cộng hưởng vào nỗi đau từ thảm họa thiên tai.

Đáng mừng và tự hào rằng, trong gian khó khăn thử thách, lúc này cả nước đang hướng về Miền Trung. Làn sóng quyên góp, ủng hộ từ Bắc chí Nam và cả kiều bào ở nước ngoài đã tạo nên một sức mạnh phi thường. Từ những đồng tiền tiết kiệm của học sinh, đến hàng tỷ đồng của các doanh nghiệp… tất cả đều được gửi gắm với một thông điệp duy nhất: Miền Trung không đơn độc!. Từ các lực lượng tuyến đầu (công an, bộ đội…) đến các đoàn cứu trợ từ thiện, các nghệ sĩ, tình nguyện viên đã lập tức đổ về vùng lũ, tiếp tế lương thực, thuốc men, và hỗ trợ sửa chữa nhà cửa. Đây chính là minh chứng sống động nhất cho truyền thống “tương thân tương ái” của dân tộc Việt Nam.

Có điều, khách quan mà nhìn nhận, thực tiễn nói trên cũng là một bài học đắt giá, nhắc nhở chúng ta về sự mong manh của cuộc sống trước sức mạnh của thiên nhiên. Đồng thời đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về chiến lược phát triển bền vững của quốc gia. Đặc biệt, phải trả lời cho được câu hỏi: Chúng ta phải làm gì để chế thiệt hại từ mưa lũ?

Chugs ta cần rút ra những bài học cần thiết từ đợt mưa lũ lịch sử
Chúng ta cần nghiêm túc rút ra những bài học cần thiết từ đợt mưa lũ lịch sử

...Và từ đau thương, chúng ta buộc phải rút ra những bài học cấp thiết.

Cần thay đổi tư duy dự báo và cảnh báo

Công tác dự báo khí tượng của chúng ta đã tiến bộ, nhưng dự báo sạt lở đất vẫn là một “bài toán khó”. Cần chuyển từ dự báo diện rộng sang cảnh báo điểm. Cần ứng dụng công nghệ, bản đồ số hóa nguy cơ sạt lở chi tiết đến từng thôn, bản. Người dân cần biết ngọn đồi sau nhà mình có nguy cơ sập xuống hay không, chứ không chỉ biết chung chung là “xã này có nguy cơ sạt lở”. Cảnh báo sớm 1 giờ, thậm chí 15 phút, cũng đủ để cứu sống nhiều mạng người.

Quy hoạch “thuận thiên” và kiểm soát xây dựng

“Thuận thiên” không có nghĩa là phó mặc cho trời, mà là nương theo quy luật tự nhiên để phát triển, chừa đường cho nước thoát, giữ đất cho rừng. Đã đến lúc phải siết chặt kỷ cương trong quy hoạch xây dựng, đặc biệt là tại các vùng đồi núi và ven sông. Cần kiên quyết di dời dân cư ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở cao, dù tốn kém đến đâu. Việc cấp phép xây dựng các khu nghỉ dưỡng, homestay ven đồi, ven suối cần phải đi kèm với những đánh giá tác động môi trường khắt khe nhất. Không thể vì lợi ích kinh tế trước mắt mà đánh đổi bằng sự an toàn của cộng đồng.

Phương châm “4 tại chỗ” phải chủ động và thực chất hơn

Trong đợt lũ này, nhiều nơi bị chia cắt, cô lập hoàn toàn. Và bài học lớn chúng ta có thể rút ra ở đây đó là công tác hậu cần, cứu hộ tại chỗ cần được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nữa. Mỗi gia đình, mỗi thôn xóm cần được trang bị kỹ năng sinh tồn, dự trữ lương thực và phương tiện cứu hộ cơ bản để tự cứu mình trước khi lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận. Sự chủ động của người dân chính là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất.

Đợt mưa lũ lịch sử tháng 11/2025 rồi sẽ qua đi, nước rồi sẽ rút, nhưng con số thống kê thiệt hại về người và của là lời cảnh tỉnh đanh thép nhất cho tất cả chúng ta. Để tồn tại và phát triển, chúng ta không còn con đường nào khác là phải sống trách nhiệm hơn với môi trường, tôn trọng tự nhiên và chuẩn bị tâm thế sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống. Đừng để đến khi thảm họa xảy ra mới giật mình hối tiếc, bởi lúc đó, mọi sự hối hận đều đã quá muộn màng.

Bài liên quan

Bộ Chính trị lập 5 Đoàn công tác khắc phục hậu quả mưa lũ lịch sử

Bộ Chính trị lập 5 Đoàn công tác khắc phục hậu quả mưa lũ lịch sử

Trước những thiệt hại rất nặng nề về người và tài sản do đợt mưa lũ đặc biệt lớn từ ngày 16 đến 20/11 tại khu vực Đà Nẵng, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, và Lâm Đồng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã ký ban hành Thông báo Kết luận số 99-TB/TW, đưa ra những chỉ đạo cấp bách và toàn diện nhằm đẩy nhanh công tác khắc phục hậu quả.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng kiểm tra công tác phòng chống mưa, lũ tại Đắk Lắk

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng kiểm tra công tác phòng chống mưa, lũ tại Đắk Lắk

Ngày 19/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đoàn công tác đã đi kiểm tra tại một số khu vực trên địa bàn các xã, phường phía Đông của tỉnh và làm việc với lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk triển khai công tác phòng chống thiên tai.
Đà Nẵng: Quả đồi bất ngờ đổ ập xuống cuốn theo nhiều diện tích nương rẫy và hoa màu của người dân

Đà Nẵng: Quả đồi bất ngờ đổ ập xuống cuốn theo nhiều diện tích nương rẫy và hoa màu của người dân

Quả đồi ở Đà Nẵng bất ngờ sạt lở, hàng triệu mét khối đất đá đổ xuống. Thông tin ban đầu cho biết có 7 người đang làm rẫy, chưa rõ thiệt hại về người.
26 tỉnh, thành phố được yêu cầu chủ động ứng phó thiên tai những ngày tới

26 tỉnh, thành phố được yêu cầu chủ động ứng phó thiên tai những ngày tới

Trước dự báo rét đậm ở vùng núi Bắc Bộ, mưa lớn cục bộ tại Trung Bộ và gió mạnh trên biển, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia đề nghị các địa phương rà soát phương án sơ tán dân, hướng dẫn tàu thuyền phòng tránh và triển khai biện pháp bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai trực tiếp xuống "tâm lũ" chỉ đạo, ứng phó với ngập lụt

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai trực tiếp xuống "tâm lũ" chỉ đạo, ứng phó với ngập lụt

Trước tình thế hơn 1.600 hộ dân bị ngập úng nặng, nước lũ dâng cao từ 1,2 - 1,5m cô lập nhiều khu phố, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai ông Phạm Anh Tuấn đã trực tiếp đến "tâm điểm" ngập lụt tại phường Quy Nhơn Bắc để kiểm tra, thị sát và phát lệnh chỉ đạo khẩn cấp ứng phó đợt mưa lớn tiếp theo.
Bộ Công Thương yêu cầu chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt tại Trung Bộ

Bộ Công Thương yêu cầu chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt tại Trung Bộ

Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị trong ngành chủ động theo dõi diễn biến thiên tai, rà soát phương án phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn hồ đập, hệ thống điện, công trình khai thác khoáng sản và nguồn hàng thiết yếu trước nguy cơ mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất tại khu vực Trung Bộ.
Nước trên các sông ở Huế dâng cao - Cảnh báo ngập lụt, chủ động phòng chống thiên tai

Nước trên các sông ở Huế dâng cao - Cảnh báo ngập lụt, chủ động phòng chống thiên tai

Lũ trên sông Bồ, sông Hương tiếp tục lên; nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất đe dọa nhiều nơi, yêu cầu phòng chống thiên tai, bảo vệ người dân và tài sản...
Trung Bộ mưa lớn diện rộng, cảnh báo lũ quét và sạt lở đất

Trung Bộ mưa lớn diện rộng, cảnh báo lũ quét và sạt lở đất

Từ ngày 8 đến đêm 11/11/2026, khu vực Trung Bộ có khả năng xảy ra một đợt mưa lớn diện rộng, với lượng mưa phổ biến 100-450mm, có nơi trên 700mm. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương chủ động triển khai phương án ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng, hạn chế thiệt hại về tài sản của Nhân dân.
Tp. Huế điều tiết hồ chứa, chủ động ứng phó lũ lụt, bảo vệ an toàn cho Nhân dân

Tp. Huế điều tiết hồ chứa, chủ động ứng phó lũ lụt, bảo vệ an toàn cho Nhân dân

Thành phố Huế điều tiết hồ Tả Trạch, chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó mưa lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân...

CÁC TIN BÀI KHÁC

Bốn trụ cột hợp tác khí hậu và cơ hội chuyển đổi nông nghiệp xanh

Bốn trụ cột hợp tác khí hậu và cơ hội chuyển đổi nông nghiệp xanh

Giảm phát thải, thích ứng, tài chính khí hậu, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực là những nội dung gắn bó chặt chẽ trong hợp tác khí hậu quốc tế. Với nông nghiệp, sự kết nối này có ý nghĩa thiết thực trong sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ sản xuất và duy trì sinh kế trước biến động thời tiết.
Đắk Lắk khẩn trương ứng phó mưa lũ, bảo đảm an toàn tính mạng người dân tại Tuy An Bắc

Đắk Lắk khẩn trương ứng phó mưa lũ, bảo đảm an toàn tính mạng người dân tại Tuy An Bắc

Trước diễn biến phức tạp của mưa lớn kéo dài, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk yêu cầu xã Tuy An Bắc tập trung rà soát khu vực nguy hiểm, chủ động di dời người dân, chuẩn bị lực lượng và phương tiện nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do ngập lụt, sạt lở đất.
Đắk Lắk: Mưa lũ làm ngập 1.126 căn nhà, sơ tán khẩn hơn 3.400 người dân đến nơi an toàn

Đắk Lắk: Mưa lũ làm ngập 1.126 căn nhà, sơ tán khẩn hơn 3.400 người dân đến nơi an toàn

Mưa lũ diễn biến phức tạp tại phía Đông tỉnh Đắk Lắk khiến 1.126 căn nhà bị ngập, nhiều tuyến giao thông chia cắt, 109ha cây trồng bị ảnh hưởng. Chính quyền địa phương khẩn trương sơ tán người dân, bảo vệ sản xuất và hạn chế thiệt hại do thiên tai.
Đắk Lắk chủ động sơ tán dân, bảo đảm an toàn hạ du hồ chứa

Đắk Lắk chủ động sơ tán dân, bảo đảm an toàn hạ du hồ chứa

Trước đợt mưa lớn ngày 10-12/11, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương chủ động sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm, bảo vệ tài sản, vật nuôi và tăng cường giám sát vận hành hồ chứa. An toàn tính mạng người dân được đặt lên hàng đầu trong công tác ứng phó.
Đắk Lắk cảnh báo xả lũ thủy điện Sông Ba Hạ, yêu cầu người dân chủ động ứng phó an toàn

Đắk Lắk cảnh báo xả lũ thủy điện Sông Ba Hạ, yêu cầu người dân chủ động ứng phó an toàn

Trước tình hình hồ Thủy điện Sông Ba Hạ tăng lưu lượng xả về hạ du lên 1.372m³/s, tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân vùng ven sông, vùng trũng thấp chủ động theo dõi cảnh báo, triển khai các biện pháp phòng tránh ngập lụt, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.
Tp Huế chủ động phòng chống thiên tai, cảnh báo nguy cơ lũ quét tại một số khu vực

Tp Huế chủ động phòng chống thiên tai, cảnh báo nguy cơ lũ quét tại một số khu vực

Tp. Huế cảnh báo lũ quét, sạt lở; các địa phương chủ động phòng chống thiên tai, sửa đường, bảo vệ dân, tài sản, khôi phục sản xuất, hướng tới bền vững...
Đẩy mạnh canh tác tiết kiệm nước, chủ động phòng ngừa nguy cơ sa mạc hóa

Đẩy mạnh canh tác tiết kiệm nước, chủ động phòng ngừa nguy cơ sa mạc hóa

Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, hạn hán và nguy cơ suy thoái tài nguyên đất, tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường lồng ghép các giải pháp phòng, chống sa mạc hóa vào hoạt động sản xuất trồng trọt. Trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, sử dụng tiết kiệm nguồn nước và bảo vệ độ phì nhiêu của đất.
Công an Tp Huế nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ, bảo vệ cộng đồng

Công an Tp Huế nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ, bảo vệ cộng đồng

Công an Tp. Huế khẩn trương ứng phó mưa lũ, khắc phục sạt lở, giải tỏa giao thông, di dời người dân, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản và cộng đồng an toàn...
Gia Lai: Khẩn cấp sơ tán dân vùng có nguy cơ ngập sâu, lũ quét

Gia Lai: Khẩn cấp sơ tán dân vùng có nguy cơ ngập sâu, lũ quét

Trước dự báo đợt mưa lớn diện rộng có nguy cơ gây ngập sâu, lũ quét và sạt lở đất nguy hiểm từ ngày 9 đến 12/11, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Công điện khẩn, yêu cầu các địa phương tuyệt đối không chủ quan, kiên quyết sơ tán người dân ra khỏi vùng nguy hiểm xong trong sáng ngày 9/11.
Quảng Trị: Mưa lũ khiến Quốc lộ 9C sạt lở nghiêm trọng, giao thông qua khu vực bị ách tắc

Quảng Trị: Mưa lũ khiến Quốc lộ 9C sạt lở nghiêm trọng, giao thông qua khu vực bị ách tắc

Do mưa lớn kéo dài suốt đêm ngày 9/11 đến sáng 10/11 làm đất đá sạt xuống phủ kín mặt đường tại Km28 Quốc lộ 9C, đoạn chạy qua địa bàn xã Kim Ngân tỉnh Quảng Trị, đồng thời một số ngầm tràn trên địa bàn nước dâng cao, ngập sâu, chảy xiết khiến giao thông qua lại trên tuyến đường bị ách tắc nghiêm trọng.
Huế: Sạt lở bờ biển Thuận An, rà soát phương án di dời dân

Huế: Sạt lở bờ biển Thuận An, rà soát phương án di dời dân

Sóng lớn kết hợp triều cường làm sạt lở khoảng 100 m bờ biển tại tổ dân phố An Hải, phường Thuận An, TP Huế, xâm thực sâu vào đất liền khoảng 20 m. Chính quyền địa phương đang theo dõi hiện trường, rà soát các hộ dân gần khu vực nguy hiểm và chuẩn bị phương án di dời khi cần thiết.
Nước trên các sông ở Huế dâng cao - Cảnh báo ngập lụt, chủ động phòng chống thiên tai

Nước trên các sông ở Huế dâng cao - Cảnh báo ngập lụt, chủ động phòng chống thiên tai

Lũ trên sông Bồ, sông Hương tiếp tục lên; nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất đe dọa nhiều nơi, yêu cầu phòng chống thiên tai, bảo vệ người dân và tài sản...
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính