![]() |
| Người dân xã Hoành Mô phơi sấy hoa hồi dựa vào tự nhiên. |
Thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, Quảng Ninh xác định phát triển nông nghiệp xanh, sạch, hiện đại là một trong những định hướng trọng tâm. Cùng với đó, địa phương triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đổi mới phương thức sản xuất, kiểm soát vật tư đầu vào và nâng cao chất lượng nông sản. Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong. Từ hoạt động sản xuất trực tiếp trên đồng ruộng, hợp tác xã từng bước mở rộng liên kết với các hộ nông dân, áp dụng quy trình VietGAP và sản xuất hữu cơ, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật.
Hiện HTX có khoảng 20ha rau, củ, quả và 100ha lúa nếp cái hoa vàng, với sự tham gia của khoảng 400 hộ thành viên. Việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết giúp các hộ dân có điều kiện áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước hình thành vùng nguyên liệu ổn định. Trong lĩnh vực chăn nuôi, mô hình trang trại gà của gia đình ông Nguyễn Tôn Quyền tại thôn Khe Sú, phường Yên Tử là một ví dụ về tận dụng phụ phẩm và tổ chức sản xuất theo hướng tuần hoàn. Trang trại có quy mô khoảng 40.000 con mỗi lứa, nuôi gối vụ 8 lứa/năm, thời gian mỗi lứa khoảng 45 ngày. Trong quá trình chăn nuôi, gia đình sử dụng trấu làm đệm lót sinh học để giữ ấm, thấm hút chất thải, hạn chế mùi hôi và giảm nguy cơ phát sinh mầm bệnh. Sau mỗi lứa, phần đệm lót được thu gom, tái sử dụng làm phân bón cho cây trồng. Cách làm này góp phần giải quyết chất thải chăn nuôi ngay tại cơ sở, giảm chi phí đầu vào và tạo sự kết nối giữa hoạt động chăn nuôi với trồng trọt. Đây cũng là một trong những hướng đi quan trọng để phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.
![]() |
| Đảo trấu đệm lót sinh học ở trại gà ông Nguyễn Tôn Quyền. |
Cùng với trồng trọt và chăn nuôi, lĩnh vực thủy sản của Quảng Ninh cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt trong nuôi tôm. Tại xã Hải Lạng, hiện có 60 cơ sở nuôi trồng thủy sản công nghệ cao với gần 300 ao nuôi, tổng diện tích hơn 20ha. Các cơ sở từng bước đầu tư nhà màng, máy tạo ôxy, thiết bị theo dõi môi trường nước, hệ thống cấp thoát nước riêng biệt và ao lắng, ao lọc phục vụ quy trình nuôi tôm nhiều giai đoạn. Theo kết quả so sánh được công bố, mô hình nuôi tôm truyền thống thường đạt 1-2 vụ/năm, sản lượng khoảng 10 tấn/ha/vụ. Trong khi đó, các mô hình ứng dụng công nghệ cao tại Hải Lạng có hệ số quay vòng 7-9 vụ/năm, sản lượng mỗi vụ đạt trên 30 tấn/ha.
Quảng Ninh hiện có khoảng 23.000ha nuôi tôm, trong đó 7.500ha nuôi tôm công nghiệp, công nghệ cao. Nhiều cơ sở đã ứng dụng chế phẩm vi sinh để xử lý chất thải hữu cơ trong ao, công nghệ nano bạc để xử lý chất lượng nước và sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc thảo mộc nhằm hỗ trợ tăng sức đề kháng cho vật nuôi. Sản lượng tôm bình quân của địa phương đạt trên 20.000 tấn/năm. Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu đạt 30.000 tấn tôm và tại thời điểm bài viết được công bố, sản lượng đã đạt khoảng 26.000 tấn. Thí điểm canh tác lúa giảm phát thải Một trong những vấn đề được Quảng Ninh quan tâm hiện nay là giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực trồng lúa.
Theo tính toán của ngành chuyên môn, phát thải từ sản xuất lúa chiếm khoảng 49,35% tổng lượng phát thải của ngành nông nghiệp trên địa bàn. Trong khi đó, toàn thành phố có gần 37.000ha trồng lúa. Các nguyên nhân chủ yếu liên quan đến phương thức quản lý nước ngập liên tục, bón phân chưa cân đối, sử dụng phân đạm ở mức cao, thuốc bảo vệ thực vật chưa hợp lý và tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch. Trước thực tế này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ về ứng dụng các biện pháp canh tác tiên tiến nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường trong sản xuất lúa.
Trong vụ xuân năm 2026, mô hình canh tác lúa giảm phát thải được thí điểm tại phường Đông Triều và xã Đường Hoa. Kết quả cho thấy lượng phát thải khí mê-tan (CH₄) chỉ còn khoảng 124,51-144,97kg/ha/vụ, giảm 44,96% so với phương thức canh tác thông thường. Tổng lượng phát thải khí nhà kính quy đổi đạt khoảng 3,54-4,15 tấn CO₂e/ha/vụ, giảm 31,07%. Kết quả bước đầu là cơ sở để địa phương tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật và mở rộng mô hình. Theo kế hoạch, trong năm 2027, Quảng Ninh dự kiến triển khai mô hình canh tác lúa khoa học, giảm phát thải và bảo vệ môi trường trên diện tích 40ha, sau đó từng bước nhân rộng trong những năm tiếp theo. Mục tiêu đặt ra là hình thành các vùng sản xuất lúa chất lượng cao gắn với tiêu chuẩn môi trường, từng bước xây dựng giá trị và thương hiệu “Lúa gạo xanh Quảng Ninh”.
Từ những mô hình thực tế trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, có thể thấy quá trình xanh hóa nông nghiệp tại Quảng Ninh đang được triển khai theo nhiều hướng khác nhau. Việc kiểm soát vật tư đầu vào, tái sử dụng phụ phẩm, ứng dụng công nghệ xử lý môi trường và giảm phát thải đang góp phần thay đổi phương thức sản xuất truyền thống. Để các mô hình phát triển bền vững, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, tăng cường liên kết giữa hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phù hợp để nhân rộng những mô hình mang lại hiệu quả thực chất. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ninh nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ tài nguyên và xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại, thân thiện với môi trường.