Nông dân trồng dứa hữu cơ và con đường học hỏi không ngừng nghỉ

Đoàn công tác chụp ảnh kỷ niệm tại vườn dứa.

Đoàn công tác từ thành phố Vị Thanh (Hậu Giang) với trưởng đoàn là bà Trần Thị Hoa Phượng – Phó Chủ tịch UBND thành phố Vị Thanh, dẫn đoàn gồm 4 cán bộ địa phương, 4 nông dân xã Hỏa Tiến đang thực hiện mô hình dứa (khóm) hữu cơ thuộc Dự án Tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại thành phố Vị Thanh, giai đoạn 2023 – 2027 do Tổ chức Liên minh Nauy tài trợ và 2 cán bộ thuộc Tổ chức Liên minh Nauy đã có chuyến thăm và làm việc tại trang trại dứa Hạnh Phúc, nhà máy Ecosoi, nhà máy Nafoods tỉnh Nghệ An. Nhóm nông dân tại xã Hỏa Tiến được Dự án hỗ trợ xây dựng mô hình trồng khóm hữu cơ theo tiêu chuẩn châu Âu nhằm thay đổi thói quen canh tác truyền thống sang hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Nông nghiệp Hữu cơ - CODAS (trực thuộc Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam - VOAA) là đơn vị tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật canh tác hữu cơ cho nông dân từ tháng 12 năm 2023. Với mong muốn giúp nông dân dự án thực hành và ứng dụng tốt hơn hoạt động canh tác hữu cơ vào thực tiễn, phát triển chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu, được sự tài trợ của Tổ chức Liên minh Nauy tại Việt Nam, CODAS đã kết nối với Giám đốc HTX Hạnh Phúc – anh Nguyễn Văn Hạnh tại Nghệ An để tổ chức một chuyến tham quan học tập hai ngày với nhiều hoạt động khác nhau cho đoàn tham quan.

Giới thiệu nhanh về trang trại Hạnh Phúc cho đoàn tham quan ngay tại khu trồng khóm.

Trang trại Hạnh Phúc đang liên kết với 12 nông dân, với tổng cộng 44 ha trồng dứa bền vững với tiêu chí 4 KHÔNG: không hóa chất, không dùng thuốc diệt cỏ, không chất kích thích tăng trưởng, không chín ép. Nông dân học được cách xử lý đất, mầm sâu bệnh và đảm bảo nâng cao sức khỏe đất bằng cách bón vôi, ủ phân bón từ phân động vật với phụ phẩm nông nghiệp (lá dứa, củ dứa, vỏ dứa…) và mô hình xen canh trồng dứa với cây tràm hoặc cây ổi để cho đất nghỉ.

Nông dân và anh Hạnh (áo xanh ngoài cùng bên phải) cùng trao đổi về kỹ thuật trồng, xử lý bệnh hại trên cây dứa.

Thấy cây dứa là nông dân phấn khởi lắm.

Đau đáu với vấn đề ô nhiễm môi trường do các phụ phẩm từ cây dứa, khi dứa chín đồng loạt, không bán hết được quả tươi, làm sao để tăng thu nhập cho người nông dân - anh Hạnh và các cộng sự đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứu kinh nghiệm từ những đơn vị khác và thử nghiệm sản xuất. Cuối cùng, nhóm đã tìm ra cách xử lý lá dứa, sản xuất thành sợi vải.

Công ty Ecosoi ra đời với sứ mệnh cung cấp xơ, sợi, vải dứa chất lượng cao cho ngành thời trang và may mặc bền vững, giúp giảm phát thải khí nhà kính, tạo sinh kế cho nông dân và nâng cao giá trị của cây dứa Việt Nam. Sản phẩm sợi dứa đã được xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Ấn Độ…

Thăm xưởng sản xuất sợi dứa của nhà máy Ecosoi.

Quả dứa tươi được chế biến thành mứt dứa, bánh dứa, dứa sấy dẻo, dứa đông lạnh. Vỏ dứa được tận dụng để làm enzym chất tẩy rửa, nước rửa bát. Nhóm nông dân và các cán bộ thành phố Vị Thanh đều rất phấn khởi và hào hứng trong cả chuyến đi vì học được nhiều điều mới, có thể áp dụng ngay tại địa phương mà không có bất kỳ khó khăn nào. Điều quan trọng nhất là nông dân nhận thức được sản xuất hữu cơ chính là một phương pháp canh tác bền vững, bảo vệ đất để quả dứa (khóm) có thể sống mãi tại mảnh đất Vị Thanh.

Anh Hạnh – Giám đốc HTX Hạnh Phúc giới thiệu về mô hình hợp tác xã và công ty sợi ECOSOI.

Trong buổi thảo luận chung, nông dân xã Hỏa Tiến quyết tâm thực hiện sản xuất dứa hữu cơ, tự ủ phân bón, cải tạo đất, chia sẻ thông tin tới những hộ dân xung quanh để cùng canh tác dứa bền vững, trước tiên là giảm thiểu sử dụng hóa chất. Anh Hạnh – Giám đốc Hợp tác xã Hạnh Phúc cũng đã cam kết sẽ hỗ trợ nông dân Vị Thanh hết sức mình khi cần và chuyển giao công nghệ sản xuất sợi từ lá dứa để nâng cao thu nhập cho người dân cũng như lên kế hoạch hợp tác lâu dài sau này giữa hai vùng.

Các cán bộ dự án và cán bộ địa phương cũng có thêm những góc nhìn mới để hỗ trợ người dân, định hướng phát triển vùng dứa không chỉ tại xã Hỏa Tiến mà còn cả thành phố Vị Thanh: nâng cao năng lực cho hợp tác xã, đầu tư máy móc, phương tiện sản xuất và tuyên truyền xây dựng vùng sản xuất khóm sạch, khóm hữu cơ bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. CODAS cũng cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng với nông dân dự án, hỗ trợ và tư vấn để nông dân thay đổi tư duy sản xuất, cách thức sản xuất bền vững, đạt được chứng nhận hữu cơ châu Âu cho cây khóm Queen, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tăng thu nhập từ cây khóm.

Đoàn công tác đến thăm và làm việc tại Công ty Nafoods.

Ngoài ra, đoàn đã tham quan, làm việc với Nhà máy Chế biến rau quả xuất khẩu Nafoods tại Nghệ An với diện tích 5ha, công suất 10.000 tấn/năm, chuyên sản xuất các sản phẩm trái cây (dứa, đu đủ, chanh leo, chuối…) sấy dẻo, nước ép cô đặc, nước ép puree, đông lạnh IQF… Chuyến đi cũng mở ra cơ hội hợp tác giữa hai bên để tìm đầu ra cho sản phẩm dứa của nông dân, tăng giá trị chuỗi nông sản đồng thời xây dựng, mở rộng vùng nguyên liệu cao cấp cho nhà máy.

Buổi họp tổng kết chuyến tham quan thực địa và chia sẻ vô cùng tâm huyết của nông dân và các cán bộ dự án, các cán bộ địa phương của thành phố Vị Thanh – tỉnh Hậu Giang.

Kết thúc chuyến thăm quan, làm việc, lãnh đạo thành phố Vị Thanh và nông dân đều có niềm tin sẽ cùng chung tay thay đổi phương thức canh tác của nông dân sang sản xuất hữu cơ, áp dụng các phương pháp canh tác bền vững và giảm thiểu hóa chất độc hại trong sản xuất khóm tại Vị Thanh - Hậu Giang.