HTX Nông nghiệp Thuỷ sản Sông Bằng vừa nuôi ba ba thương phẩm vừa nuôi ba ba sinh sản đã tiết giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Ảnh Quốc Sơn

Bền bỉ vượt khó gây dựng mô hình nuôi ba ba

Trong ngôi nhà sàn rộng rãi, thoáng đãng, tôi dõi theo từng cử chỉ của anh Đoàn Ngọc Thuỳ, Giám đốc HTX, người từng nhiều năm giữ cương vị Bí thư Đảng uỷ xã, mới nghỉ hưu theo chế độ. Anh vẫn giữ phong thái nhanh nhẹn, dáng vẻ khoẻ khoắn, nước da hồng hào và lối nói chuyện tự tin, quyết đoán. Rót chén trà mời khách, anh Thuỳ bắt đầu kể về hành trình đưa anh “bén duyên” với nghề nuôi ba ba, một lĩnh vực đầy thử thách, được anh theo đuổi bằng niềm đam mê của mình.

Nhớ lại những ngày đầu bắt tay vào nuôi ba ba, anh Thuỳ kể, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương công tác, gia đình anh vẫn chủ yếu làm nông nghiệp, trồng cây ngô, cây lúa, chăn nuôi lợn gà theo phương thức truyền thống. Vì thế cuộc sống của gia đình chỉ tạm ổn định. Đến năm 2013, khi đang giữ chức Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã, anh luôn trăn trở tìm phương án phát triển kinh tế dựa trên lợi thế về đất đai, khí hậu và nguồn nước tự nhiên sẵn có của địa phương, để làm sao vừa giúp gia đình cải thiện thu nhập, vừa tạo mô hình để bà con học tập.

“Nhớ thuở nhỏ, mỗi khi chơi bên con suối cạnh nhà, mình thường thấy người lớn bắt được nhiều ba ba gai sống tự nhiên, có con nặng 5 – 6 kg. Điều đó cho thấy khí hậu của địa phường cùng dòng suối này rất phù hợp để nuôi ba ba. Tại sao mình không tận dụng tiềm năng sẵn có này để phát triển nghề nuôi ba ba, tạo sinh kế cho gia đình? Và nếu thành công, mình còn có thể xây dựng mô hình để bà con trong xóm, trong xã cùng áp dụng để cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống”, anh Thuỳ suy nghĩ và nảy ý tưởng.

Được vợ đồng thuận ủng hộ và gia đình khích lệ, anh Thuỳ quyết tâm thực hiện ý tưởng. Sau những chuyến tham quan các mô hình nuôi ba ba ở Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (cũ), học hỏi kinh nghiệm từ các chủ trang trại và tích cực nghiên cứu tài liệu kỹ thuật nuôi ba ba, năm 2013 vợ chồng anh quyết định dồn vốn cùng 400 triệu đồng vay ngân hàng để xây dựng một ao nuôi diện tích 350 m² theo mô hình tuần hoàn nước. Nguồn nước sạch được dẫn trực tiếp từ dòng suối tự nhiên chảy qua khe núi, phù hợp cho môi trường nuôi ba ba. Nguồn thức ăn chủ yếu các loại cá tạp, ốc, nội tạng gia súc, gia cầm…

Mô hình nuôi ba ba kết hợp nuôi cá của HTX Nông nghiệp, Thuỷ sản Sông Bằng, xóm Sông Bằng, xã Kim Đồng (Cao Bằng) mở ra hướng đi mới trong việc khai thác hiệu quả các nguồn lực địa phương. Ảnh Quốc Sơn

Những ngày đầu đầy khó khăn, do thiếu kinh nghiệm, chưa kiểm soát được nhiệt độ nguồn nước, cũng như nguồn thức ăn chăn nuôi thích hợp, chưa nắm vững tập tính của ba ba, vợ chồng anh gặp nhiều rủi ro. Đợt thả 200 con ba ba gai đầu năm 2013 chỉ đạt tỷ lệ sống khoảng 30%, coi như thất bại, không đem lại thu nhập. Song cả hai vợ chồng lại động viên nhau phải kiên trì, còn anh tự nhủ phải bền lòng với đam mê, theo đuổi mục đích và không thể bỏ cuộc giữa chừng”, anh Thuỳ bồi hồi nhớ lại.

Năm 2014, anh tiếp tục đầu tư 130 triệu đồng mua 400 con giống ba ba gai. Sau hai năm dồn sức nghiên cứu kỹ thuật nuôi ba ba thương phẩm và kỹ thuật ấp trứng, sản xuất con giống, tìm hiểu tập tính sinh trưởng của ba ba để điều chỉnh phương pháp chăm sóc phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Đến năm 2016, đàn ba ba bắt đầu phát triển ổn định, cũng thời điểm này, anh thả thêm giống ba ba trơn và nuôi thành công ba ba sinh sản để thu trứng ấp nở, sản xuất giống. Bước sang năm 2017, anh Thuỳ thu hoạch được 100 kg ba ba gai thương phẩm bán ra thị trường trong tỉnh, giá bán thời điểm này tới 1 triệu đồng/kg.

Thành công bước đầu đã tiếp động lực cho vợ chồng anh Thuỳ đầu tư mở rộng mô hình. Giai đoạn 2017 – 2020, anh Thuỳ đầu tư 950 triệu đồng để xây thêm một ao nuôi ba ba thương phẩm diện tích 1.000 m², duy trì nuôi mỗi ao khoảng 200 con ba ba thương phẩm và 4 bể ương dưỡng duy trì từ 300 – 500 con ba ba giống. Ba ba thương phẩm được các nhà hàng trong tỉnh đặt mua, còn ba ba giống được cung cấp cho nhiều trang trại trong khu vực.

hình nuôi ba ba của HTX Nông nghiệp, Thuỷ sản Sông Bằng.

Gặt thành công từ đam mê và khát vọng làm giàu

Để mở rộng quy mô sản xuất và tạo cơ hội phát triển thị trường, đồng thời có điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các nguồn lực, nhận hỗ trợ về kỹ thuật chăn nuôi từ các cơ quan chức năng, qua đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, tháng 6/2021 anh Thuỳ đứng ra thành lập HTX Nông nghiệp, Thuỷ sản Sông Bằng, với 5 thành viên, vốn điều lệ 1 tỷ đồng. HTX do anh làm giám đốc.

Anh Thuỳ cho biết, từ khi thành lập và trở thành thành viên Liên minh HTX Cao Bằng, HTX luôn nhận được sự đồng hành với nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực, hiệu quả. Cụ thể, HTX được tư vấn về pháp lý và các chính sách liên quan đến kinh tế tập thể, HTX; được phổ biến những quy định mới về đất đai, thuế; được hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ HTX. Bên cạnh đó, HTX còn được tập huấn kiến thức chuyển đổi số, quản lý tài chính, hỗ trợ tiếp cận các nguồn lực phát triển; được tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trong nuôi trồng thuỷ sản; được tư vấn xây dựng chuỗi giá trị, thương hiệu sản phẩm và chiến lược sản xuất, kinh doanh. Liên minh HTX cũng tạo điều kiện để HTX tham gia các chương trình kết nối giao thương, xúc tiến thương mại và tiêu thụ sản phẩm…

“Liên minh HTX Cao Bằng thực sự là ‘bà đỡ’, là điểm tựa vững chắc và đang trở thành chỗ dựa tin cậy, toàn diện cho các HTX thành viên. Nhờ sự đồng hành của Liên minh HTX, HTX đã khai thác tốt tiềm năng, lợi thế địa phương, mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế”, anh Thuỳ khẳng định.

Chính sự hỗ trợ đó đã tạo nền tảng góp phần cho HTX có điều kiện phát triển mở rộng sản xuất cả quy mô và chất lượng. Đến nay, HTX có 3 bể nuôi ba ba thương phẩm với tổng diện tích 3.500 m²và 8 bể ương dưỡng ba ba giống. Các bể được xây dựng bài bản, có hệ thống đường dẫn nước độc lập và bể lắng đảm bảo môi trường nuôi an toàn. Hiện HTX duy trì nuôi 2 loại ba ba: ba ba gai và ba ba trơn. Trong đó, phần lớn là ba ba gai, dù tốc độ sinh trưởng chậm hơn và chi phí nuôi cao hơn ba ba trơn, nhưng thịt ba ba gai lại thơm, dai, săn chắc và ngon hơn, vì thế ba ba gai giá bán thương phẩm cao hơn ba ba trơn.

Anh Thuỳ tiếp lời, hiện HTX đang duy trì hơn 2.500 con ba ba, gồm 1.200 con ba ba thương phẩm, 60 cặp ba ba sinh sản và phần còn lại là ba ba giống được ương dưỡng. Sau khoảng 2 năm nuôi, ba ba gai đạt trọng lượng 4 – 6 kg, còn ba ba trơn đạt 1,5 – 1,8 kg. Với giá bán hiện nay là 600 nghìn đồng/kg đối với ba ba gai và 380 nghìn – 400 nghìn đồng/kg đối với ba ba trơn, mỗi năm HTX cung ứng ra thị trường hơn 70 kg ba ba gai và hơn 60 kg ba ba trơn thương phẩm. Song song với đó, HTX còn chủ động ấp trứng và sản xuất con giống, trung bình mỗi năm ương dưỡng 500 – 800 con giống, cung ứng hơn 300 con giống ra thị trường. Giá bán ba ba gai giống dao động từ 150 nghìn – 200 nghìn đồng/con, còn ba ba trơn giống từ 60 nghìn – 80 nghìn đồng/con. Mô hình vừa nuôi ba ba thương phẩm vừa nuôi ba ba sinh sản đã giúp HTX giảm chi phí, tăng năng suất, bảo đảm chất lượng và nâng cao hiệu quả kinh tế, mô hình sản xuất bền vững.

Để tăng hiệu quả kinh tế, trong các ao nuôi ba ba thương phẩm, HTX còn kết hợp thả nuôi các loại cá như: trắm cỏ, rô phi đơn tính, nheo và chép. Đồng thời, HTX bố trí 2 ao riêng, mỗi ao rộng 1.500 m² để nuôi cá thương phẩm, cho sản lượng bình quân từ 3 – 5 tấn mỗi năm. Ngoài ra, HTX còn nuôi 200 cá bỗng bố mẹ để sản xuất cá bỗng giống, ương dưỡng và cung cấp ra thị trường từ 1.000 – 2.000 con giống mỗi năm với giá khoảng 1 nghìn đồng/con. Nhờ mô hình kết hợp nuôi ba ba thương phẩm, ương dưỡng ba ba giống và chăn nuôi cá, HTX đạt được nguồn thu ổn định, đã mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Việc tận dụng tiềm năng, lợi thế sẵn có về đất đai, khí hậu và nguồn nước sạch tự nhiên đã giúp HTX Nông nghiệp, Thuỷ sản Sông Bằng triển khai hiệu quả mô hình nuôi ba ba kết hợp nuôi cá. Mô hình đã góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới trong việc khai thác hiệu quả các nguồn lực của địa phương.