Cổ tích đồng xanh

Lê Anh Sơn Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Xuân Lam (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) là một nông dân cừ khôi. Khi tôi ra đến cánh đồng thì anh đang bón phân hữu cơ cho lúa. Tay đỡ thúng bên hông trái, tay phải bốc phân, vãi phân theo những vạt lúa trước mặt. Lúa xuân lấp ló đầu bờ...., tôi nhớ đến câu ca dao cũ.

Chủ nhiệm Hợp tác xã Thống Nhất - Bùi Văn Chiến giới thiệu với Nhà báo về chương trình liên kết với Tập đoàn Quế Lâm.

Ngoài công việc chính quyền của một “ông hội đồng”, vợ chồng Lê Anh Sơn còn trồng 2 mẫu lúa (tương đương 20 sào Trung bộ), trong đó có 6 sào (3.000 m²) nuôi rươi trên lúa.

Cùng chúng tôi ra cánh đồng giữa nắng xuân có Chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp Thống Nhất, Bùi Văn Chiến. Anh cho biết, cả hợp tác xã có 218 ha đất nông nghiệp, ứng với 536 mẫu, tức là 2.180.000 m²diện tích đất trồng lúa. Toàn hợp tác xã có hơn 690 xã viên, đều là những nông dân giỏi giang, cần cù.

- Xưa manh mún anh à. Chiến chậm rãi, may là Hà Tĩnh nói chung, trong đó có Nghi Xuân từ nhiều năm trước đã vận động nông dân thực hiện cuộc “cách mạng” dồn điền đổi thuở. Không dồn, không sử dụng được máy móc, ứng dụng khoa học kỹ thuật. Bây giờ đồng ruộng Nghi Xuân thẳng cánh cò bay.

Tôi nhìn theo cánh tay của Chiến chỉ về hướng trước mặt. Đúng là cánh đồng mênh mông.

- Anh thử tính, một công cấy bây giờ 400.000 đồng, trong khi thuê máy cấy chỉ mất 120.000 đồng/sào; trong khi 2 thợ cấy trong ngày mới xong 1 sào. Bùi Văn Chiến nói tiếp, người nông dân tính được cái nào thiệt cái nào lợi và tự quyết định, không mất công vận động như trước.

Theo anh Chiến, trong số 218 ha, Thống Nhất có 10 ha cấy lúa nuôi rươi. Từ năm 2022, bà con nông dân bắt đầu cải tạo đất. Con rươi, không hề dễ tính.

- Tính ra để cải tạo được 10 ha đó, nông dân phải đầu tư vốn đến 1,5 tỷ đồng. Hói Ải của xóm Minh Tân là nơi dẫn nước từ sông Lam về làm mát ngọt cánh đồng, và tạo môi trường cho rươi sinh trưởng.

Chủ nhiệm Hợp tác xã Thống Nhất - Bùi Văn Chiến giới thiệu về cây lúa sản xuất theo mô hình hữu cơ.

Nghề nào cũng phải công phu, tảo tần. Ngoài kinh phí cải tạo cánh đồng là mương dẫn nước, lắp cửa cống, sử dụng mùn hữu cơ bón lót dưới ruộng...Và phải học, “không thầy đố mày làm nên” như thành ngữ Việt và ứng dụng tri thức mới.

“Sản xuất lúa kết hợp nuôi rươi theo mô hình hữu cơ”, mô hình ngày càng lan tỏa, không riêng ở Nghi Xuân, mà nhiều nơi ở Hà Tĩnh.

“Sau khi tiến hành sản xuất hoàn toàn theo mô hình hữu cơ, ai không dùng thuốc bảo vệ thực vật thì rươi xuất hiện và phát triển khá nhanh. Các loại loại sinh vật sống ở ruộng như: niềng niễng, cà cuống, cáy… được tái sinh; các loại ốc, cá, cua đồng cũng xuất hiện ngày càng nhiều”, anh Chiến - Chủ nhiệm Hợp tác xã Thống Nhất chia sẻ.

Tôi nhớ hồi bé, theo cha ra cánh đồng đầu thôn phụ giúp bừa ruộng 5%, mỗi lần đổ bừa cha lại cúi xuống nhặt cua, cá, cà cuống bỏ vào chiếc oi (giỏ) đeo bên hông. Nắng loang loáng trên niềm vui. Có cua, có tôm, tép trên cánh đồng một thời bị tuyệt diệt, tưởng thành “cổ tích”, giờ đã xuất hiện.

Năm 2022 nông dân Hà Tĩnh, trong đó có Nghi Xuân bắt đầu thực hiện chủ trương sản xuất lúa hàng hóa theo mô hình hữu cơ. Sau đó tỉnh hoàn thiện Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh giai đoạn 2024 - 2030. Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt 2.500 ha.

Mục tiêu của Đề án, không có gì khác là góp phần tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; hướng đến nền nông nghiệp bền vững, hiệu quả cao.

- Để thực hiện được mục tiêu này, đối với nông nghiệp Hà Tĩnh xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo chuỗi giá trị để nhân ra diện rộng; hình thành hệ thống cung ứng vật tư đầu vào và dịch vụ cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ; phát triển các hình thức tổ chức sản xuất và thị trường tiêu thụ sản phẩm phù hợp; tăng cường quản lý nhà nước về nông nghiệp hữu cơ...Bùi Văn Chiến chia sẻ. Anh tâm đắc nên không chỉ kỹ thuật, chủ trương nằm lòng.

Nông dân Lê Anh Sơn bón phân hữu cơ trên thửa ruộng lúa – rươi.

Anh tỉ tê rằng, để sản xuất nông nghiệp theo mô hình hữu cơ, nhiều vấn đề như quy trình sản xuất, hệ thống cung ứng vật tư đầu vào và dịch vụ cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ; việc thực hiện chứng nhận sản phẩm hữu cơ và bao tiêu đầu ra cho sản phẩm hữu cơ… là nhiều vấn đề nông dân quan tâm.

Cũng trong năm 2024, Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Công ty cổ phần Tập đoàn Quế Lâm (Tập đoàn Quế Lâm) và địa phương từng bước xây dựng được hệ thống các hộ liên kết kinh tế nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn chuỗi giá trị Quế Lâm ở Hà Tĩnh.

- Các hộ sản xuất trong hợp tác xã được tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật; tham quan, học tập kinh nghiệm từ các mô hình đã thành công; cung cấp phân bón hữu cơ vi sinh, chế phẩm sinh học, thức ăn chăn nuôi... Tập đoàn Quế Lâm bao tiêu sản phẩm đầu ra với giá ổn định, cao hơn giá thị trường.

- Tập đoàn Quế Lâm liên kết bao nhiêu diện tích? Tôi hỏi Chủ nhiệm Bùi Văn Chiến.

- 12 ha anh à, bắt đầu từ năm 2025. Tất cả diện tích này dùng phân hữu cơ, giống lúa DT39 của Quế Lâm. Tất cả diện tích này thực hiện theo phương thức mạ khay, máy cấy. Người nông dân rất nhàn, Bùi Văn Chiến hồ hởi.

Khi tôi đến cánh đồng của xã viên Hợp tác xã Thống Nhất thì đã thấy tấm pano lớn: “Vùng nguyên liệu lúa hữu cơ liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị với Tập đoàn Quế Lâm” ngay đầu bờ. Tôi nhớ đến ông Nguyễn Hồng Lam, nhờ cơ duyên nghề nghiệp, thời ông còn làm Giám đốc Công ty Phân bón Sông Gianh, bây giờ gọi là Tổng công ty Sông Gianh. Đơn vị này thực sự là bạn của nhà nông, “thương hiệu của nhà nông”. Nhờ những đóng góp của đơn vị với nông nghiệp, nông thôn, nông dân nên nên Tổng công ty Sông Gianh đã được phong đơn vị Anh hùng thời kỳ đổi mới.

Sau khi Quảng Bình được tái lập 5 năm, tôi đã có mặt ở “đại bản doanh” Công ty này. Ông Nguyễn Hồng Lam là người Hà Tĩnh, nhưng rể Quảng Bình. Có thời, ông làm hồ nuôi tôm sú hàng hóa ngay tại Ba Đồn. Chính ông là người “nông dân trí thức” đầu tiên ở Quảng Bình ra Cầu Diễn (Hà Nội) thuê đất để trồng sau sạch, trồng hoa lan...theo hướng hữu cơ.

Tập đoàn Quế Lâm, Hội Nông nghiệp Tuần hoàn Việt Nam, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia là tên ba đơn vị trên tấm pano. Tôi gọi điện cho ông. Vẫn giọng ồm ồm, khoáng đạt, hồ hởi như cánh đồng, Nguyễn Hồng Lam báo tôi, ngày 11/3/2025 sẽ có mặt ở Hà Tĩnh. Hóa ra, ông về dự hội thảo sản xuất nông nghiệp hữu cơ của Hà Tĩnh.

Nguyễn Hồng Lam giàu kỹ năng về “huấn luyện đầu bờ” cho nông dân. Cụm từ này ông đã nói với tôi cách đây 30 năm. Tập đoàn Quế Lâm của ông đã phối hợp với Hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam tổ chức gần 200 lớp tập huấn cho hơn 10.000 lượt người ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước nhằm đào tạo, nâng cao kiến thức, kỹ thuật phát triển cho cán bộ, hội viên, nông dân….

Phương thức canh tác mạ khay – cấy máy ở Hợp tác xã Thống Nhất.

- Phải làm tốt công tác truyền thông anh à, Bùi Văn Chiến khẳng định. Về phía huyện Nghi Xuân, Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện rất chú trọng công tác đào tạo, tập huấn, xây dựng nguồn nhân lực để triển khai nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn.

Thật may, nông nghiệp hữu cơ đúng là “Ý Đảng lòng dân” gặp nhau. Lãnh đạo chủ chốt của địa phương Hà Tĩnh nói chung, Nghi Xuân nói riêng đã vào cuộc mạnh mẽ, huy động cả hệ thống chính trị cùng đồng hành, tạo nên sự lan tỏa tích cực, hiệu quả trong phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn.

Năm 2025, cũng là năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hà Tĩnh đang đẩy mạnh xây dựng thêm nhiều hộ nông dân, hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết kinh tế nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn chuỗi giá trị Quế Lâm.

Tôi biết, Hội Nông nghiệp Tuần hoàn Việt Nam đã ra mắt “Công ty Đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn Quế Lâm”. Hội cũng đang tiếp tục vận động và tổ chức kết nạp hội viên mới tham gia hiệu quả vào các mô hình, các khâu trong hệ sinh thái liên kết kinh tế nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn.

Chủ tịch Tập đoàn Quế Lâm, ông Nguyễn Hồng Lam nói như “đinh đóng cột” là sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp hoạt động với các tổ chức, Hội Nông nghiệp Tuần hoàn Việt Nam thực hiện chủ trương phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn của Đảng, Nhà nước. Tôi hiểu tính ông, nói ít làm nhiều, làm hiệu quả mới nói với tấm lòng chân thành.

Biết tôi là người mê mẩm với nông nghiệp sinh thái, “bợm” rươi, từ dưới ruộng, Lê Anh Sơn nói vọng lên, đủ cho tôi và Bùi Văn Chiến nghe rõ: “Hôm nào đến mùa bắt rươi, bọn em mời anh về”.

Được lời như cởi tấm lòng, tôi háo hức vô cùng. Tôi thèm miếng chả rươi trên cánh đồng ngun ngút này. Tôi nhớ bố mẹ tôi một thời lam lũ với cánh đồng. Tôi bấm đốt bàn tay.

Mùa sinh sản tập trung của rươi vào hai vụ, vụ đầu trong năm vào cuối tháng 4, đầu tháng 5 và vụ thứ hai vào cuối tháng 10 đầu tháng 11 dương lịch. Chẳng còn bao lâu nữa, tôi được trở lại cánh đồng này. Gió sông Lam hắt lên mát rượi.

Bài liên quan

Khảo sát chuỗi mô hình tuần hoàn của Tập đoàn Quế Lâm tại Hà Tĩnh

Sản phẩm hữu cơ 06/12/2025 09:10

Chiều 4/12 vừa qua, đoàn công tác Hội Người cao tuổi Việt Nam, Hội Nông nghiệp Tuần hoàn Việt Nam cùng đại diện một số sở, ban, ngành trong và ngoài tỉnh đã đến tham quan các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị của Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm trên địa bàn Hà Tĩnh.

Phát triển nông nghiệp hữu cơ bền vững: Cần có sự vào cuộc đồng bộ

Nghiên cứu trao đổi 25/09/2025 09:52

Nông nghiệp hữu cơ là con đường hướng tới tương lai bền vững, tập trung vào sức khỏe đất, đa dạng sinh học và quy trình tự nhiên. Hệ thống này cấm hóa chất tổng hợp, thúc đẩy chu trình khép kín, giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên, mang lại thực phẩm an toàn và môi trường trong sạch.

Lễ trao giải cuộc thi viết "Nông nghiệp hữu cơ - Vì sự tăng trưởng xanh phát triển bền vững"

Hiệp hội 18/09/2025 11:15

Sau 6 tháng phát động, cuộc thi viết “Nông nghiệp hữu cơ - Vì sự tăng trưởng xanh phát triển bền vững” (từ tháng 3/2025 đến 25/8/2025), Ban Tổ chức đã nhận được hơn 200 bài viết từ hơn 30 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Tín dụng xanh “thắp lửa” cho nông nghiệp hữu cơ

Chuyển đổi số 28/07/2025 07:37

Hai chính sách quan trọng về chính sách tín dụng xanh không cần thế chấp và Thông tư 12/2025/TT-BNNMT xác nhận vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ chính là "cú hích" mạnh mẽ, mở ra kỷ nguyên mới cho nền nông nghiệp hữu cơ Việt Nam.

Nông nghiệp hữu cơ qua thời "lẻ bóng bơ vơ" một mình - Bài 4: Đột phá chính sách, vươn mình ra biển lớn

Chuyển động xanh 27/07/2025 06:47

Từ những nỗ lực cá nhân đến sự hợp lực của cộng đồng, nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để định hình lại vị thế trên bản đồ nông sản toàn cầu. Đây là câu chuyện về tầm nhìn xa, về khát vọng đưa hạt gạo, rau quả, và đặc sản hữu cơ của Việt Nam không chỉ chinh phục thị trường nội địa mà còn khẳng định thương hiệu trên trường quốc tế, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp thịnh vượng và bền vững cho muôn đời sau.

Nông nghiệp hữu cơ qua thời "lẻ bóng bơ vơ" một mình - Bài 3: Khai phóng tiềm năng, bứt phá rào cản

Chuyển động xanh 26/07/2025 12:52

Ẩn sâu trong lòng đất là những tiềm năng vô hạn để phát triển nông nghiệp hữu cơ, từ kinh nghiệm ngàn đời đến thiên nhiên ưu đãi. Nhưng để biến tiềm năng ấy thành hiện thực, chúng ta phải đối mặt với không ít "bức tường" kiên cố về quy mô nhỏ lẻ, chi phí cao và công nghệ chưa đồng bộ. Lắng nghe tiếng nói từ chuyên gia và người nông dân, chúng ta sẽ cùng nhau tìm kiếm những "chìa khóa" để khai phóng sức mạnh tiềm tàng, mở ra con đường sáng cho nông nghiệp hữu cơ Việt Nam.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Đẩy mạnh liên kết hữu cơ – nâng cao giá trị nông sản bền vững

Hữu cơ và đời sống 24/12/2025 06:51

Nắm bắt xu thế nông nghiệp sạch, xã Nam An Phụ Hải Phòng đang khẳng định hướng đi đúng đắn khi chuyển mình từ canh tác truyền thống sang mô hình liên kết sản xuất hành, tỏi hữu cơ có bao tiêu, mở ra cơ hội làm giàu bền vững cho người nông dân.

Cây núc nác không chỉ là dược liệu mà còn là thực phẩm quý

Hữu cơ và đời sống 23/12/2025 04:34

Ngoài tên gọi núc nác hay hoàng bá nam, loài cây này còn có nhiều tên gọi khác, như: hoa chùm ớt, mộc hồ điệp, so đo thuyền…, là loài dược liệu đồng thời cũng là thực phẩm quý.

Axit folic và vỏ trứng vỗ béo tôm hùm đất

Hữu cơ và đời sống 22/12/2025 11:54

Một số phụ gia như axit folic và vỏ trứng đã được chứng minh có tác dụng tích cực đến sự phát triển của tôm hùm đất, giúp bổ sung những dưỡng chất thiết yếu mà thức ăn công nghiệp thường thiếu.

Vì sao nên thêm củ sả vào bữa ăn hằng ngày?

Thực phẩm và hữu cơ 22/12/2025 07:34

Không chỉ là gia vị tạo mùi thơm, sả còn mang lại nhiều lợi ích cho tiêu hóa, tim mạch và sức khỏe tổng thể khi được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn uống.

5 loại trứng đắt nhất hành tinh, giới nhà giàu săn lùng bằng được

Hữu cơ và đời sống 21/12/2025 06:06

Không chỉ bình dân, trứng còn có những phiên bản hiếm và đắt đỏ bậc nhất thế giới, mở ra một hành trình ẩm thực đầy tò mò và hấp dẫn

3 loại cá này là “vua dinh dưỡng”, ăn càng nhiều càng thông minh, khỏe mạnh

Hữu cơ và đời sống 19/12/2025 06:05

Không chỉ cá diếc hay cá chép mới bổ dưỡng, nhiều loại cá quen thuộc khác còn mang giá trị dinh dưỡng vượt trội. Bổ sung đúng cá vào bữa ăn giúp tăng cường trí não, nâng cao miễn dịch và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho cả gia đình.

Protein từ hướng dương - tương lai của thực phẩm thay thế thịt thuần chay

Hữu cơ và đời sống 17/12/2025 16:13

Nhóm nghiên cứu tại Viện Công nghệ thực phẩm (ITAL) và Đại học Campinas (UNICAMP) tại São Paulo, Braxin đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Fraunhofer IVV ở Đức để tạo ra loại thịt mới từ thực vật nhờ sử dụng bột hướng dương. Thịt thuần chay này có giá trị dinh dưỡng cao, hương vị trung tính, nguồn gốc bền vững và không biến đổi gen.

Biến cây cà chua thành cỗ máy diệt sâu bọ

Hữu cơ và đời sống 15/12/2025 05:38

Đất trồng được bổ sung silic giúp cây cà chua tiết ra một hợp chất ngọt ngào nhưng vô cùng độc hại đối với ấu trùng sâu đục lá cà chua Nam Mỹ.

Mô hình nông trại thẳng đứng ở Singapore

Quốc tế 14/12/2025 16:48

Diện tích của Singapore khá nhỏ, vì vậy phát triển nông nghiệp được xem như một bài toán khó đối với đảo quốc Sư tử. Nguồn rau củ quả trong nước chỉ có thể đáp ứng được 10% nhu cầu của người dân, số còn lại là phải nhập khẩu. Tuy nhiên, nguồn cung rau xanh của nước này đã được cải thiện đáng kể từ khi dự án rồng rau trên các khay đặt song song thành từng tầng đi vào thực tiễn.

Đĩa tre có thể rò rỉ melamine vào thực phẩm

Hữu cơ và đời sống 14/12/2025 16:21

Theo một nghiên cứu của trường Đại học Hóa học và Công nghệ Praha ở Cộng hòa Séc, đĩa tre và đĩa sinh học được quảng cáo là sản phẩm thay thế an toàn và thân thiện với môi trường, nhưng có thể giải phóng vào thực phẩm các hóa chất độc hại, trong đó có melamine - hóa chất công nghiệp tiềm ẩn rủi ro sức khỏe. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Food Control.

Hai loại rau sạch hiếm khi “ngậm” hóa chất

Hữu cơ và đời sống 14/12/2025 16:10

Những loại rau quen thuộc này vừa ngon lại mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, không chỉ vậy còn ít dư lượng thuốc trừ sâu, các bà nội trợ có thể yên tâm sử dụng.