Vườn ươm cây dâu giống của Hợp tác xã Nông nghiệp 118 huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) cung ứng cho người dân trồng dâu nuôi tằm. Ảnh Quốc Sơn

Hiệu quả mô hình trồng dâu nuôi tằm

Xã biên giới Cô Ba là xã đặc biệt khó khăn của huyện Bảo Lạc, địa hình núi đá, đất đai khô cằn, việc canh tác nông nghiệp của xã kém hiệu quả. Thu nhập chính của người dân từ cây ngô, cây lúa năng suất thấp nên kinh tế của nhiều gia đình không ổn định, tỷ lệ hộ đói nghèo trong xã cao.

Trước thực tế đó, năm 2011, xã Cô Ba đã đưa vào trồng thử nghiệm 3 ha cây dâu nuôi tằm, với 11 hộ xóm Phiêng Mòn tham gia. Qua nhiều năm, mô hình trồng dâu, nuôi tằm, bán kén ở Phiêng Mòn cho hiệu quả, xã Cô Ba nhân rộng mô hình trồng dâu, nuôi tằm ra cả 10 xóm của xã.

Từ trồng dâu, nuôi tằm, bán kén, nhiều hộ xã Cô Ba trước đây thuộc diện đói nghèo, nay đã có thu nhập cao, thoát nghèo, kinh tế gia đình ngày càng ổn định, vươn lên làm giàu. Hộ ông Lầu Văn Lùng, xóm Nà Lùng từ khi chuyển diện tích trồng ngô sang trồng cây dâu, nuôi tằm, bán kén cho thu nhập trung bình hơn trăm triệu đồng/năm. Hay hộ gia đình các ông: Thào A Dào, xóm Lũng Vầy; Ma Văn Cảnh, xóm Nà Đôm và nhiều gia đình khác trong xã trồng dâu, nuôi tằm, bán kén cũng có thu vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Từ hộ nghèo, kinh tế hàng năm chỉ trông chờ vào cây ngô, cây lúa, cuộc sống gia đình quanh năm bấp bênh. Năm 2013, ông Nông Văn Hoàn, xóm Lũng Tiến, xã Hồng Trị (Bảo Lạc) chuyển hơn 1 ha trồng lúa sang trồng dâu nuôi tằm. Sau hơn 2 năm kiên trì, mô hình trồng dâu, nuôi tằm của ông Hoàn cho thu nhập. Năm 2019, ông Hoàn thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp 118, xây dựng xưởng ươm tằm, làm vườn ươm cây dâu giống, đồng thời thu mua, bao tiêu kén tằm cho nông dân trong huyện, tạo đầu ra ổn định, người dân phấn khởi yên tâm sản xuất. Không chỉ vượt khó, vươn lên làm giàu, ông Hoàn đã giúp nhiều nông dân trong huyện thoát nghèo từ trồng dâu, nuôi tằm. Năm 2024, ông Hoàn vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tặng danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc”.

“Trồng dâu, nuôi tằm, bán kén hiệu quả kinh tế cao hơn 5 – 6 lần so với trồng lúa trên cùng một diện tích. Nếu trồng 1 ha cây dâu, nuôi tằm đúng quy trình kỹ thuật sẽ cho thu 1,1 - 1,3 tấn kén/năm. Năm 2024, sản lượng kén cả huyện bán ra 420 tấn, giá bán kén từ 185 nghìn - 195 nghìn đồng/kg. Nhiều hộ trồng dâu, nuôi tằm, bán kén, hai năm đầu đã thu lợi 70 – 80 triệu đồng/năm, đến năm thứ 3 có thể cho thu lợi 200 – 300 triệu đồng/năm”. Ông Triệu Lao Lù, cán bộ Hội Nông dân huyện Bảo Lạc cho biết.

Trồng dâu, nuôi tằm, bán kén giúp cho nhiều hộ dân các xã vùng cao huyện Bảo Lạc mỗi năm thu nhập từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Cây trồng mũi nhọn trong phát triển kinh tế

Thành công mô hình trồng dâu, nuôi tằm, bán kén, năm 2019, huyện Bảo Lạc đầu tư 700 triệu đồng từ vốn sự nghiệp thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới để triển khai trồng dâu nuôi tằm, quy mô 13 ha, 51 hộ dân tham gia tại 2 xã Bảo Toàn, Hồng Trị.

Sau 1 năm triển khai, mô hình đạt kết quả, năng suất lá bình quân đạt 15 tấn/ha, cung cấp thức ăn đủ nuôi 13 - 14 lứa tằm/năm, sản lượng kén bình quân thu được 1.000 kg/năm, 1 ha thu lãi 90 triệu đồng, tạo việc làm gần 200 lao động, thời gian cây dâu cho thu lá ổn định từ 10 - 15 năm tiếp theo.

Ông Chung Văn Sấn, dân tộc Lô Lô, xóm Khau Trang, xã Hồng Trị, năm 2018 trồng 10.000 cây dâu, nuôi tằm, hàng năm bán kén thu hơn 70 triệu đồng. “Gia đình tôi dự định sẽ mở rộng diện tích trồng thêm 10.000 cây dâu nữa để nuôi thêm tằm, bán kén. Trồng dâu, nuôi tằm, bán kén tăng thu nhập cao, cho cơ hội làm giàu trên chính mảnh đất của mình, có Hợp tác xã Nông nghiệp 118 tại huyện thu mua hết kén tằm cho nông dân, nên người dân trồng dâu, nuôi tằm không lo đầu ra, yên tâm sản xuất”. Ông Chung Văn Sấn hồ hởi.

Theo bà Nguyễn Thị Kiều, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hồng Trị, 8/9 xóm xã Hồng Trị trồng hơn 70 ha cây dâu nuôi tằm, hộ trồng ít 10.000 cây, nhiều hộ trồng 40.000 cây, thu nhập từ bán kén 50 triệu đến hơn 200 triệu đồng/năm. Đây là nguồn lợi đáng kể đối với nông dân vùng cao khó khăn của huyện Bảo Lạc. Giờ thì nhiều hộ trong xã có dự định mở rộng thêm diện tích trồng dâu, nuôi tằm, bán kén.

Ông Nguyễn Trung Hiếu, Chánh Văn phòng Huyện ủy Bảo Lạc, nguyên Chủ tịch Hội Nông dân huyện thông tin, Bảo Lạc hiện đã trồng được hơn 500 ha cây dâu, tập trung trồng nhiều tại các xã: Cô Ba, Hồng Trị, Bảo Toàn, Khánh Xuân, Hưng Đạo và trồng rải rác các xã còn lại của huyện. Cây dâu được nhiều nông dân các xã trong huyện lựa chọn trồng cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều lần so với trồng ngô, lúa trên cùng diện tích.

“Những năm qua, cây dâu đã trở thành cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế của huyện Bảo Lạc. Trồng dâu, nuôi tằm, bán kén đang là luồng sinh lực mới cho nhiều hộ nông dân dân tộc thiểu số huyện Bảo Lạc tăng thu nhập, giảm nghèo nhanh, bền vững, vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, góp phần làm diện mạo nông thôn các xã vùng cao của huyện thêm khởi sắc. Nhiệm kỳ tới, Đảng bộ huyện Bảo Lạc tiếp tục xác định cây dâu vẫn là một trong những cây trồng chủ lực để phát triển kinh tế của huyện”. Ông Nguyễn Trung Hiếu, Chánh văn phòng Huyện ủy Bảo Lạc thông tin thêm.