Từ ngày 1/1/2030, hàng hóa chỉ được xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính - Ảnh minh họa.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 122/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 14/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết về hoạt động thương mại biên giới. Điểm đáng chú ý nhất là từ ngày 1/1/2030, hàng hóa chỉ được xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính, chính thức chấm dứt hoạt động xuất khẩu tiểu ngạch.

Đây được xem là bước đi chiến lược, nhằm siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, thúc đẩy thương mại chính ngạch, góp phần nâng cao vị thế và giá trị hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, trong 9 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 578,47 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 43,6 tỷ USD, tăng 1% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc, đặc biệt là các mặt hàng nông, thủy sản vẫn còn phổ biến. Hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro về chất lượng, an toàn thực phẩm, khó kiểm soát nguồn gốc, gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng đến uy tín hàng hóa Việt Nam.

Chấm dứt xuất khẩu tiểu ngạch là xu hướng tất yếu, phù hợp với chủ trương hội nhập kinh tế quốc tế của Chính phủ. Nghị định 122/2024/NĐ-CP không chỉ quy định về địa điểm xuất nhập khẩu mà còn sửa đổi, bổ sung quy định về phương thức thanh toán, tiêu chuẩn hàng hóa trong hoạt động thương mại biên giới. Cụ thể, phương thức thanh toán bằng tiền mặt chỉ được áp dụng đối với hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới. Hàng hóa xuất nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, chất lượng, quy định về truy xuất nguồn gốc và các điều kiện khác theo quy định pháp luật của nước nhập khẩu.

Việc chuyển đổi sang xuất khẩu chính ngạch sẽ mang lại nhiều lợi ích, như nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường thu ngân sách, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp. Tuy nhiên, cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là chi phí vận chuyển, thủ tục hải quan, kiểm dịch có thể tăng lên. Doanh nghiệp cần thời gian để tìm hiểu, thích ứng với các quy định, tiêu chuẩn mới.

Để tận dụng tốt cơ hội và vượt qua thách thức, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy định của thị trường Trung Quốc và quốc tế. Đầu tư vào công nghệ, truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Chủ động tìm kiếm thị trường, đa dạng hóa kênh phân phối, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Về phía cơ quan chức năng, cần tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận thông tin thị trường, hoàn thiện thủ tục hải quan, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu chính ngạch. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Chấm dứt xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc từ năm 2030 là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong hoạt động thương mại biên giới của Việt Nam.

Xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam đạt 46,28 tỷ USD

Gạo Ấn Độ trở lại "đe dọa" thị phần gạo Việt

Giá cà phê tăng kỷ lục, xuất khẩu vượt mốc 4,4 tỷ USD