Làng rau Trà Quế nhìn từ trên cao, với những mảnh vườn xanh tươi và khung cảnh yên bình bên dòng sông Cổ Cò thơ mộng.

Trong không khí hân hoan của những ngày cuối năm, làng rau Trà Quế, một ngôi làng nhỏ thuộc thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, đã chính thức được công nhận là Làng Du lịch tốt nhất năm 2024. Đây là một giải thưởng danh giá ghi nhận những nỗ lực không ngừng nghỉ của làng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa bản địa, nghề thủ công truyền thống, cùng những cam kết phát triển du lịch bền vững gắn liền với cộng đồng.

Làng rau Trà Quế cùng giá trị Văn hóa - Du lịch

Nằm bên dòng sông Cổ Cò và đầm Trà Quế, cách Khu phố cổ Hội An chỉ khoảng 3 km về phía Đông Bắc, Trà Quế được hình thành từ thế kỷ XVI. Ngôi làng không chỉ nổi tiếng với sản phẩm rau xanh hữu cơ mà còn chứa đựng bề dày lịch sử và các giá trị văn hóa đặc sắc. Vào tháng 4/2022, nghề trồng rau Trà Quế đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây là bước đệm vững chắc để làng đạt được danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất năm 2024” từ UN Tourism.

Với khí hậu ôn hòa và thổ nhưỡng màu mỡ, thiên nhiên đã ban tặng Trà Quế điều kiện lý tưởng để duy trì nghề trồng rau hữu cơ qua bao thế hệ. Các loại rau tại đây được trồng theo phương pháp canh tác truyền thống, không hóa chất, nên luôn nổi bật với hương vị đặc trưng và chất lượng vượt trội. Những luống rau được tỉ mỉ chăm sóc từ lâu đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương, cung cấp cho các nhà hàng và gia đình trong vùng, đồng thời thu hút du khách từ khắp nơi.

Ngoài sản phẩm nông sản, Trà Quế còn sở hữu nhiều nét văn hóa lâu đời, làm phong phú thêm diện mạo văn hóa của Hội An. Những di tích như giếng đá Chăm, Miếu Thổ Thần và Miếu Ngũ Hành đã tồn tại qua hàng thế kỷ, minh chứng cho truyền thống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng của cư dân làng. Đặc biệt, Lễ cúng Cầu Bông – nghi lễ tôn giáo cổ truyền tổ chức hàng năm – là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn đất trời, cầu cho mùa màng bội thu, và thu hút du khách tham gia, khám phá.

Cúng Cầu Bông là dịp để du khách khám phá những giá trị văn hóa đặc sắc của làng rau, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm du lịch cộng đồng tại địa phương.

Giải thưởng từ UN Tourism không chỉ là niềm vinh dự lớn cho Trà Quế, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của cộng đồng nơi đây. Ông Nguyễn Thanh Hồng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam chia sẻ: “Giải thưởng này không chỉ ghi nhận những nỗ lực của Trà Quế mà còn là sự tôn vinh các giá trị truyền thống của tỉnh Quảng Nam. Việc Trà Quế được công nhận sẽ góp phần lan tỏa thương hiệu, quảng bá du lịch Hội An và Quảng Nam”. Ông cũng nhấn mạnh rằng thành công này là động lực để các làng quê khác trong tỉnh hướng tới phát triển bền vững.

Khi bước vào giai đoạn phát triển du lịch, Trà Quế không chỉ là một điểm đến tham quan, mà đã trở thành biểu tượng của mô hình du lịch gắn kết tự nhiên và văn hóa địa phương. Từ những mảnh vườn xanh tươi được vun trồng bởi bàn tay khéo léo của người dân, Trà Quế đã góp phần bảo tồn không chỉ cây rau mà cả những giá trị nhân văn sâu sắc. Làng rau Trà Quế được chọn vì các cam kết phát triển bền vững phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc - điều kiện tiên quyết để trở thành “Làng Du lịch tốt nhất”.

Ngoài việc cung cấp rau xanh, Trà Quế còn mở ra các dịch vụ trải nghiệm mang đậm phong cách nông thôn. Du khách có thể tham gia các hoạt động trồng rau, chăm sóc vườn, thưởng thức các món ăn dân dã được chế biến từ sản phẩm của làng. Các dịch vụ như homestay và chương trình “Một ngày làm nông dân Trà Quế” đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt, giúp du khách hiểu sâu hơn về cuộc sống và văn hóa địa phương.

Phát triển bền vững trong du lịch đang là xu hướng quan trọng, và Trà Quế đang trở thành minh chứng sống động cho điều này. Ông Nguyễn Văn Lanh, Phó Chủ tịch UBND TP Hội An cho biết: “Chính quyền thành phố đang tập trung phát triển du lịch bền vững cho di sản nghề trồng rau của Trà Quế. Các điểm dừng chân tại làng sẽ được đầu tư để mang lại trải nghiệm chất lượng cao cho du khách. Họ sẽ tự tay trồng rau và thưởng thức thành quả do chính mình tạo ra”.

Khẳng định vị thế du lịch cộng đồng Việt Nam trên trường quốc tế

Danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất năm 2024” là niềm vinh dự không chỉ cho Trà Quế mà còn là bước tiến lớn trong việc khẳng định vị thế của du lịch cộng đồng Việt Nam trên bản đồ du lịch quốc tế. Giải thưởng này không chỉ là danh hiệu, mà mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng bền vững, đưa hình ảnh làng quê Việt Nam thân thiện, gắn bó với tự nhiên, đến gần hơn với bạn bè thế giới.

Du khách quốc tế tham gia chương trình “Một ngày làm nông dân” tại Trà Quế, trải nghiệm công việc trồng rau và chăm sóc vườn.

Lễ trao giải sẽ được tổ chức trong khuôn khổ “Hội nghị quốc tế về Du lịch Nông thôn” diễn ra từ ngày 7-12/12 tại Quảng Nam, với sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao từ Liên Hợp Quốc, đại diện các quốc gia thành viên của UN Tourism, và nhiều làng du lịch tiêu biểu trên thế giới. Ông Nguyễn Thanh Hồng chia sẻ: “Sự kiện này là cơ hội lớn để quảng bá rộng rãi hình ảnh Hội An và Quảng Nam đến cộng đồng quốc tế, đồng thời nâng tầm du lịch cộng đồng Việt Nam”.

Trà Quế từ lâu đã là điểm đến ưa thích của du khách, gắn liền với cộng đồng và nghề truyền thống. Hiện tại, có hơn 200 hộ dân tham gia trồng rau trên diện tích khoảng 18 ha. Phát triển mô hình du lịch này không chỉ giúp cải thiện thu nhập cho người dân mà còn gìn giữ được các giá trị văn hóa truyền thống của làng.

Ông Mai Thanh Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Hà cho biết: “Chính quyền địa phương đã phối hợp với Trung tâm Văn hóa TP Hội An để triển khai bán vé tham quan và các tiết mục trình diễn nghề truyền thống tại làng rau Trà Quế. Đồng thời, chúng tôi đang xây dựng đề án du lịch cộng đồng kết hợp với nông nghiệp hữu cơ và làng nghề truyền thống để thúc đẩy phát triển bền vững”. Cũng theo ông Hùng, doanh thu từ bán vé tham quan trong 10 tháng đầu năm 2024 đã đạt hơn 800 triệu đồng, đóng góp tích cực vào nền kinh tế địa phương.

Hội An cũng đang cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách, từ bãi đỗ xe, nhà đón tiếp đến các lớp tập huấn kỹ năng du lịch cho người dân. Các tuyến tour sinh thái, tham quan bằng xe đạp và trải nghiệm làm nông dân Trà Quế đã được triển khai để nâng cao chất lượng dịch vụ và giúp du khách hiểu sâu sắc hơn về văn hóa và lịch sử của làng.

Du khách tham gia trải nghiệm nghề nông cùng người dân địa phương, góp phần tạo nên hình ảnh du lịch cộng đồng Việt Nam thân thiện và giàu bản sắc trong mắt bạn bè quốc tế.

Danh hiệu quốc tế này càng củng cố thêm niềm tin và khát vọng phát triển của người dân Trà Quế, khẳng định hướng đi đúng đắn của mô hình du lịch cộng đồng ở Việt Nam. Việc này không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn mang lại những tác động tích cực đến môi trường và văn hóa, phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc. Nhờ những nỗ lực của cộng đồng, Trà Quế đã trở thành biểu tượng của du lịch cộng đồng bền vững, đóng góp cho sự phát triển của ngành du lịch toàn cầu.

Trong tương lai, Trà Quế sẽ tiếp tục là niềm tự hào của người dân Quảng Nam, nơi du khách có thể hòa mình vào không gian bình yên, tươi xanh, và khám phá giá trị văn hóa truyền thống của mảnh đất này.