Lúa vụ Xuân 2025 đạt năng suất cao, sản lượng gần 600.000 tấn. (Ảnh: Việt Hòa)

Thúc đẩy sản xuất, đảm bảo ổn định đầu ra cho nông dân

Ngày 19/11, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị triển khai "Đề án sản xuất trồng trọt vụ Xuân năm 2026".

Báo cáo tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở NN&MT Võ Thị Nhung cho biết, vụ Xuân 2025 đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, sản lượng lương thực có hạt đạt trên 688.465 tấn. Tổng diện tích gieo trồng vụ Xuân 2025 là 131.749 ha, diện tích cho thu hoạch là 131.531 ha (đạt 101,73 % so với kế hoạch). Sản lượng đạt 1.021.339 tấn/997.850 tấn (đạt 102,35 % so với kế hoạch).

Cụ thể, diện tích lúa cho thu hoạch là 90.374,27 ha, năng suất đạt 66,02 tạ/ha; sản lượng đạt 596.663,73 tấn. Diện tích gieo trồng cây ngô đạt 19.309 ha. Diện tích gieo trồng cây lạc đạt 7.270,33 ha, năng suất đạt 28,85 tạ/ha; sản lượng đạt 20.976 tấn; Diện tích gieo trồng các loại rau là 13.418,92 ha cho năng suất đạt 169,83 tạ/ha;...

Vụ xuân 2025, ngành nông nghiệp cùng với các địa phương đã thực hiện tốt công tác tưới tiêu, điều tiết nước kịp thời, hợp lý đảm bảo phục vụ sản xuất đạt 100% kế hoạch.

Lãnh đạo Sở NN&MT Nghệ An thăm mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở xã Quan Thành, Nghệ An. (Ảnh tư liệu)

Nghệ An cũng là một trong những tỉnh thực hiện thí điểm sản xuất lúa giảm phát thải, tạo tín chỉ Cacbon. Trong vụ Xuân 2025, các địa phương đã triển khai áp dụng sản xuất lúa giảm phát thải là 18.921,04 ha. Các kết quả đã phân tích cho thấy áp dụng tưới ngập khô xen kẽ (AWD) đối với sản xuất lúa tại Nghệ An giúp giảm số lần tưới nước, giảm lượng phát thải khí mê-tan (CH4) ở lúa cấy 55% và giảm 50% ở lúa gieo sạ so với canh tác tưới ngập liên tục

Bên cạnh đó, công tác khuyến nông, chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật được các cấp ngành, địa phương quan tâm để đưa đến các tiến bộ mới cho người dân. Trên địa bàn tỉnh đã xây dựng 38 mô hình sản xuất có hiệu quả kinh tế cao với tổng diện tích hơn 1.680 ha. Diện tích các cây trồng được liên kết tiêu thụ sản phẩm trong vụ Xuân 2025 khoảng 22.000 ha. Kết quả này đã góp phần thúc đẩy sản xuất, đảm bảo ổn định đầu ra cho nông dân.

Tuy nhiên, vụ Xuân 2025 vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như chỉ tiêu về diện tích thu hoạch, sản lượng cây lúa, lạc không đạt so với kế hoạch đề ra; Tổng diện tích lúa trổ không thoát, thời gian trổ kéo dài, thoái hóa đầu bông, tỷ lệ lép cao; Tỷ lệ diện tích lúa áp dụng cấy bằng máy thấp (chiếm 3,96 % diện tích lúa); Sử dụng quá nhiều giống có thời gian sinh trưởng cách xa nhau trên cùng một cánh đồng gây khó khăn trong quá trình chăm sóc, quản lý sâu bệnh hại cũng như thu hoạch...

Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng của nông dân mang lại năng suất, thu nhập cao. (Ảnh: Việt Hòa)

Nhân rộng các mô hình theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP

Năm 2026, ngành NN&MT phấn đấu thực hiện mục tiêu sản lượng lương thực đạt khoảng 1.200.000 tấn. Riêng vụ Đông 2025, phấn đấu sản lượng ước đạt 75.175 tấn (trong đó, diện tích cây ngô ước đạt 15.500 ha; năng suất ước đạt 48,5 tạ/ha; sản lượng ước đạt 75.175 tấn); vụ Xuân 2026 phấn đấu ước đạt 708.850 tấn lương thực.

Ngành NN&MT đã đề ra các giải pháp cụ thể để có thể sản xuất an toàn và hiệu quả trong vụ Đông Xuân 2025-2026 như: Bố trí cơ cấu giống và thời vụ đối với cây trồng, đặc biệt là đối với lúa, ngô, lạc, mía, sắn, rau các loại. Trong đó, các địa phương phải căn cứ thời gian sinh trưởng của các giống để bố trí lịch gieo mạ phù hợp. Đối với giống, chỉ đưa vào cơ cấu các giống lúa đã được công nhận chính thức, công nhận lưu hành và làm mô hình có kết quả tốt tại Nghệ An.

Mỗi địa phương nên chọn 02- 03 giống lúa lai và 02 - 03 giống lúa thuần để đưa vào cơ cấu sản xuất; phân bón; công tác bảo vệ thực vật, công tác thuỷ lợi; công tác vệ sinh đồng ruộng; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, liên kết sản xuất; nhân rộng các mô hình an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và phát triển sản xuất trồng trọt giảm phát thải, tạo lập tín chỉ Cacbon…

Tỉnh Nghệ An triển khai hội nghị triển khai Đề án sản xuất, trồng trọt vụ Xuân 2026. (Ảnh: NAG)

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh, vụ Xuân 2026 là vụ sản xuất quan trọng, mở đầu cho kế hoạch năm và có ý nghĩa lớn đối với mục tiêu tăng trưởng của địa phương. Để đạt mục tiêu sản lượng lương thực, các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân quyết tâm cao, chỉ đạo quyết liệt, tổ chức sản xuất khoa học, hiệu quả, thực hiện tốt các nhiệm vụ – giải pháp đã đề ra.

Trong đó, thực hiện nghiêm lịch thời vụ, tuyệt đối không gieo sớm, đảm bảo 100% diện tích mạ che phủ nilon và giữ đủ nước chống rét. Bố trí thời gian gieo cấy theo từng giống, đảm bảo lúa trổ đúng thời gian quy định. Bên cạnh đó, tổ chức cơ cấu giống hợp lý, giảm mạnh số giống sản xuất đại trà, mỗi xã chỉ sử dụng 2–3 giống lúa lai và 2–3 giống lúa thuần chủ lực; tuyệt đối không sử dụng giống mới chưa khảo nghiệm; ưu tiên các giống sinh trưởng phù hợp, thích ứng tốt với biến động thời tiết.

Đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Mở rộng diện tích mạ khay cấy máy, nâng cao dịch vụ của HTX. Ứng dụng hệ thống tưới thông minh, nhà màng – nhà lưới, quản lý dịch hại bằng công nghệ số. Tăng cường giám sát đồng ruộng qua hệ thống dữ liệu trồng trọt; phát triển sản xuất nông nghiệp xanh, nông nghiệp giảm phát thải; phòng trừ sâu bệnh chủ động, chính xác, kịp thời.

Nghệ An ưu tiên các giống sinh trưởng phù hợp, thích ứng tốt với biến động thời tiết. (Ảnh: Việt Hòa)

Mỗi địa phương phấn đấu xây dựng ít nhất một vùng liên kết mới, mở rộng sản phẩm OCOP; tiếp tục cấp và quản lý mã số vùng trồng, đảm bảo yêu cầu xuất khẩu, phát triển mạnh liên kết sản xuất tiêu thụ, cấp mã số vùng trồng. Bố trí chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, chuyển đổi hiệu quả các loại cây trồng năng suất thấp sang cây rau màu, ngô, lạc...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở NN&MT sớm hoàn thiện đề án, ban hành phương án phòng trừ dịch hại; thành lập các đoàn công tác bám sát cơ sở; theo dõi chặt diễn biến thời tiết. Triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ sản xuất của Trung ương và tỉnh. Bên cạnh đó, UBND các xã, phường hoàn thành xây dựng kế hoạch sản xuất vụ Xuân 2026 trước ngày 30/11/2025; chỉ đạo thực hiện nghiêm cơ cấu giống, lịch thời vụ; xây dựng vùng sản xuất tập trung, mở rộng mô hình an toàn, VietGAP, hữu cơ. Các doanh nghiệp, Hợp tác xã chuẩn bị đủ giống, vật tư, phân bón chất lượng; tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản.../.