TS Hồ Quang Cua: Cha đẻ gạo ST25 và hành trình mang gạo Việt ra thế giới

TS Hồ Quang Cua (thứ hai từ phải sang) nhân phần thưởng về nghiên cứu khoa học.

Hồ Quang Cua sinh ra và lớn lên tại Sóc Trăng, một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa của cả nước. Quê hương của bác sỹ nông học nổi tiếng Lương Định Của - cha đẻ của nền nông nghiệp hiện đại Việt nam. Chứng kiến cuộc sống vất vả của bà con nông dân quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” nhưng thu nhập vẫn bấp bênh, ông Cua luôn ấp ủ mong muốn tạo ra những giống lúa mới, năng suất cao, chất lượng tốt, giúp người nông dân cải thiện đời sống. Chính khát vọng đó đã thôi thúc ông theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp.

Sau khi tốt nghiệp kỹ sư nông nghiệp, Hồ Quang Cua bắt đầu công việc nghiên cứu và lai tạo giống lúa tại Sóc Trăng. Ông cùng các cộng sự đã trải qua một quá trình làm việc miệt mài, không ngừng tìm tòi, học hỏi và áp dụng những kiến thức khoa học tiên tiến vào thực tiễn. Quá trình lai tạo giống lúa là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và hiểu biết sâu sắc về di truyền học, sinh lý học thực vật và các yếu tố môi trường.

Từ những năm 1990, nhóm nghiên cứu của kỹ sư Hồ Quang Cua đã bắt đầu công việc lai tạo các giống lúa mới, mang thương hiệu ST (Sóc Trăng). Qua nhiều năm, hàng loạt giống lúa ST đã ra đời, như ST3, ST5, ST10, ST20, ST24… Mỗi giống lúa đều mang những đặc tính riêng, phù hợp với từng điều kiện canh tác và thị hiếu của người tiêu dùng. Tuy nhiên, phải đến khi ST25 xuất hiện, tên tuổi của Hồ Quang Cua mới thực sự được biết đến rộng rãi trên toàn thế giới.

ST25 được lai tạo từ nhiều giống lúa khác nhau, kế thừa những ưu điểm của các giống bố mẹ. Hạt gạo ST25 có hình dáng thon dài, màu trắng trong, không bị bạc bụng. Khi nấu chín, cơm có độ dẻo vừa phải, thơm ngát hương lá dứa và cốm non, vị ngọt đậm đà. Đặc biệt, cơm ST25 vẫn giữ được độ dẻo và hương vị thơm ngon ngay cả khi để nguội. Chính những đặc tính ưu việt này đã giúp ST25 chinh phục khẩu vị của nhiều người, từ người tiêu dùng trong nước đến các chuyên gia ẩm thực quốc tế.

Năm 2019, tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới” được tổ chức tại Manila, Philippines, gạo ST25 đã xuất sắc vượt qua nhiều đối thủ nặng ký đến từ các quốc gia có truyền thống trồng lúa gạo lâu đời, giành được ngôi vị quán quân. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, gạo Việt Nam được vinh danh ở vị trí cao nhất của một cuộc thi gạo quốc tế uy tín. Chiến thắng này không chỉ là niềm tự hào của riêng kỹ sư Hồ Quang Cua và nhóm nghiên cứu mà còn là niềm vui chung của cả nước, khẳng định vị thế của gạo Việt trên bản đồ gạo thế giới. Năm 2023, ST25 tiếp tục khẳng định vị thế khi một lần nữa giành giải nhất tại cuộc thi gạo ngon nhất thế giới do The Rice Trader tổ chức tại Philippines.

Thành công của ST25 không chỉ dừng lại ở những giải thưởng. Giống lúa này đã được phổ biến rộng rãi trong cả nước, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân. Năng suất của ST25 ổn định, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, thích ứng với nhiều điều kiện canh tác khác nhau, đặc biệt là vùng đất nhiễm mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Việc canh tác ST25 không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng lúa gạo mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Đằng sau thành công của ST25 là cả một quá trình nghiên cứu miệt mài, sự kiên trì vượt khó và tinh thần cống hiến không mệt mỏi của kỹ sư Hồ Quang Cua và nhóm cộng sự. kế thừa kinh nghiệm và thành công của các bậc thày, Ông luôn tâm niệm rằng khoa học phải gắn liền với thực tiễn, sáng tạo để thiết thực phục vụ sản xuất và nâng cao đời sống của người dân. Chính vì vậy, ông luôn lắng nghe ý kiến của nông dân, tìm hiểu những khó khăn của họ gặp phải trong quá trình canh tác để từ đó có những điều chỉnh và cải tiến phù hợp.

Kỹ sư Hồ Quang Cua không chỉ là một nhà khoa học tài ba mà còn là một người nông dân chân chất, giản dị và gần gũi. Ông luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức của mình cho bà con nông dân, giúp họ áp dụng những kỹ thuật canh tác mới, nâng cao hiệu quả sản xuất. Ông cũng là một tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự nghiên cứu, không ngừng học hỏi những kiến thức mới để áp dụng vào công việc.

Câu chuyện về kỹ sư Hồ Quang Cua và giống gạo ST25 là một minh chứng cho sức mạnh của khoa học và công nghệ trong việc phát triển nông nghiệp. Nó cũng là một câu chuyện đầy cảm hứng về sự đam mê, kiên trì và khát vọng cống hiến. Những đóng góp của ông đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế của nông nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế, mang lại lợi ích thiết thực cho người nông dân và góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước. Tên tuổi của kỹ sư Hồ Quang Cua sẽ mãi được ghi nhớ như một người anh hùng thầm lặng của nền nông nghiệp Việt Nam./.