Muốn đất màu mỡ hơn, tơi xốp hơn, giàu dinh dưỡng hơn và giảm tồn dư độc tố, nấm có thể là “vũ khí bí mật” mà nhiều nhà vườn chưa khai thác hết.

Không chỉ là thực phẩm giá trị, nấm – đặc biệt là các loài hoại sinh như nấm mũ rượu vang, nấm sò, nấm linh chi – còn tham gia trực tiếp vào quá trình cải tạo đất. Chúng phân hủy lá rụng, vụn gỗ, phân hữu cơ… thành dạng dinh dưỡng mà cây trồng dễ dàng hấp thu. Đồng thời, hệ sợi nấm ngầm (mycelium) đan xen trong đất giúp đất tơi xốp, giảm nén chặt, tăng khả năng giữ nước và chống xói mòn.

Các chất tiết ra từ nấm như carbohydrate, axit amin và enzyme còn nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi, hỗ trợ tạo hệ sinh thái ngầm giúp cây trồng “giao tiếp” và trao đổi tài nguyên với nhau. Một số loại nấm còn có khả năng giữ và hấp thu các chất ô nhiễm trong đất, góp phần xử lý đất theo hướng sinh học.

Trồng nấm hay để nấm tự mọc?

• Nấm bản địa thường sống cộng sinh với rễ cây và hỗ trợ cấu trúc đất, nhưng ít loài tạo quả thể để thu hoạch.

• Nấm trồng (nấm sò, mũ rượu vang, shiitake…) giúp cải thiện đất và cho sản phẩm giá trị.
  Vì vậy, kết hợp cả hai – hạn chế cày xới, bón phân hữu cơ giàu nấm, và bổ sung nấm trồng – sẽ mang lại hiệu quả tối ưu.

Cách đưa nấm vào hệ canh tác:

• Trồng xen kẽ: gieo nấm mũ rượu vang vào các lối đi phủ dăm gỗ, giữ ẩm để nấm phân hủy vật liệu và tạo quả thể.

• Thêm vào đống phân ủ: bổ sung giống nấm sò vào rơm, mùn cưa hoặc gỗ mục để tăng tốc phân hủy và thu được nấm ăn.

• Duy trì hệ nấm tự nhiên: hạn chế cày xới, bổ sung chất hữu cơ thường xuyên để hệ sợi nấm bản địa tự phát triển.