Mô hình trồng dưa lê lai và dưa chuột bao tử trong nhà màng kính, điều khiển hệ thống tưới nước tự động bằng điện thoại thông minh của anh Nguỵ Văn Công, xóm Bản Hoàng, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng cho thu lợi hơn 400 triệu đồng/năm. Ảnh: Quốc Sơn.

Tiếp tôi trong căn nhà xây theo kiến trúc nhà sàn khang trang, hiện đại, anh nông dân Nguỵ Văn Công trạc tuổi bốn mươi có dáng người rắn rỏi, trên gương mặt rám nắng luôn nở nụ cười thân thiện, với giọng nói nhỏ nhẹ, khiêm nhường, mộc mạc nhưng toát lên vẻ chân thành, tự tin khi chia sẻ câu chuyên khởi nghiệp của vợ chồng anh.

Sinh ra trong một gia đình thuần nông tại xóm Bản Hoàng, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Một vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Cũng như bao hộ nông dân trong xã, nhiều năm trước, vợ chồng anh Công chỉ quanh đi, quẩn lại trồng các cây trồng truyền thống: Ngô, lúa, cây thuốc lá trên diện tích đất canh tác và chăn một hai con bò của mình. Vì thế cuộc sống của hai vợ chồng cùng đứa con chỉ tạm ổn định, đủ ăn quanh năm.

Rồi một ngày anh Công đọc được bài báo viết về hiệu quả mô hình nuôi cá tầm, một loài cá sinh sống trong môi trường nước lạnh và sạch, đòi hỏi kỹ thuật nuôi khắt khe, nhưng cho giá trị kinh tế cao.

Anh Công đã nảy ra ý tưởng, nơi mình sinh sống có suối Lê-nin với nguồn nước sạch tự nhiên dồi dào chảy qua, có khí hậu mát mẻ, trong lành, sao mình không tận dụng, khai thác lợi thế này để nuôi cá tầm. Sau nhiều ngày trăn trở, lặng lẽ tìm hiểu và suy tính kỹ lưỡng, anh Công quyết định bàn với vợ ý tưởng, dự định của mình đầu tư mô hình nuôi cá tầm trong bể bằng công nghệ tuần hoàn nước để phát triển kinh tế, nâng cao cuộc sống gia đình.

“Lúc tôi bàn chuyện nuôi cá tầm với vợ, trong lòng tôi cũng gợn nỗi lo thất bại, bởi việc nuôi cá tầm là câu chuyện lần đầu được nói đến ở quê mình. Như đọc được suy tư của tôi, khi nghe tôi phân tích thấu đáo những khó khăn và thuận lợi, cả những cơ hội lẫn rủi ro có thể gặp phải khi nuôi cá tầm, vợ tôi lắng nghe và thấu hiểu, đồng tình ủng hộ, đã khích lệ tôi thêm niềm tin và quyết tâm thực hiện ý tưởng của mình. Nếu không được vợ đồng lòng chưa chắc tôi đã dám từ bỏ cách làm nông nghiệp cũ từ nhiều năm nay để chuyển đổi sang làm nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao. Chắc cũng chẳng có được những bể cá tầm như thế này”. Chỉ vào những bể cá được đầu tư xây dựng bài bản, anh Công bồi hồi nhớ lại.

Thế rồi, sau những ngày đi tham quan nhiều mô hình nuôi cá tầm ở một số tỉnh, được các chủ mô hình truyền đạt kinh nghiệm và tích cực nghiên cứu kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi cá tầm trên sách, báo. Năm 2017, vợ chồng anh Công gom được 100 triệu đồng từ tiền tiết kiệm và vay 200 triệu đồng từ ngân hàng để đầu tư xây dựng 4 bể nuôi cá tầm trên diện tích 500 m², để thả 1.000 con cá tầm giống. Bể xây hiện đại theo công nghệ tuần hoàn nước. Nước được dẫn vào bể cá từ suối Lê-nin đảm bảo sạch, đủ các tiêu chuẩn cho cá sinh trưởng.

Mô hình nuôi cá tầm trong bể bằng công nghệ tuần hoàn nước của anh Nguỵ Văn Công, xóm Bản Hoàng, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng mỗi năm cho thu hoạch hơn 7 tấn cá thương phẩm, thu lợi hơn 1 tỷ đồng. Ảnh: Quốc Sơn.

Quá trình chăn nuôi, vợ chồng anh Công đã ứng dụng và tuân thủ chặt chẽ kỹ thuật nuôi cá tầm, nên sau một năm cá tầm thương phẩm đạt trọng lượng từ 2 – 3 kg/con, sản lượng thu được 1,5 tấn, giá bán 250 nghìn đồng/kg, cho thu lợi hơn 220 triệu đồng. Năm 2018, vợ chồng anh Công thả tiếp 3.000 con cá tầm giống, vụ thu hoạch này sản lượng được hơn 4 tấn cá tầm thành phẩm, lợi nhuận thu hơn 600 triệu đồng.

“Thành quả đạt được ngoài mong chờ, thế là việc chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp truyền thống bằng các cây trồng, chăn nuôi nhỏ lẻ, kém hiệu quả sang sản xuất chăn nuôi mới theo mô hình nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao, cho giá trị kinh tế đã được định hình. Vợ chồng tôi rất phấn khởi”. Chị Thảo, vợ anh Công, một phụ nữ nông dân miền núi mang vẻ đẹp dịu dàng, mộc mạc nhưng đằm thắm, bền bỉ, phấn chấn kể.

Thành công bước đầu từ mô hình nuôi cá tầm đã tiếp cho vợ chồng anh Công động lực và niềm tin để đầu tư mở rộng mô hình. Năm 2020, vợ chồng anh Công đầu tư 300 triệu đồng để xây thêm 5 bể, nâng số bể lên 10 bể để nuôi cá tầm, gồm: 2 bể nuôi thả cá tầm giống, 4 bể nuôi thả cá nhỡ và 4 bể chăn thả cá thương phẩm, với hình thức nuôi gối, vợ chồng anh Công đã có cá tầm thương phẩm bán quanh năm. Đến nay, vợ chồng anh Công thường xuyên duy trì nuôi thả 2 đợt cá tầm giống/năm, mỗi đợt 3.000 con, sản lượng thu hoạch hơn 7 tấn cá thương phẩm, cho thu lợi hơn 1 tỷ đồng mỗi năm sau khi đã trừ mọi chi phí. Cá tầm thương phẩm đều được tiêu thụ hết tại thị trường trong tỉnh.

Nhận thấy phát triển nông nghiệp thông minh là xu thế phát triển bền vững, là đưa công nghệ cao vào sản xuất để tạo ra năng suất, chất lượng sản phẩm có giá trị bền vững, an toàn và thân thiện với môi trường. Được chính quyền huyện Hà Quảng và xã Trường Hà vận động, hỗ trợ và đồng hành, vợ chồng anh Công đã tiên phong đầu tư làm nông nghiệp thông minh. Năm 2022, vợ chồng anh đầu tư 250 triệu đồng để xây dựng 1.200 m² nhà màng kính và hệ thống tưới nước tự động điều khiển bằng điện thoại thông minh để trồng dưa lê lai và dưa chuột bao tử. Chỉ sau 3 tháng trồng, mô hình cho thu hoạch hơn 3 tấn quả, vợ chồng anh Công thu lợi hơn 100 triệu đồng.

Tiếp tục mở rộng sản xuất, năm 2024, vợ chồng anh Công quyết định đầu tư 350 triệu đồng để xây dựng thêm một nhà màng kính diện tích 1.300 m², cùng hệ thống tưới thông minh. Với việc đầu tư mở rộng diện tích trồng dưa lê lai và dưa chuột bao tử trong nhà màng kính, đã cho năng suất và chất lượng sản phẩm vượt trội, dưa lê lai cho đều quả, hương thơm nhẹ, vị ngọt thanh mát, ruột giòn; còn dưa chuột bao tử quả giòn, nhiều nước khi ăn.

“Hàng năm cả 2 nhà màng kính đã cho vợ chồng tôi thu hoạch hơn 18 tấn quả, trừ chi phí sản xuất thu lợi hơn 400 triệu đồng. Tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động, thu nhập 6 – 8 triệu đồng/người/tháng và 6 lao động thời vụ, thu nhập 260 nghìn đồng/người/ngày công. Sản phẩm cá tầm, dưa lê lai, dưa chuột bao tử được sản xuất theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nên năng suất, chất lượng sản phẩm đạt chuẩn, an toàn, được khách hàng mua hết theo đơn đặt hàng hay trực tiếp đến mua tại vườn. Vì thế, sản phẩm sản xuất ra, vợ chồng tôi chẳng mất công sức đem đi chợ bán”. Ánh nhìn sâu lắng với nụ cười hiền hậu trên gương mặt thanh tú, chị Thảo, vợ anh Công vui vẻ nói.

Ứng dụng thành công mô hình nông nghiệp thông minh trên vùng đất khó cho hiệu quả kinh tế, vợ chồng anh Công không chỉ tự làm giàu cho mình, hàng năm còn tích cực chia sẻ, hỗ trợ nhiều lượt hộ có hoàn cảnh khó khăn trong xã về vốn, kinh nghiệm, kỹ thuật, vật tư phục vụ sản xuất, giúp họ có điều kiện vượt qua khó khăn, thu nhập ổn định, cải thiện cuộc sống. Anh Nguỵ Văn Công trở thành gương nông dân điển hình lan toả tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và “truyền lửa” trong phong trào thi đua Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi. Năm 2024, anh Công được Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng tặng Bằng khen và vinh danh “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi” cấp tỉnh.