Quảng Trị đang từng bước "nhận thức lại" cách làm trên những cánh đồng

Nông nghiệp hữu cơ tại tỉnh Quảng Trị đang trên đà phát triển mạnh mẽ, nhận được sự quan tâm và đầu tư lớn từ chính quyền địa phương. Đây là một hướng đi quan trọng nhằm hiện đại hóa ngành nông nghiệp, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường và cải thiện thu nhập cho người dân. Việc phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Quảng Trị bắt nguồn từ sự trăn trở của lãnh đạo tỉnh về việc tìm kiếm giải pháp mang lại ấm no cho người dân, vốn có gần 80% sống bằng nghề nông. Mục tiêu đặt ra là chuyển đổi từ nền nông nghiệp truyền thống sang hướng hữu cơ, nông nghiệp sạch. Điều này không chỉ hướng tới việc sản xuất các sản phẩm an toàn, chất lượng cao mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn.

Để đạt được mục tiêu, tỉnh Quảng Trị đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hữu cơ, đặc biệt là trong lĩnh vực trồng lúa. Các chính sách này bao gồm: Hỗ trợ về giống, phân bón: Cung cấp các giống lúa chất lượng cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương và hỗ trợ phân bón hữu cơ. Tập huấn và đào tạo: Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo về quy trình sản xuất hữu cơ, kỹ thuật canh tác, và quản lý dịch bệnh. Khuyến khích liên kết: Khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết với nông dân trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hỗ trợ dồn điền đổi thửa: Tạo điều kiện thuận lợi cho việc dồn điền, đổi thửa để hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Hỗ trợ về tài chính: Tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay để phát triển nông nghiệp hữu cơ. Hỗ trợ chứng nhận: Hỗ trợ các thủ tục, chi phí để sản phẩm đạt các chứng nhận về hữu cơ, VietGAP. Tổng kinh phí thực hiện đề án phát triển lúa hữu cơ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025-2030 dự kiến là gần 180 tỷ đồng.

Quảng Trị bắt đầu triển khai trồng thử nghiệm lúa hữu cơ từ năm 2017. Đến nay, diện tích lúa hữu cơ đã được mở rộng, thông qua mô hình liên kết giữa Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị và các doanh nghiệp. Các huyện trọng điểm triển khai mô hình gồm: Hải Lăng, Cam Lộ, Triệu Phong, Vĩnh Linh, và Gio Linh. Các mô hình sản xuất lúa hữu cơ thường áp dụng các biện pháp tại Quảng Trị: Chọn giống: Sử dụng các giống lúa chất lượng cao, có khả năng kháng sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó có giống ST25 - loại gạo được công nhận là ngon nhất thế giới. Chăm sóc: Nông dân chủ yếu thực hiện điều tiết nước vào đồng ruộng, theo dõi để phát hiện sâu bệnh, và sử dụng các chế phẩm sinh học, phân bón hữu cơ vi sinh. Cơ giới hóa: Áp dụng cơ giới hóa trong các khâu làm đất, trồng lúa, phun chế phẩm sinh học, và thu hoạch.

Nhờ sự nỗ lực của chính quyền và người dân, nông nghiệp hữu cơ tại Quảng Trị đã đạt được những kết quả tích cực: Năng suất và thu nhập: Mô hình sản xuất lúa hữu cơ cho năng suất khoảng 65 tạ/ha, giá lúa tươi bán tại ruộng đạt 13.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt trên 30 triệu đồng/ha, cao gần gấp 2 lần so với trồng lúa thông thường. Chất lượng sản phẩm: Gạo hữu cơ Quảng Trị đã đạt các tiêu chuẩn chất lượng cao, với 545 chỉ tiêu được công nhận bởi Trường Đại học Hiroshima (Nhật Bản). Gạo còn chứa các hợp chất có lợi cho sức khỏe như Momilactone A và Momilactone B.

Ảnh Internet

Thương hiệu và thị trường: "Gạo hữu cơ Quảng Trị" đã trở thành thương hiệu mạnh, được phân phối tại các chuỗi siêu thị lớn trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường quốc tế như Nhật Bản, Trung Quốc, và EU. Công ty Cổ phần Nông sản hữu cơ Quảng Trị (QTOrganic) đã xuất khẩu 15 tấn gạo hữu cơ sang châu Âu với giá 1.800 USD/tấn. Mở rộng diện tích: Đến cuối năm 2024, diện tích gieo trồng lúa hữu cơ, canh tác tự nhiên trên địa bàn tỉnh đạt 316,7 ha, diện tích gieo trồng theo hướng hữu cơ đạt 724,53 ha. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 2.000 ha sản xuất lúa hữu cơ.

Bên cạnh những thành công, việc phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Quảng Trị cũng đối mặt với một số thách thức: Chi phí sản xuất cao: Giá thành sản xuất gạo hữu cơ cao hơn so với sản xuất truyền thống do suất đầu tư lớn. Thay đổi tập quán: Khó khăn trong việc thay đổi tập quán canh tác lạc hậu của một số nông dân. Đất đai: Một số diện tích đất còn cằn cỗi, bạc màu cần thời gian cải tạo. Liên kết thị trường: Cần tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

Để giải quyết những thách thức này, tỉnh Quảng Trị tiếp tục thực hiện các giải pháp đồng bộ: Tăng cường hỗ trợ: Tiếp tục hỗ trợ về kỹ thuật, vốn, và các chính sách ưu đãi để khuyến khích nông dân và doanh nghiệp tham gia sản xuất hữu cơ. Nâng cao nhận thức: Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của nông nghiệp hữu cơ. Cải tạo đất: Tập trung cải tạo, cải thiện chất lượng đất đai để đảm bảo cây trồng phát triển tốt. Phát triển thị trường: Xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Ứng dụng khoa học công nghệ: Ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm. Tăng cường liên kết: Tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và các cơ quan quản lý để tạo thành chuỗi giá trị bền vững.

Nông nghiệp hữu cơ là một hướng đi tất yếu và có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Trị. Với sự quan tâm, đầu tư của chính quyền, sự đồng lòng của người dân và doanh nghiệp, nông nghiệp hữu cơ tại Quảng Trị hứa hẹn sẽ gặt hái được nhiều thành công, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đồng thời bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân./.