"Ma trận" sữa giả khiến người tiêu dùng hoang mang

Bộ Công an vừa triệt phá một đường dây sản xuất, buôn bán, tiêu thụ sữa bột giả tại Hà Nội và các tỉnh lân cận, với gần 600 loại trong đó có cả sữa dành cho những người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai khiến người tiêu dùng hoang mang.

Bước đầu cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định từ tháng 8/2021 đến nay, Công ty cổ phần dược quốc tế Rance Pharma và Công ty cổ phần dược dinh dưỡng Hacofood Group sản xuất kinh doanh sữa bột. Đến nay đã sản xuất 573 nhãn hiệu sữa bột các loại.

Đồng thời, khởi tố, bắt tạm giam 2 đối tượng chủ mưu cầm đầu đường dây nói trên cùng 6 bị can khác về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Kết quả điều tra bước đầu của cơ quan Công an xác định từ tháng 8/2021, nắm bắt được nhu cầu gia tăng của các sản phẩm dinh dưỡng, sản phẩm thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng dạng bột (gọi chung là sữa bột) tại thị trường trong nước, nhóm đối tượng do Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà chủ mưu cầm đầu thành lập doanh nghiệp Công ty Rance Pharma địa chỉ tại khu nhà ở Him Lam, Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội và Công ty Hacofood Group, địa chỉ tại LK52-10, Khu đô thị mới Phú Lương, phường Phú Lương, quận Hà Đông, Hà Nội để trực tiếp tổ chức sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ các sản phẩm sữa bột giả.

Trong khoảng 4 năm, các đối tượng đã tiêu thụ sữa các loại ra thị trường, mang lại doanh thu gần 500 tỷ đồng.

Cuộc điều tra cũng cho thấy toàn bộ hoạt động tài chính, kế toán của Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood đều do Cường và Hà điều hành, trong đó có nhiều dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Gần 600 loại sữa bị làm giả và trong khoảng 4 năm các đối tượng đã tiêu thụ sữa các loại ra thị trường, mang lại doanh thu gần 500 tỷ đồng.

Nhằm tạo ra một mạng lưới phân phối rộng khắp, các đối tượng đã thành lập và điều hành thêm 9 công ty khác để cùng tham gia vào quá trình sản xuất và phân phối, gồm:

- Công ty cổ phần Dược quốc tế Group, Công ty cổ phần Dược quốc tế Big Four Pharma;

- Công ty cổ phần Dược quốc tế Long Khang Group;

- Công ty cổ phần dinh dưỡng y học BFF;

- Công ty cổ phần Dược quốc tế Safaco Group;

- Công ty cổ phần Dược quốc tế Darifa Group;

- Công ty cổ phần Dược quốc tế Win CT;

- Công ty cổ phần Dược phẩm dinh dưỡng Phúc An Khang;

- Công ty cổ phần Dược Á Châu.

Trong đó, có cả sản xuất các loại sữa dành cho những người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Cơ quan công an xác định sữa bột có chỉ tiêu chất lượng một số chất đạt dưới 70% so với mức công bố, đủ điều kiện để xác định là hàng giả.

Chia sẻ với báo chí, ngày 15/4, Tiến sĩ Trần Việt Nga, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết: Với vụ việc sản xuất, buôn bán và tiêu thụ sữa bột giả có quy mô lớn, hoạt động trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã khởi tố vụ án. Vụ việc đang trong quá trình điều tra. Bộ Y tế đã và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an về các vấn đề chuyên môn, nhằm bảo đảm có đủ căn cứ pháp lý để xử lý đúng người, đúng tội; truy cứu rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Theo Tiến sĩ Trần Việt Nga, liên quan việc phòng, chống thực phẩm không bảo đảm an toàn, thực phẩm giả, kém chất lượng, Bộ Y tế luôn nhất quán trong công tác chỉ đạo điều hành thông qua việc xây dựng, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. Bộ Y tế cũng thường xuyên phối hợp liên ngành, đặc biệt là với Bộ Công an và Ban Chỉ đạo 389 của Bộ Công thương, trong xử lý các hành vi liên quan đến thực phẩm giả, thực phẩm có chứa chất cấm... Việc quản lý an toàn thực phẩm được quy định tại Luật An toàn thực phẩm, trong đó quản lý an toàn thực phẩm của các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Công thương và Ủy ban nhân dân các cấp được quy định tại các Điều 62,63,64,65; Trách nhiệm “Chủ trì việc phòng, chống thực phẩm giả, gian lận thương mại trong lưu thông, kinh doanh thực phẩm” được quy định tại khoản 5 Điều 64 Luật An toàn thực phẩm. Về việc công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm, bà Nga cho biết, quy trình này được quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 - quy định chi tiết một số điều của Luật An toàn thực phẩm. CHI TIẾT: Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm Liên quan các loại sữa giả này, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cũng đã có công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Quản lý An toàn thực phẩm Đà Nẵng, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hòa Bình, Hưng Yên, Hải Dương yêu cầu rà soát, cung cấp thông tin liên quan đến các cơ sở sản xuất, buôn bán sữa giả. Công văn của Cục An toàn thực phẩm nêu rõ: “Nếu các công ty có công bố sản phẩm tại địa phương, đề nghị cung cấp thông tin về số lượng sản phẩm công bố, tên từng sản phẩm công bố tại địa phương; rà soát việc cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm tại địa phương và hoạt động thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm hành chính giai đoạn từ năm 2021 đến nay”.

Dù website và fanpage của các công ty trong đường dây nói trên đã mất truy cập, song theo quảng cáo trước đó, sản phẩm của các công ty này đã có mặt rộng rãi, được phân phối qua cửa hàng bỉm sữa, hệ thống siêu thị... tại nhiều tỉnh, thành phố.

Theo đó, một số loại sữa giả phổ biến được nhóm công ty này bán trên thị trường và phân phối như:

Cilonmum: Bao gồm các dòng sản phẩm như: Cilonmum Colos Baby 24h, Cilonmum Colos Pedia 24h, Cilonmum For Mum Colostrum 24h, Cilonmum Gludiabet Colostrum 24h, Cilonmum Kid Goat Colostrum 24h, Cilonmum Pedia Goat Colostrum 24h và Cilonmum Diasure Colostrum 24h - do Công ty cổ phần Dược quốc tế Group phân phối.

Talacmum: Gồm các dòng sản phẩm như: Talacmum For Mum, Talacmum Gain, Talacmum Gludiabet, Talacmum Goat Kids, Talacmum Goat Pedia, Talacmum IQ Grow, Talacmum Kalosure Gold, Talacmum Kid Baby và Talacmum Pedia Cool.

Đây là các sản phẩm của Công ty cổ phần Dược dinh dưỡng Hacofood Group sản xuất và được quảng cáo là sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ New Zealand và áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại.

Colos 24h Premium: Dòng sản phẩm như Colos 24h Premium Kid Baby dành cho trẻ sơ sinh, Colos 24h Premium được sản xuất và phân phối bởi Công ty cổ phần dược quốc tế Rance Pharma.

NewSure Colos 24h Kid Plus: Sản phẩm dành cho trẻ từ 0-12 tháng tuổi.

Baby Care Colostrum Kid: Dành cho trẻ từ 0-12 tháng tuổi.

Bold Milk: Bao gồm Bold Milk For Mum Colostrum và Bold Milk Glu Sure Colostrum.

Sure IQ Sure Gold: Sản phẩm dinh dưỡng cho cả gia đình.

Nance: Bao gồm Nance Colostrum 24h Kid và Nance Goat Pedia…

Các sản phẩm này được quảng cáo là đạt chuẩn chất lượng quốc tế và được phân phối rộng rãi tại nhiều địa phương trên toàn quốc. Các thành phần công bố như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột mắc ca, bột óc chó... Song trên thực tế hoàn toàn không có những chất này.

Chia sẻ với báo chí, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, Giai đoạn 2021-2024, chúng tôi đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường cả nước tăng cường giám sát, kiểm tra các mặt hàng thiết yếu, trong đó có sữa và thực phẩm chức năng. Kết quả là đã tiến hành kiểm tra, xử lý 783 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt trên 2,2 tỷ đồng. Số lượng hàng hóa vi phạm bao gồm 58.187 hộp, 451 thùng và 20.394 chai, lon sản phẩm các loại.

Riêng địa bàn Hà Nội, lực lượng chức năng đã xử lý 53 vụ, tịch thu và tiêu hủy hơn 5.800 sản phẩm vi phạm, với tổng giá trị hơn 200 triệu đồng. Đáng chú ý, năm 2024, hai vụ việc nghiêm trọng đã được chuyển cho cơ quan điều tra tiếp nhận, xử lý theo quy định pháp luật.

Vụ thứ nhất xảy ra ngày 10/1/2024, Đội quản lý thị trường Số 8 phối hợp Công an huyện Gia Lâm kiểm tra một phương tiện vận chuyển mang BKS 29H-485.71, phát hiện 3.000 lon sữa bột không nhãn mác, không rõ nguồn gốc do hộ kinh doanh Trần Thị Kim Cúc kinh doanh tại Khu đô thị Vinhomes Ocean Park, xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội.

Vụ thứ hai, cũng ngày 10/1/2024, Đội Quản lý thị trường số 9 phối hợp với Công an huyện Đông Anh và Công an huyện Gia Lâm kiểm tra Công ty Cổ phần sản xuất thực phẩm công nghệ cao NCT3 Food tại địa chỉ thôn Mỹ Nội, xã Bắc Hồng, huyện Đông Anh, Hà Nội phát hiện hơn 123.600 là hộp, túi, gói… liên quan đến sữa và các chế phẩm từ sữa có dấu hiệu tẩy xóa, sửa chữa thời hạn sử dụng và có chỉ tiêu chất lượng dưới 70% chỉ tiêu đã công bố.

Theo đó, người tiêu dùng cần xem kỹ trên bao bì sản phẩm đơn vị sản xuất và đơn vị phân phối.

• Kiểm tra kỹ lưỡng tem, nhãn mác: Sữa thật thường có bao bì in ấn sắc nét, không bị nhòe, mờ hay sai lỗi chính tả. Tem chống hàng giả còn nguyên vẹn, có đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
• Đọc kỹ thành phần dinh dưỡng: Sữa thật có đầy đủ các dưỡng chất cần thiết như protein, carbohydrate, chất béo, vitamin và khoáng chất với hàm lượng được công bố rõ ràng. Sữa giả thường có thành phần sơ sài, thiếu hụt dưỡng chất quan trọng.
• Chú ý đến hạn sử dụng và số lô sản xuất: Thông tin này phải được in rõ ràng, không có dấu hiệu tẩy xóa hoặc in lại.
• Quét mã vạch (Barcode/QR Code): Sử dụng các ứng dụng trên điện thoại để quét mã vạch, kiểm tra thông tin sản phẩm và nguồn gốc xuất xứ từ nhà sản xuất. Nếu thông tin không trùng khớp hoặc không tìm thấy, rất có thể đó là hàng giả.

Việc sử dụng sữa giả không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn là gánh nặng cho toàn xã hội. Theo các chuyên gia y tế, hậu quả lâu dài của việc này là tăng tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, gia tăng bệnh mạn tính, giảm tuổi thọ và làm trầm trọng thêm bất bình đẳng y tế. Mất niềm tin vào thị trường cũng khiến người tiêu dùng quay lưng với sản phẩm nội địa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành thực phẩm và dinh dưỡng.

Các sản phẩm sữa giả không chỉ gây hại đến sức khỏe, mà còn làm mất đi sự tin tưởng vào ngành sản xuất thực phẩm của Việt Nam. Điều này có thể kéo theo sự giảm sút trong sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm sữa chính hãng, ảnh hưởng lâu dài đến nền kinh tế.

Rất khó để xác định sữa thật, sữa giả bằng mắt thường nhưng khi mua sữa, người tiêu dùng nên đọc kỹ các thông tin trên bao bì, vỏ hộp... (Ảnh minh họa) Chia sẻ với báo chí, PGS.TS, Bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, về mặt hàm lượng dinh dưỡng, những loại sữa kém chất lượng, sữa giả có thể không bảo đảm cung cấp đủ năng lượng, các vitamin và khoáng chất đúng như bảng thành phần ghi trên vỏ hộp sữa. Thí dụ, nếu sử dụng sữa thiếu các thành phần như đã công bố lâu dài có thể sẽ thiếu hụt các chất dinh dưỡng, ảnh hưởng đến các giai đoạn phát triển đối với trẻ nhỏ. Trường hợp phụ huynh quá tin tưởng vào công dụng của các sản phẩm sữa được quảng cáo mà không đưa con đi khám sẽ dẫn đến nguy cơ bỏ qua giai đoạn trẻ được can thiệp dinh dưỡng kịp thời. PGS.TS, Bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng cho biết, rất khó để xác định sữa thật, sữa giả bằng mắt thường nhưng khi mua sữa, người tiêu dùng nên đọc kỹ các thông tin trên bao bì, vỏ hộp như: tên sản phẩm; tên công ty và địa chỉ, số điện thoại liên hệ của nhà sản xuất; đơn vị nhập khẩu và phân phối; hạn sử dụng; bảng thành phần dinh dưỡng của sản phẩm;... Nếu là sữa nhập khẩu phải có nhãn phụ bằng tiếng Việt. Không mua, sử dụng các sản phẩm sữa nếu thấy bao bì sản phẩm in lem nhem, không sắc nét; có dấu hiệu bị tẩy xóa hoặc hộp sữa bị móp méo, nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng… Bên cạnh đó, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin xem công ty sản xuất loại sữa đó đã có kinh nghiệm lâu năm chưa. Các thương hiệu sữa bột đó có phổ biến hay không. Nên ưu tiên mua những nhãn hiệu sữa đã được kiểm định và cấp phép bởi cơ quan chức năng và cần cẩn trọng với các sản phẩm sữa xách tay, hàng không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng...

"1 viên tương đương 1 đĩa rau" quảng cáo "nổ" phóng đại công dụng sản phẩm bị xử phạt thế nào? Mới đây, cộng đồng mạng xôn xao trước tin Hoa hậu Thùy Tiên cùng Hằng Du Mục, Quang Linh Vlogs quảng cáo sai sự thật. ...

Tạm dừng lưu thông hàng hóa đối với bột ngọt KJMOTO và HAN'EI SURU xuất xứ Trung Quốc Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa ra thông báo tạm dừng lưu thông hàng hóa đối với bột ngọt KJMOTO và HAN'EI ...

Tạm dừng lưu thông loạt sản phẩm của Công ty CP Vstar Pharma và Công ty CP dược phẩm Trung ương DAHUPHAR Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa phát thông báo đề nghị tạm dừng lưu thông nhiều sản phẩm của của Công ty ...