"1 viên tương đương 1 đĩa rau" quảng cáo "nổ" phóng đại công dụng sản phẩm bị xử phạt thế nào?

Sản phẩm kẹo rau củ Kera được quảng cáo rầm rộ trong phiên livestream bán hàng. Ảnh: Facebook Hằng Du Mục

Tại các phiên livestream bán hàng, Quang Linh Vlogs từng giới thiệu sản phẩm kẹo rau củ Kera dành cho những người "không ăn được rau, nhìn thấy rau là chạy" và khẳng định "1 viên tương đương 1 đĩa rau". Tuy nhiên, nam vlogger bị nhiều người cho là quảng cáo lố, quảng cáo "nổ", phóng đại công dụng sản phẩm.

Theo khoản 7 Điều 109 Luật Thương mại 2005, quảng cáo sai sự thật bao gồm việc cung cấp thông tin không đúng về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, xuất xứ, bao bì, bảo hành và các yếu tố khác của sản phẩm, dịch vụ.

Khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 cũng nghiêm cấm quảng cáo gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, chất lượng, giá cả, công dụng và các thông tin liên quan đến sản phẩm, dịch vụ. Như vậy, hành vi quảng cáo sai sự thật là vi phạm pháp luật và bị nghiêm cấm.

Khi cá nhân, tổ chức có hành vi quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021, cụ thể như sau:

- Đối với cá nhân: Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo không đúng sự thật hoặc gây sự nhầm lẫn cho khách hàng về chất lượng, số lượng, công dụng, nguồn gốc xuất xứ, phương thức phục vụ và thời hạn bảo hành của hàng hoá, sản phẩm, dịch vụ đã được đăng ký hoặc công bố, trừ các trường hợp sau đây:

+ Hành vi quảng cáo mỹ phẩm có tác dụng như thuốc bị gây hiểu nhầm sản phẩm là thuốc theo khoản 4 Điều 51 Nghị định 38/2021: Phạt từ 30 - 40 triệu đồng.

+ Hành vi quảng cáo thực phẩm chức năng bị gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc để chữa bệnh theo điểm b khoản 4 Điều 52 Nghị định 38/2021: Phạt từ 20 - 30 triệu đồng.

+ Hành vi quảng cáo sai sự thật về công dụng, bản chất, nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng của thức ăn chăn nuôi/thuỷ sản, chất cải tạo môi trường chăn nuôi/thuỷ sản theo khoản 1 Điều 60 Nghị định 38/2021: Phạt từ 10 - 15 triệu đồng.

+ Hành vi quảng cáo giống cây trồng không đúng sự thật hoặc gây sự nhầm lẫn cho khách hàng về khả năng kinh doanh giống cây trồng của cá nhân, tổ chức kinh doanh, nội dung được ghi trên nhãn hoặc nhãn hiệu theo điểm c khoản 1 Điều 61 Nghị định 38/2021: Phạt từ 05 - 10 triệu đồng.

Bộ Y tế đề nghị kiểm tra sản phẩm kẹo rau củ Kera do Công ty cổ phần Tập đoàn Chị Em Rọt công bố Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản đề nghị các đơn vị phối hợp kiểm tra thông tin và xử ...

Ngoài ra, người vi phạm còn phải có trách nhiệm khắc phục hậu quả bằng cách xóa bỏ, tháo gỡ, thu hồi sản phẩm, hàng hoá quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội và phải buộc cải chính thông tin, xin lỗi đối với hành vi vi phạm của mình theo quy định tại khoản 8 Điều 34 Nghị định 38/2021.

- Trường hợp người vi phạm là tổ chức thì phải chịu mức phạt gấp hai lần số tiền phạt đối với cá nhân (căn cứ theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 38/2021).

Hành vi quảng cáo sai sự thật còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, theo đó người nào có hành vi quảng cáo gian dối về hàng hoá, dịch vụ, đã bị xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà tiếp tục vi phạm thì bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng hoặc bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Ngoài ra, người có hành vi phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 05 - 50 triệu đồng, bị cấm hành nghề hoặc làm một công việc nhất định từ 01 - 05 năm.

Như vậy, nếu có hành vi quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội, đã bị xử lý vi phạm hành chính, bị phạt tiền mà vẫn tiếp tục tái phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Trước làn sóng phản đối của người tiêu dùng, dư luận, Fanpage Kera Vietnam chính thức đăng tải thông tin về phiếu kiểm định của sản phẩm kẹo rau củ Kera.

Cụ thể, kết quả của Trung tâm kiểm nghiệm và tư vấn UDKH Avetec đưa ra ngày 3/12/2024 cho thấy, trong 100g kẹo rau củ Kera có 0,935% chất xơ tương đương khoảng 0,02992g. Ngày 13/2/2025, kết quả xét nghiêm chất xơ Inulin (một loại chất xơ hòa tan) trong kẹo là 5,8% tương đương khoảng 0,1856g.

Chi sẻ với báo chí, TS Nguyễn Hồng Vũ - Tiến sĩ về Sinh học phân tử trong y học, đang làm việc tại Mỹ chia sẻ, mặc dù những người bán hàng đã quảng cáo định lượng rằng “1 viên kẹo tương đương 1 đĩa rau” nhưng tôi không tìm ra bất kỳ thông tin nào về trọng lượng chất xơ trên vỏ hộp sản phẩm, cũng như trên trang chính hãng.

Chỉ sau khi một người tiêu dùng sản phẩm này nghi ngờ và đem đi kiểm định ở Quatest2, Trung tâm kỹ thuật đo lường chất lượng 2, thuộc Ủy ban tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia, sau đó chia sẻ kết quả kiểm nghiệm thì phát hiện ra trong 100g kẹo chỉ có 0,51g chất xơ. Trong khi đó, 100g rau muống cũng đã chứa khoảng 1,5g chất xơ.

Có thể tính một hộp kẹo chứa 30 viên kẹo với tổng khối lượng 96g. Chia ra thì mỗi viên kẹo có khối lượng khoảng 3,2g, tức chỉ có 0,016g chất xơ/viên kẹo. Vậy để có được lượng chất xơ trong 100g rau muống thì cần ăn khoảng hơn 300g kẹo, tức ăn khoảng hơn 90 viên kẹo.

Thế nhưng, bạn đừng quên chỉ số đường tổng (tính theo Glucose) của sản phẩm là 22,7g trên 100g kẹo. Mỗi viên kẹo sẽ có 0,73g đường. Để ăn kẹo cho đủ chất xơ của 100g rau muống thì sẽ “bổ sung” khoảng 68g đường (khoảng 93 viên kẹo).

Trong khi đó, dựa trên các nghiên cứu khoa học, để đảm bảo sức khỏe, lượng đường cần tiêu thụ thấp hơn nhiều. Theo trang NHS của Anh, người lớn không nên ăn quá 30g đường mỗi ngày, trẻ em từ 7 - 10 tuổi không nên ăn quá 24g và trẻ em từ 4 - 6 tuổi không nên ăn quá 19g. Do vậy, để đạt được lượng xơ từ 100g rau muống thì cách ăn kẹo rau củ Kera là bất khả thi!

Nếu ăn 100g rau trong 1 ngày thì cũng chưa đủ chỉ tiêu cho sức khỏe. Khuyến cáo về lượng rau tiêu thụ từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là mỗi người nên ăn ít nhất 400 gram rau và trái cây mỗi ngày. Phần rau nên chiếm khoảng 250-300 gram.

Sau khi xem kết quả kiểm nghiệm của nhà sản xuất, Phó giáo sư Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Hà Nội) chia sẻ với báo chí, 1 viên kẹo 3,2g với 0,016g chất xơ không thể có lượng xơ bằng đĩa rau. Nhu cầu chất xơ ở trẻ từ 1-3 tuổi là 19g, từ 4-18 tuổi là 25-30g hoặc 14g/1000kcal ăn vào.

Để so sánh một viên kẹo bằng đĩa rau, Phó giáo sư Hưng cho biết, hàm lượng chất xơ trong 100g rau xanh thay đổi theo từng loại. Cụ thể, trong các loại rau phổ biến như sau: Rau muống khoảng 2g, bắp cải 2,5g, mồng tơi 2,1g, cà rốt 2,8g, súp lơ xanh 2,6g, rau chân vịt 2,2g, chuối chín 2,6g. Một người nên ăn từ 400-450g rau mỗi ngày mới đủ chất xơ.

Vì vậy, Phó giáo sư Hưng cho rằng, việc ăn kẹo rau đủ hàm lượng chất xơ sẽ thừa năng lượng dẫn tới tăng cân, béo phì do tổng kcal một hộp kẹo 96g khoảng 300kcal, 100g rau chỉ từ 50-70kcal. Ngoài ra, hàm lượng đường trong một hộp là 71,7g, khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới là 25g đường/ngày. Việc ăn kẹo đủ chất xơ gây chênh lệch chất dinh dưỡng, đi ngược khuyến cáo của ngành y tế.