Hành trình phục hồi, phát triển cây sâm "tiến vua" núi Dành bằng công nghệ sinh học

Ông Trần Văn Khiển - Giám đốc HTX Đức Hạnh khẳng định: trồng sâm theo tiêu chuẩn hữu cơ là mục tiêu hàng đầu của HTX để phát triển bền vững

Hợp tác xã Sâm núi Dành Đức Hạnh là cơ sở tập trung vào trồng và chế biến sâm núi chất lượng cao để mang lại những sản phẩm có giá trị dinh dưỡng tốt nhất. Hợp tác xã sâm núi Dành Đức Hạnh sở hữu các vườn cây sâm núi được trồng và chăm sóc bằng phương pháp tự nhiên và bền vững. Đội ngũ thành viên trong Hợp tác xã là những người có kinh nghiệm và kiến thức sâu về trồng cây sâm núi, đảm bảo quy trình sản xuất được tiến hành theo các tiêu chuẩn chất lượng cao.

Qua quá trình thu hoạch, sâm núi được Hợp tác xã Đức Hạnh lựa chọn các giai đoạn thích hợp để đảm bảo rễ, thân, và lá cây đạt độ chín tối ưu. Sau đó, sâm núi được chế biến kỹ lưỡng để tạo ra các sản phẩm sâm núi chất lượng cao, như viên nang, bột sâm, chiết xuất, hay các sản phẩm chế biến khác.

Hợp tác xã Sâm núi Dành Đức Hạnh là cơ sở tập trung vào trồng và chế biến sâm núi chất lượng cao để mang lại những sản phẩm có giá trị dinh dưỡng tốt nhất. Hợp tác xã sâm núi Dành Đức Hạnh sở hữu các vườn cây sâm núi được trồng và chăm sóc bằng phương pháp tự nhiên và bền vững. Đội ngũ thành viên trong Hợp tác xã là những người có kinh nghiệm và kiến thức sâu về trồng cây sâm núi, đảm bảo quy trình sản xuất được tiến hành theo các tiêu chuẩn chất lượng cao.

Qua quá trình thu hoạch, sâm núi Dành được Hợp tác xã Đức Hạnh lựa chọn các giai đoạn thích hợp để đảm bảo rễ, thân, và lá cây đạt độ chín tối ưu. Sau đó, sâm núi được chế biến kỹ lưỡng để tạo ra các sản phẩm sâm núi chất lượng cao, như viên nang, bột sâm, chiết xuất, hay các sản phẩm chế biến khác.

Hợp tác xã Đức Hạnh và hành trình phục hồi, phát triển cây sâm tiến vua quý hiếm ở vùng núi Dành. Đây không chỉ là câu chuyện về kinh tế, mà còn là một bản hùng ca về ý chí, sự đồng lòng và tình yêu với di sản văn hóa. Để hiểu rõ hơn về Hợp tác xã này, chúng ta hãy cùng khám phá từ lịch sử, quá trình gầy dựng đến những giá trị mà họ đang tạo ra.

Hợp tác xã Đức Hạnh, có trụ sở thôn Hậu xã Liên Chung nay là xã Phúc Hoà, tỉnh Bắc Ninh, được thành lập với một sứ mệnh cao cả: bảo tồn và phát triển cây sâm nam núi Dành. Loại sâm này, còn được gọi là sâm tiến vua, nổi tiếng từ thời xa xưa với công dụng bồi bổ sức khỏe và từng là sản vật quý dâng lên vua chúa. Tuy nhiên, qua thời gian, sâm bị khai thác cạn kiệt và gần như biến mất khỏi tự nhiên.

Nhận thức được giá trị to lớn của loài cây này, một nhóm nông dân địa phương, với ông trân Văn Khiển là người tiên phong, đã quyết tâm thành lập Hợp tác xã. Họ không chỉ muốn khôi phục một loài cây, mà còn muốn tạo ra một mô hình kinh tế bền vững, mang lại thu nhập ổn định cho người dân, đồng thời bảo tồn được nguồn gen quý giá.

Con đường khôi phục sâm tiến vua của Hợp tác xã Đức Hạnh không hề dễ dàng. Giai đoạn đầu, họ gặp vô vàn khó khăn: Tìm kiếm nguồn giống: Loài sâm này đã gần như tuyệt chủng. Việc tìm kiếm những cây sâm còn sót lại trong tự nhiên là một thách thức lớn. Các thành viên Hợp tác xã đã phải lặn lội khắp các cánh rừng, dò tìm từng gốc cây nhỏ để lấy hạt giống.

Thử nghiệm và canh tác: Sâm tiến vua là loài cây “khó tính”, chỉ phát triển tốt ở một số điều kiện tự nhiên nhất định. Họ đã phải tiến hành nhiều lần thử nghiệm trên các loại đất và độ cao khác nhau, học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia và thậm chí là từ những người cao tuổi am hiểu về cây thuốc.

HTX đã mời các nhà khoa học đến nghiên cứu, trao đổi

Vốn đầu tư và công nghệ: Việc trồng sâm đòi hỏi vốn lớn, từ xây dựng hệ thống giàn che, tưới tiêu đến phòng ươm cây giống. Hợp tác xã Đức Hạnh đã huy động vốn từ các thành viên, vay mượn và tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức. Họ cũng phải học cách áp dụng công nghệ vào canh tác để đảm bảo chất lượng và năng suất.

Sau nhiều năm kiên trì, cuối cùng, Hợp tác xã đã thành công trong việc tạo ra một quy trình trồng sâm chuẩn mực, từ khâu ươm mầm, chăm sóc đến thu hoạch. Họ còn phát triển hệ thống giám sát chặt chẽ, đảm bảo sâm được trồng hữu cơ, không sử dụng hóa chất độc hại, giữ nguyên được dược tính vốn có.

Với sự nỗ lực không ngừng, Hợp tác xã Đức Hạnh đã đạt được những thành tựu đáng tự hào: Phục hồi thành công nguồn gen cây sâm quý: Đến nay, diện tích trồng sâm của Hợp tác xã đã phát triển thanh một vùng nguyên liệu, tạo ra một nguồn cung ổn định. Điều này không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho địa phương.

Nâng cao giá trị sản phẩm: Hợp tác xã không chỉ bán sâm tươi mà còn chế biến thành nhiều sản phẩm giá trị cao như: trà sâm, rượu sâm, sâm ngâm mật ong và viên nang sâm. Những sản phẩm này được người tiêu dùng đánh giá cao về chất lượng và hiệu quả. Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp tăng giá trị kinh tế, mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm cho người dân.

Phát triển kinh tế cộng đồng: Mô hình Hợp tác xã giúp các thành viên cùng nhau chia sẻ rủi ro, kinh nghiệm và lợi nhuận. Mỗi hộ dân tham gia đều được hưởng lợi từ việc trồng và kinh doanh sâm. Điều này giúp nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và tạo sự gắn kết trong cộng đồng.

Xây dựng thương hiệu uy tín: Nhờ quy trình canh tác nghiêm ngặt và chất lượng sản phẩm vượt trội, sâm tiến vua núi Dành của Hợp tác xã Đức Hạnh đã xây dựng được một thương hiệu mạnh mẽ, được nhiều người tin dùng. Sản phẩm đã được chứng nhận OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm), khẳng định vị thế và chất lượng trên thị trường. Ông Trần Văn Khiển cho biết: HTX Sâm núi Dành Đức Hạnh đã liên kết với hàng chục hộ trong vùng trồng sâm. HTX đã phối hợp với Viện nghiên cứu Đào tạo và tư vấn khoa học công nghệ triển khai xây dựng vùng nguyên liệu sản xuất theo quy trình hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chế biến sâu.

Sự thành công của Hợp tác xã Đức Hạnh là một minh chứng sống động cho việc kết hợp giữa truyền thống và đổi mới. Họ không chỉ hồi sinh một loài cây quý mà còn tạo ra một mô hình kinh tế bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho cả cộng đồng.

Trong tương lai, Hợp tác xã Đức Hạnh có những mục tiêu lớn, trước hết là mở rộng diện tích canh tác: Tiếp tục phát triển và nhân rộng mô hình trồng sâm sang các khu vực lân cận, giúp nhiều người dân có cơ hội tham gia. Đa dạng hóa sản phẩm: Nghiên cứu và phát triển thêm các sản phẩm mới từ sâm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Phát triển du lịch sinh thái: Kết hợp mô hình trồng sâm với du lịch, mở ra các tour tham quan, trải nghiệm để du khách có thể khám phá quy trình trồng sâm, tìm hiểu về văn hóa và lịch sử của loại cây này. Câu chuyện về Hợp tác xã Đức Hạnh và cây sâm tiến vua núi Dành là một câu chuyện đẹp, lan tỏa cảm hứng về sự kiên trì, đoàn kết và tình yêu với quê hương. Đó là lời khẳng định rằng, nếu có ý chí và sự đồng lòng, chúng ta hoàn toàn có thể biến những giá trị truyền thống thành nguồn lực mạnh mẽ để phát triển kinh tế và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn./.