Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nói chuyện với các đại biểu nông dân về công tác quản lý hợp tác xã nông nghiệp (năm 1957). Ảnh tư liệu

Phong trào bắt nguồn từ hợp tác xã nông nghiệp Đại Phong, xã Phong Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Hợp tác xã này đã đạt được những thành tích xuất sắc trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là về năng suất lúa. Thành công của Đại Phong đã lan tỏa, trở thành nguồn cảm hứng cho các địa phương khác học tập và noi theo, tạo thành một phong trào thi đua rộng khắp. Tên gọi "Gió Đại Phong" mang ý nghĩa về một luồng gió mới, mạnh mẽ, thổi bùng lên tinh thần hăng say lao động, sản xuất trong nông nghiệp.

Những năm 1960, miền Bắc Việt Nam bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời phải đối mặt với cuộc chiến tranh ngày càng ác liệt ở miền Nam. Nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo đời sống nhân dân và cung cấp lương thực, thực phẩm cho tiền tuyến. Trong bối cảnh đó, việc phát động một phong trào thi đua sản xuất nông nghiệp mạnh mẽ là vô cùng cần thiết.

Mục tiêu chính của phong trào Gió Đại Phong là nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi, cải thiện đời sống nông dân và góp phần xây dựng hậu phương vững chắc. Nội dung của phong trào tập trung vào các vấn đề: Đổi mới kỹ thuật canh tác, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng giống mới, phân bón, thủy lợi… Sử dụng các công cụ cải tiến, bán cơ khí để nâng cao năng suất lao động. Củng cố và hoàn thiện tổ chức hợp tác xã, phát huy vai trò làm chủ tập thể của nông dân, khơi dậy tinh thần hăng say lao động, thi đua sản xuất.

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Trưởng ban Công tác nông thôn Trung ương thăm trại chăn nuôi bò sữa. Ảnh tư liệu

Phong trào Gió Đại Phong đã đạt được những thành tựu to lớn, tác động mạnh mẽ đến nông nghiệp miền Bắc: Năng suất cây trồng tăng lên: Nhiều địa phương đã đạt được năng suất lúa cao hơn so với trước khi có phong trào. Thu nhập của nông dân tăng lên, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao. Nông nghiệp phát triển đã góp phần đảm bảo hậu phương vững chắc cho tiền tuyến miền Nam. Phong trào đã tạo ra một khí thế thi đua sôi nổi trong toàn xã hội, không chỉ trong nông nghiệp mà còn lan sang các lĩnh vực khác như công nghiệp (phong trào Sóng Duyên Hải), quân đội (phong trào Ba Nhất), giáo dục (phong trào Hai Tốt)…

Sự thành công của phong trào Gió Đại Phong có sự đóng góp quan trọng của các cấp lãnh đạo, đặc biệt là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Bác Hồ luôn quan tâm, động viên và chỉ đạo sát sao phong trào. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã trực tiếp đến tận các địa phương để kiểm tra, đôn đốc và rút kinh nghiệm chỉ đạo phong trào. Báo chí cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, cổ vũ và nhân rộng điển hình tiên tiến. Các báo, đài đã đăng tải nhiều bài viết, phóng sự về những tấm gương điển hình, những cách làm hay, giúp phong trào lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh (ngoài cùng bên phải) cấy lúa cùng bà con xã viên Hợp tác xã Chiến Thắng, xã Lý Ninh, huyện Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, tháng 1-1962. Ảnh tư liệu

Phong trào Gió Đại Phong là một dấu ấn quan trọng trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam. Nó thể hiện tinh thần tự lực tự cường, ý chí quyết tâm vượt khó khăn của nhân dân ta trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và kháng chiến chống Mỹ. Phong trào cũng cho thấy sức mạnh của tinh thần đoàn kết, thi đua và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Nhà nước.

Phong trào Gió Đại Phong là một bài học quý báu về phát triển nông nghiệp, về tinh thần thi đua yêu nước và về sức mạnh của quần chúng nhân dân. Những kinh nghiệm và bài học từ phong trào này vẫn còn giá trị trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ngày nay. Nó là một phần không thể thiếu trong lịch sử Việt Nam, nhắc nhở chúng ta về những năm tháng gian khổ nhưng đầy hào hùng./.