PGS Việt Nam: Đổi mới để “sống khỏe”

Ông Trần Mạnh Chiến, Trưởng Ban điều phối PGS Việt Nam nhiệm kỳ VII (2024-2026) cho biết, PGS Việt Nam được thành lập hơn 15 năm trước và trở thành mô hình phát triển bền vững. Tuy nhiên thời gian gần đây PGS Việt Nam đang có dấu hiệu chững lại, vì thế cần phải dũng cảm đổi mới mạnh mẽ và thực chất để trở lại đường đua tăng trưởng.

Ông Trần Mạnh Chiến tại Đại hội lần thứ VII PGS Việt Nam tháng 12/2023.

Theo ông Trần Mạnh Chiến, sở dĩ PGS Việt Nam phát triển bền vững là nhờ kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, đi cùng gắn kết nông dân với thị trường thực phẩm hữu cơ, xu hướng mới nổi ở nước ta. PGS Việt Nam đã giúp xây dựng gần 20 PGS khác trên khắp các vùng miền. Việc thời gian gần đây PGS Việt Nam chững lại có nhiều lý do. Vậy nên, ông và các cộng sự đang nỗ lực đổi mới để PGS Việt Nam “tăng tốc” cả về chiều sâu và chiều rộng.

Thứ nhất, siết chặt kiểm soát chất lượng bằng việc tăng thể chế giám sát và xử phạt trên đồng do kỹ sư thực địa đảm nhận. Cụ thể là tháng 12/2023 sau khi nhận được khiếu nại khách hàng và nghi ngờ, Ban điều phối (BĐP) đã ngay lập tức thực hiện lấy mẫu xét nghiệm chuyên sâu sản phẩm từ tất cả các nhóm ở liên nhóm Thanh Xuân (Sóc Sơn, Hà Nội), qua đó phát hiện dư lượng và vết các chất cấm ở 11/12 nhóm. Các nhóm vi phạm đã ngay lập tức bị xử phạt nghiêm khắc trong vòng 02 tuần có sự vụ xảy ra.

Sự quyết liệt của PGS Việt Nam đã gióng hồi chuông cảnh tỉnh các nhóm thiếu nghiêm túc, loại bỏ các nhóm thiếu thành tâm sản xuất nông nghiệp hữu cơ. BĐP nhận thức, để phòng ngừa rủi ro vi phạm lâu dài thì cần bổ sung và chi tiết hóa các thể chế và nghiêm khắc xử phạt nhanh chóng.

Thứ hai, tăng tốc độ luồng thông tin nhanh và hiệu quả cho cả khách hàng và người sản xuất thông qua việc tái phân nhiệm và phân quyền rõ ràng giữa các thành viên vận hành thường trực PGS. Cụ thể là kỹ sư thực địa Dương Khôi giám sát đồng ruộng chịu trách nhiệm toàn diện về việc giám sát và đề xuất phương án xử lý dựa trên thực tế đồng ruộng, so với trước đây chỉ báo cáo thực trạng mà không phản ảnh hết thực tế; Cán bộ thường trực Trần Thị Hoa đảm bảo luồng vận hành sản phẩm PGS đúng cả về sản lượng, tem QR code và phí tương ứng nộp về cho các bên liên quan; chị Hoa cũng chịu trách nhiệm đối chiếu các biện pháp xử lý của kỹ sư Dương Khôi và liên nhóm với các quy chế hiện hành để đảm bảo tuân thủ; Trưởng BĐP chịu trách nhiệm quyết định cuối cùng về thực thi thanh kiểm tra, triển khai chiến lược và kế hoạch đổi mới toàn diện PGS Việt Nam, sửa đổi và bổ sung quy chế đáp ứng điều kiện thực tiễn mới.

Kỹ sư thực địa Dương Khôi chịu trách nhiệm giám sát trên đồng ruộng.

Thứ ba, bước đầu khảo sát đánh giá các đầu vào cho sản xuất hữu cơ. Dự kiến trong tháng 5/2024 sẽ hoàn thiện danh mục để tăng lựa chọn cho bà con sản xuất hiệu quả hơn cả về năng suất và chất lượng.

Thứ tư, mở rộng thị trường sản phẩm PGS hữu cơ và tăng tính bền vững bằng cách cải tiến kết nối giữa các tác nhân trong mạng lưới, đặc biệt là doanh nghiệp. Cụ thể, PGS Việt Nam đã tham vấn thêm nhiều doanh nghiệp cả thành viên và chưa thành viên. Bước đầu đã thu nhận được nhiều thông tin bổ ích về thị trường để quyết liệt hơn trong việc điều chỉnh bà con sản xuất; bên cạnh đó đã phát hiện một số gian lận đóng phí lớn làm thất thoát nguồn thu và vi phạm nghiêm trọng tính liêm chính của mạng lưới PGS Việt Nam và tính công bằng của nông nghiệp hữu cơ.

Thứ 5, nâng giá thu mua tại đồng cho bà con để tiếp thêm động lực cho những người thực sự tâm huyết và quyết tâm. Sơ bộ một số doanh nghiệp đã thống nhất tăng giá 30% trong vòng 1 năm tới cho bà con. Thông qua đó sẽ yêu cầu siết chặt kỷ cương và cải tiến sơ chế. Như vậy sẽ thu hút nhiều nông dân hữu cơ gia nhập PGS hơn nữa.

Mô hình đáp ứng PGS.

Các thay đổi về truyền thông nội bộ và thể chế thu phí phải được thay đổi để đảm bảo mạng lưới minh bạch và lành mạnh. Về phía sản xuất, chỉ trong 4 tháng đầu năm đã thực hiện xong một chuỗi hoạt động từ khảo sát đánh giá, tập huấn và công nhận chuyển đổi cho farm hữu cơ Vinanosan ở Phù Cừ. Đây cũng là định hướng chiến lược mới của PGS Việt Nam trong việc chọn người đồng hành cùng farm chứ không đơn thuần chọn vùng sản xuất.

Trước thực tiễn cần phải mở rộng mạng lưới PGS Việt Nam, CEO của chuỗi thực phẩm sạch Bác Tôm đánh giá có rất nhiều thuận lợi vì đây là mạng lưới cộng đồng được nhiều người ủng hộ, lại đi đầu về phong trào hữu cơ ở nước ta. Mạng lưới cũng đang có nhiều nguồn nhân lực đầu tàu nhưng chưa phát huy hết năng lực. Thêm nữa, cơ quan chủ quản của PGS Việt Nam là Hiệp hội nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang ngày càng vững mạnh cả trong nước và hợp tác quốc tế đã góp phần giúp lan truyền PGS Việt Nam rộng rãi hơn.

Bên cạnh đó PGS Việt Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn, cản trở: nông dân nhỏ lẻ nên rất hạn chế trong đầu tư cải tiến định hướng thị trường (sơ chế bảo quản, bao bì nhãn mác, marketing); các doanh nghiệp vẫn chỉ coi nông dân PGS như một nhà cung cấp chứ chưa coi đó là đối tác chiến lược để đầu tư cho họ; đầu vào sản xuất hữu cơ ở nước ta vẫn hạn chế; thị trường thiếu minh bạch dẫn đến vàng thau lẫn lộn; đặc biệt các doanh nghiệp là thành viên đối tác PGS Việt Nam đang đóng phí chủ yếu cho mạng lưới hàng tháng, nhưng lại chưa được hưởng lợi ích rõ rệt nên không khích lệ được các doanh nghiệp khác gia nhập; quy chế hoạt động còn chung chung chưa rõ ràng; và đặc biệt là 17 PGS khác nhau chưa quy chuẩn kiểm soát chất lượng – yếu tố nền tảng tạo thương hiệu PGS.

Để đảm bảo chất lượng, sản lượng và cạnh tranh về giá cho các sản phẩm hữu cơ của PGS Việt Nam nói riêng và hữu cơ nói chung, ông Trần Mạnh Chiến cho rằng các doanh nghiệp cần phải vào cuộc, thực sự đầu tư cả tiền và thời gian vào nông dân, coi họ là đối tác chiến lược. Có như vậy mới áp dụng được khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất chất lượng, đồng thời cải tiến sản phẩm mang tính thị trường mạnh mẽ phù hợp với thị hiếu “healthy” nhưng tiện lợi với giá phù hợp.

Cuối cùng, ông Chiến nhận định việc đảm nhận cùng lúc 2 vị trí Trưởng BĐP PGS Việt Nam và CEO Bác Tôm là lợi thế rõ rệt. Từng là cán bộ các tổ chức phi Chính phủ (NGO) nhiều năm, Phó BĐP PGS Việt Nam hơn 10 năm, cùng lăn lộn với bà con từ đầu nên ông hiểu rõ các vấn đề của bà con và thị trường. Kết hợp với việc vận hành Bác Tôm, doanh nghiệp tác động xã hội 15 năm đã giúp ông nhìn bức tranh toàn cảnh của PGS Việt Nam nói riêng và thị trường hữu cơ nói chung. Sự kết nối của ông qua nhiều trải nghiệm công việc và với nhiều đối tác như vậy giúp cho việc hợp tác 4 nhà càng trở nên thuận lợi.

Ở góc độ khác, việc đảm nhận 2 nhiệm vụ cũng là một thách thức lớn về quản lý thời gian và cân bằng công việc. Ông Chiến tiết lộ, ông đã sớm định hướng năm 2024 cho cả Bác Tôm và PGS Việt Nam tập trung phát triển con người. Ông tin đội ngũ nhân sự PGS Việt Nam sẽ được cải tiến mạnh mẽ dựa trên văn hóa trao quyền làm chủ để độc lập dẫn dắt được mọi hoạt động của tổ chức. Muốn trao quyền được thì cần tin cậy và nâng cao năng lực cho họ. Mới đầu sẽ mất thời gian tương tác và kiên nhẫn xây dựng năng lực hơn. Tuy nhiên, ông tận dụng lợi thế có một số cán bộ nòng cốt của Bác Tôm hỗ trợ thêm cho PGS. Trên hết, triết lý thuận tự nhiên – tôn trọng sự khác biệt và thích ứng với mọi hoàn cảnh – áp dụng vào PGS chắc chắn sẽ rất phù hợp, giúp đội ngũ thăng tiến chậm mà chắc.n

Bài liên quan

Xây dựng niềm tin bền vững và mở rộng quy mô thị trường hữu cơ

Hợp tác quốc tế 31/01/2026 12:32

Tại Hội thảo báo cáo kết quả nghiên cứu về "Niềm tin của người tiêu dùng và chứng nhận hữu cơ tại Việt Nam", Giám đốc Food Nation Denmark Mie Lauritzen cho rằng: “Kinh nghiệm của Đan Mạch cho thấy rõ tầm quan trọng của việc truyền thông minh bạch, quản trị chặt chẽ và sự hợp tác mật thiết giữa khu vực công và tư. Đây chính là những trụ cột cốt yếu để xây dựng niềm tin bền vững và mở rộng quy mô thị trường hữu cơ".

Bỏ việc lương cao về quê khởi nghiệp với trái nhàu

Kinh tế nông nghiệp 21/01/2026 08:37

Bỏ công việc ổn định ở TPHCM, anh Khưu Văn Chương (xã Trần Văn Thời, Cà Mau) về quê khởi nghiệp từ trái nhàu - loại cây mọc nhiều ở vùng U Minh Hạ, lợi nhuận khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm.

Phát triển vùng sản xuất lâm nghiệp theo hướng giá trị hữu cơ

Kinh tế nông nghiệp 12/01/2026 06:50

Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng rừng, gắn bảo vệ, phát triển rừng với nâng cao thu nhập cho người dân, ngành nông nghiệp và các xã khu vực miền núi của tỉnh Thanh Hóa đã tích cực phát triển các vùng sản xuất lâm nghiệp theo hướng giá trị hữu cơ, với mục tiêu phát triển xanh, bền vững.

Phát triển nông nghiệp hữu cơ: Cần giải pháp đồng bộ để mở rộng “cuộc chơi”

Nghiên cứu trao đổi 11/01/2026 07:07

Nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam đang có những bước phát triển tích cực, thể hiện qua diện tích canh tác mở rộng, số lượng chủ thể tham gia tăng và danh mục sản phẩm ngày càng đa dạng.

Phấn đấu có thêm từ 2.000ha chè trở lên đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ

Kinh tế nông nghiệp 08/01/2026 05:56

Năm 2026, Thái Nguyên phấn đấu có thêm từ 2.000ha chè trở lên sản xuất theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (VietGAP), hữu cơ được cấp chứng nhận.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường trọng điểm đối với thịt bò Uruguay

Thị trường 05/02/2026 07:53

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động mạnh sau khi thuế quan Hoa Kỳ ban hành, Trung Quốc tiếp tục được xác định là thị trường chiến lược đối với xuất khẩu thịt bò của Uruguay. Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Uruguay Yamandu Orsi được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho quan hệ thương mại song phương, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản.

Sản phẩm OCOP Quảng Ninh sôi động mùa Tết Nguyên đán 2026

Thị trường 05/02/2026 07:24

Càng gần Tết Nguyên đán, thị trường sản phẩm OCOP Quảng Ninh càng trở nên sôi động. Các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh đang tăng tốc sản xuất, đa dạng hóa mẫu mã, bảo đảm nguồn cung dồi dào, chất lượng ổn định nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng và quà biếu Tết của người dân trong và ngoài tỉnh.

Châu Âu định hình thị trường thực phẩm có lợi cho sức khỏe

Hữu cơ và đời sống 03/02/2026 14:29

Trước gánh nặng gia tăng của các bệnh liên quan đến chế độ ăn như béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch, nhiều quốc gia châu Âu đang chuyển sang cách tiếp cận chính sách dinh dưỡng mang tính cấu trúc, can thiệp đồng thời vào nguồn cung thực phẩm.

Tiêu thụ khoai tây ở Đông Nam Á tăng mạnh sau 1 thập kỷ

Thị trường 03/02/2026 14:18

Theo số liệu mới nhất từ Trung tâm Khoai tây Quốc tế (International Potato Centre), mức tiêu thụ khoai tây bình quân đầu người tại khu vực Đông Nam Á đã tăng khoảng 20% trong giai đoạn từ 2013 đến 2023. Trong năm 2013, mỗi người dân ở vùng này tiêu thụ trung bình 4,33 kg khoai tây mỗi năm, và con số đó đã tăng lên 5,20 kg vào năm 2023. Khu vực Đông Nam Á hiện có dân số gần 680 triệu người.

Gỡ "nút thắt" để nông sản không còn tắc nghẽn ở cửa khẩu

Xuất - Nhập khẩu 02/02/2026 05:25

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc áp dụng Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã khiến nhiều lô hàng thực phẩm, nông sản nhập khẩu bị dồn ứ, có thời điểm lên tới khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là rau, củ, quả tươi. Trước thực tế thiếu hướng dẫn về chỉ tiêu kiểm nghiệm, tiêu chuẩn sản phẩm và điều kiện bảo quản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ sớm ban hành hướng dẫn thi hành, đồng thời rà soát, điều chỉnh quy định để vừa bảo đảm an toàn thực phẩm, vừa thông suốt lưu thông hàng hóa.

Măng vầu đầu mùa hút khách dù giá gấp đôi chính vụ

Thị trường 02/02/2026 05:20

Măng vầu đầu mùa vừa vào vụ đã được săn lùng nhờ hương vị giòn ngọt đặc trưng, giá bán 60.000 – 70.000 đồng/kg. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý người tiêu dùng cần chế biến đúng cách để tránh nguy cơ ngộ độc từ măng tươi.

Indonesia không nhập khẩu gạo và đường trong năm 2026 do dự trữ nội địa dồi dào

Xuất - Nhập khẩu 02/02/2026 05:17

Theo thông tin từ Cơ quan Lương thực Quốc gia Indonesia (Bapanas) và các cơ quan chức năng, Indonesia sẽ không thực hiện nhập khẩu gạo và đường tiêu dùng trong năm 2026 do nguồn cung nội địa được đánh giá là đủ mạnh và an toàn. Quyết định này phản ánh chính sách tự chủ lương thực và nỗ lực bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước, đồng thời hỗhông tin từ Cơ quan Lương thực Quốc gia Indonesia (Bapanas) và các cơ quan chức năng trợ người sản xuất nông nghiệp.

Ùn tắc hơn 700 lô hàng nhập khẩu đã cơ bản được giải quyết

Xuất - Nhập khẩu 31/01/2026 21:13

Những ngày đầu triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, một số cửa khẩu phát sinh ùn ứ hàng thực phẩm nhập khẩu; Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tính đến chiều 31/1/2026, tình trạng ách tắc hàng hóa, nông sản tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác.

Trung Quốc nối lại nhập khẩu thịt bò Canada giữa làn sóng bảo hộ thương mại

Thị trường 31/01/2026 06:50

Việc Trung Quốc chính thức mở lại thị trường cho thịt bò Canada được xem là bước đi đáng chú ý trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang chịu tác động mạnh từ các biện pháp thuế quan và xu hướng bảo hộ, làm thay đổi cấu trúc chuỗi cung ứng quốc tế.

Giá trị xuất khẩu gạo của Đài Loan tăng trưởng nhờ thị trường Nhật Bản

Thị trường 30/01/2026 09:48

Tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của Đài Loan trong năm 2025 giảm về khối lượng nhưng ghi nhận tăng nhẹ về giá trị, được thúc đẩy bởi nhu cầu từ các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Úc và Canada.

Nông dân đậu tương tại Mỹ lo ngại phản ứng thương mại từ Trung Quốc

Xuất - Nhập khẩu 29/01/2026 14:58

Trước nguy cơ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gia tăng trở lại, nhiều nông dân trồng đậu tương tại Mỹ bày tỏ lo ngại rằng Trung Quốc có thể cắt giảm nhập khẩu, gây tổn hại nghiêm trọng tới ngành nông nghiệp vốn phụ thuộc lớn vào thị trường này. Những quan ngại này gia tăng trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh các biện pháp gây sức ép thương mại với Bắc Kinh, làm dấy lên ký ức về giai đoạn xung đột thương mại trước đây.

Trung tâm khuyến nông Nghệ An với chương trình phát triển nông nghiệp hữu cơ

Hữu cơ và đời sống 29/01/2026 09:27

Trong khi biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, tài nguyên đất và nước suy giảm, yêu cầu về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường ngày càng cao, nông nghiệp hữu cơ đã trở thành xu thế tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại.

XEM THÊM