Nhu cầu cấp thiết hoàn thiện mô hình Quản lý và phát triển chợ tại Hải Phòng

Giám đốc Sở Công thương báo cáo tại buổi việc

Rà soát quy hoạch hạ tầng thương mại sau hợp nhất

Theo báo cáo của Sở Công thương, việc triển khai Luật Quy hoạch năm 2017 đã được hai đơn vị trước khi hợp nhất – Sở Công thương Hải Phòng (cũ) và Sở Công thương Hải Dương (cũ) – thực hiện thông qua rà soát, điều chỉnh và tích hợp nội dung phát triển hạ tầng thương mại vào quy hoạch khu vực, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, Sở Công thương tiếp tục phối hợp với Sở Tài chính, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan cập nhật định hướng phát triển không gian thương mại trong các đồ án quy hoạch chung của thành phố.

Toàn thành phố hiện có 342 chợ với các phân hạng gồm: 3 chợ đầu mối nông sản, 6 chợ hạng 1, 40 chợ hạng 2 và 293 chợ hạng 3. Trong số này, 296 chợ do Nhà nước đầu tư và quản lý; các chợ còn lại do UBND cấp xã trực tiếp quản lý, chủ yếu theo hình thức giao khoán cho tổ, cá nhân hoặc nhóm cá nhân vận hành.

Cơ cấu phân hạng và mô hình quản lý đa dạng tạo điều kiện thuận lợi cho đáp ứng nhu cầu dân sinh, nhưng cũng kéo theo nhiều chồng chéo trong quản lý và vận hành.

Hạ tầng xuống cấp, nguồn lực đầu tư không đủ đáp ứng

Đoàn giám sát đánh giá hệ thống cơ sở vật chất của phần lớn chợ vẫn ở mức kém phát triển. Ngoài một số chợ được đầu tư xã hội hóa theo hướng hiện đại, đa số chợ hoạt động theo quy mô nhỏ, cơ sở vật chất xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu về an toàn.

Nguồn lực ngân sách dành cho xây dựng, cải tạo chợ còn hạn chế. Mức thu phí dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại các chợ do Nhà nước đầu tư chỉ đủ trang trải chi phí vận hành hàng ngày, không đủ cho sửa chữa lớn hoặc nâng cấp. Điều này đặc biệt rõ ở các chợ khu vực nông thôn, nơi hạ tầng đã xuống cấp nhiều năm nhưng chưa có kinh phí cải thiện.

Ngoài ra, công tác quản lý giá dịch vụ chợ, hoạt động khai thác điểm kinh doanh, bảo đảm phòng cháy chữa cháy và an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều bất cập.

Thành viên Đoàn giám sát phát biểu tại cuộc làm việc.

Đòi hỏi hoàn thiện mô hình quản lý và phân cấp rõ ràng

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Trọng Tuệ nhấn mạnh công tác quản lý chợ hiện nay chịu tác động lớn bởi sự khác biệt về tập quán tiêu dùng ở từng địa phương và sự chuyển dịch mạnh mẽ sang thương mại điện tử. Trong khi đó, các mô hình quản lý chưa thống nhất; hiệu quả đầu tư chưa cao; vướng mắc về hạ tầng, đất đai và thẩm quyền của cấp xã trong quản lý an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy chưa được giải quyết triệt để.

Ông Nguyễn Trọng Tuệ, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố phát biểu tại cuộc làm việc.

Trưởng Ban Kinh tế – Ngân sách đề nghị Sở Công thương tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp xử lý các vấn đề trọng tâm, gồm: điều chỉnh quy hoạch chợ phù hợp thực tiễn, phân cấp quản lý tài sản công và hoàn thiện cơ chế quản lý giá.

Các nội dung này, theo ông, cần được xây dựng theo hướng phân cấp rõ ràng, khả thi cho cấp xã và bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành để nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống chợ trên địa bàn thành phố.