Cơ hội tăng trưởng xuất khẩu gạo cho Việt Nam trước nhất nhờ khai tốt thị trường nhập khẩu Philippines.

Trong 5 tháng gần đây, xuất khẩu gạo của Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể, với hơn 4,2 triệu tấn gạo và kim ngạch gần 2,7 tỷ USD, tăng lên gần 15% về lượng và hơn 38% về giá trị, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan. Dự báo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy mức xuất khẩu có thể lên đến 7,5 - 8 triệu tấn gạo trong năm nay. Điều đặc biệt là hoạt động xuất khẩu gạo tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng trưởng mạnh mẽ, phản ánh sự tận dụng hiệu quả tiềm năng của ngành lúa gạo ở Việt Nam.

Ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An, đánh giá cao sự cải thiện về giá lúa gạo từ quý 4 năm 2023. Việt Nam cũng đã khai thác thị trường nhập khẩu chủ chốt như Philippines, nơi gạo Việt Nam chiếm hơn 80% thị phần. Dự kiến, năm nay, xuất khẩu gạo của Việt Nam có thể vượt mốc 4 triệu tấn, mở ra cơ hội phát triển đáng kể cho ngành này.

Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Cần Thơ, ông Nguyễn Phương Lam, nhấn mạnh rằng việc Ấn Độ hạn chế hoặc gần như cấm xuất khẩu gạo tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc tăng giá trị hạt gạo thông qua đàm phán và thúc đẩy xuất khẩu.

Tuy nhiên, để duy trì và tăng cường hiệu quả xuất khẩu gạo, việc tăng cường liên kết sản xuất với nông dân là vô cùng quan trọng. Ông Nguyễn Ngọc Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, nhận định rằng mặc dù Ấn Độ vẫn duy trì lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng, nhưng nhu cầu nhập khẩu vẫn ở mức cao, trong khi nhiều quốc gia khác gặp khó khăn trong sản xuất gạo do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

Dự báo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu gạo có thể đạt khoảng 4,5 triệu tấn, dựa trên lượng lúa vụ Đông Xuân còn khoảng 3 triệu tấn và nguồn nhập khẩu. Điều này thể hiện sự cần thiết của việc duy trì và tăng cường sự liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân, tạo điều kiện thuận lợi cho cả hai bên tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm lúa gạo của Việt Nam.

Việc thiết lập liên kết trực tiếp giữa doanh nghiệp và nông dân là bước quan trọng để nâng cao chất lượng gạo. Mặc dù chính sách khuyến khích đã được áp dụng, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn ưu tiên mua gạo qua thương lái, điều này gây khó khăn khi giá gạo biến động. Biến động này tạo ra nhiều thách thức, từ việc đàm phán giá đến chi phí vận chuyển và giao hàng. Để vượt qua, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền địa phương và tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi để thúc đẩy sự hợp tác giữa doanh nghiệp và nông dân.

Đồng thời, việc xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, trong đó doanh nghiệp và nông dân làm việc cùng nhau, cũng cần được ưu tiên. Điều này giúp tạo ra một chuỗi cung ứng ổn định và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Đồng thời, chính quyền cần tạo ra các chính sách hỗ trợ và khuyến khích để thúc đẩy sự liên kết này, đồng thời đảm bảo quản lý và giám sát hiệu quả, từ quy trình sản xuất đến vận chuyển và tiêu thụ. Điều này sẽ giúp tăng cường sức cạnh tranh của ngành gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế và đem lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và cộng đồng nông dân.