Thị trường gạo toàn cầu "hạ nhiệt"

Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2024 - 2025 sẽ đạt mức kỷ lục 532,66 triệu tấn - Ảnh minh họa.

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) nhận định, thị trường gạo toàn cầu đang trải qua giai đoạn giao dịch trầm lắng so với chu kỳ hàng năm. Sự đảo chiều của giá lúa gạo trong nước và giá gạo xuất khẩu từ cuối năm 2024 được cho là do nguồn cung dư thừa trên thị trường. Trong khi các nước nhập khẩu lớn như Indonesia, Philippines tạm ngừng, giảm bớt hoặc trì hoãn mua hàng để theo dõi diễn biến giá, sản lượng gạo từ các nước sản xuất, xuất khẩu lớn, đặc biệt là Ấn Độ lại tăng mạnh.

Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2024 - 2025 sẽ đạt mức kỷ lục 532,66 triệu tấn, cao hơn gần 10 triệu tấn so với niên vụ trước. Trong đó, sản lượng gạo của 4 quốc gia cung cấp gạo trên thế giới là Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan và Pakistan đều tăng so với niên vụ trước. Riêng sản lượng của Ấn Độ đạt 145 triệu tấn, tăng 7,2 triệu tấn so với năm trước, khiến nguồn cung thế giới trở nên dư thừa. Điều này đẩy giá gạo liên tục lao dốc và đánh mất "thời kỳ hoàng kim".

Không chỉ nguồn cung tăng vọt, nhu cầu nhập khẩu cũng suy yếu rõ rệt. Khi tình trạng khan hiếm gạo do lệnh cấm của Ấn Độ kết thúc, nhiều khách hàng truyền thống của Việt Nam trì hoãn mua hàng do kỳ vọng giá sẽ còn giảm thêm. Tuy nhiên, sau khoảng 2 tháng giá lúa gạo trong nước giảm sâu, đà tăng đã quay trở lại. Trong phiên giao dịch sáng ngày 18/2, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa gạo đã tăng nhẹ từ 100 - 200 đồng/kg.

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam, hạt gạo Việt Nam từ lâu đã giữ vị thế quan trọng trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu. Khi các khách hàng lớn quay trở lại, giá gạo nước ta nhiều khả năng sẽ phục hồi mạnh mẽ. Thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới năm 2025 vẫn là Philippines. Đây cũng là khách hàng chủ lực của Việt Nam. Trung bình mỗi tháng, thị trường này phải nhập khẩu đến 350.000 tấn gạo mới đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ trong nước. Mặc dù Philippines đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung từ Thái Lan, Campuchia và Ấn Độ, thị trường Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng. Một thị trường quan trọng khác là Trung Quốc. Theo các chuyên gia, nguồn cung gạo cho Trung Quốc đến từ Thái Lan và Việt Nam chứ không phải là Ấn Độ.

Với diễn biến trên, giá gạo xuất khẩu được dự báo sẽ sớm tăng trở lại. Tuy không cao như năm ngoái, nhưng ít nhất cũng sẽ trong khoảng từ 435 - 450 USD/tấn đối với loại gạo thông dụng 5% tấm. Các loại gạo thơm, chất lượng cao, gạo đặc sản vẫn sẽ tiêu thụ tốt.

Việc giá gạo thế giới giảm sâu mang lại một số lợi ích cho người tiêu dùng trong nước khi giá gạo trong nước có thể giảm theo, giúp giảm chi phí sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, giá gạo trong nước giảm cũng có thể gây ảnh hưởng đến người nông dân, đặc biệt là những người trồng lúa.