Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp & Môi trường phối hợp xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam

Với diện tích canh tác gần 180.000 ha và sản lượng ước đạt 1,5 triệu tấn vào năm 2024, sầu riêng Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trên thị trường quốc tế, mang lại kim ngạch xuất khẩu lên tới xấp xỉ 3,2 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu rau quả cả nước.

Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng ấy là những thách thức không nhỏ. Sự phụ thuộc quá nhiều vào một số thị trường lớn, các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe, biến đổi khí hậu và tình trạng mở rộng diện tích tràn lan đang đe dọa đến sự phát triển bền vững của ngành hàng sầu riêng. Trước tình hình đó, mới đây Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 71/CĐ-TTg, chỉ đạo một loạt biện pháp cấp bách và lâu dài nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, ổn định sản xuất và thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng theo hướng bền vững.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung chỉ đạo sản xuất theo đúng định hướng trong Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030. Điều này nhằm đảm bảo cân đối cung cầu, đồng thời đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, nơi tiêu thụ chính của sầu riêng Việt Nam.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát và hoàn thiện quy định quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây là yêu cầu then chốt để sản phẩm sầu riêng có thể tiếp tục lưu thông trên thị trường quốc tế, nhất là trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tăng cường kiểm soát chất lượng nông sản nhập khẩu. Bên cạnh đó, việc xây dựng quy trình sản xuất an toàn, ứng dụng công nghệ mới trong bảo quản, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc cũng được đặc biệt nhấn mạnh.

Phát triển sầu riêng không chỉ dừng lại ở khâu trồng trọt, mà cần nâng tầm toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến, đến tiêu thụ và xuất khẩu. Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp & Môi trường phối hợp xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam. Song song đó là phát triển hệ thống phân phối ổn định, đẩy mạnh kênh bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, tỷ trọng sầu riêng chế biến sâu và đông lạnh cần được tăng lên để giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu quả tươi, vốn dễ rơi vào tình trạng rớt giá mỗi khi vào vụ thu hoạch rộ. Chính phủ cũng chỉ đạo đẩy mạnh hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào khâu bảo quản, chế biến và hậu cần logistics, giúp nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Một thực tế đáng lo ngại là tình trạng gian lận mã số vùng trồng, làm giả hồ sơ, chứng từ trong xuất khẩu sầu riêng. Điều này không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, mà còn ảnh hưởng đến uy tín của ngành hàng sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế. Do đó, Bộ Công an được giao nhiệm vụ điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến sản xuất và xuất khẩu sầu riêng.

Các địa phương nơi có trồng sầu riêng cũng được yêu cầu siết chặt quản lý từ gốc. Việc phát triển diện tích mới cần được kiểm soát chặt chẽ, tránh phá vỡ quy hoạch cây trồng và sử dụng đất không hợp lý. Đồng thời, các địa phương cần đẩy mạnh hướng dẫn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp xây dựng chuỗi liên kết bền vững, hình thành vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng cơ giới hóa và công nghệ cao.

Không chỉ là nông sản có giá trị xuất khẩu cao, sầu riêng đang ngày càng thể hiện vai trò trong việc tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm nghìn hộ nông dân trên khắp cả nước. Khi được tổ chức và quản lý tốt, sầu riêng không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người trồng mà còn là điểm tựa tăng trưởng cho ngành nông nghiệp hiện đại, hội nhập và xanh.

Để hiện thực hóa điều đó, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Mỗi mắt xích trong chuỗi giá trị từ nông dân đến nhà xuất khẩu đều phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, minh bạch hóa hoạt động sản xuất, truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và bảo vệ thương hiệu quốc gia.

Công điện của Thủ tướng Chính phủ không chỉ là lời hiệu triệu hành động đối với toàn hệ thống quản lý nhà nước, mà còn là định hướng chiến lược cho ngành sầu riêng Việt Nam trong hành trình vươn xa. Nếu biết nắm bắt thời cơ, tổ chức sản xuất – kinh doanh khoa học và bền vững, sầu riêng không chỉ là trái cây mang hương vị độc đáo, mà còn trở thành biểu tượng của nông nghiệp Việt Nam thời hội nhập./.