“Chảy máu” đất mặt ruộng và những cánh đồng đang bạc màu

Một trong 4 xe tải của nhóm bị bắt quả tang vận chuyển đất ruộng - Ảnh: PC03 Tây Ninh

Ngày 6/5, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết Phòng Cảnh sát kinh tế vừa lập biên bản, tạm giữ 1 máy đào cùng 4 xe tải liên quan nhóm chuyên khai thác, vận chuyển và tiêu thụ đất mặt ruộng trái phép tại các xã biên giới.

Qua theo dõi, lực lượng chức năng phát hiện nhóm gồm 6 người cấu kết khai thác đất mặt ruộng tại xã Phước Chỉ và xã Mỹ Quý. Các đối tượng lợi dụng khu vực vắng vẻ, chờ thời điểm sau thu hoạch lúa để tiếp cận người dân, thỏa thuận lấy lớp đất mặt rồi huy động máy móc, xe tải vận chuyển đi nơi khác tiêu thụ.

Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp Công an xã Phước Chỉ và Công an xã Mỹ Quý triển khai nhiều tổ công tác, chốt chặn trên các tuyến đường, bắt quả tang nhóm này đang khai thác, vận chuyển đất mặt ruộng tại 5 điểm khác nhau.

Theo lời khai ban đầu, chỉ trong tháng 4/2026, nhóm này đã khai thác khoảng 300 xe tải với tổng khối lượng gần 3.000m3 đất mặt ruộng, bán với giá từ 1,2 triệu đồng đến 1,8 triệu đồng mỗi xe để thu lợi.

Không riêng Tây Ninh, tình trạng khai thác đất mặt ruộng trái phép cũng diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương ở tỉnh Vĩnh Long.

Khai thác đất mặt ruộng trái phép làm ảnh hưởng đến hiện trạng đất nông nghiệp và nhiều hệ lụy khác. Ảnh: Công an tỉnh Vĩnh Long

Qua công tác nắm tình hình, lực lượng chức năng ghi nhận tại các địa phương như Ngãi Tứ, Hiếu Phụng, Trung Thành, Trà Côn, Song Phú và Cái Ngang xuất hiện tình trạng lợi dụng việc cải tạo đất để thu gom lớp đất mặt ruộng, hình thành các điểm tập kết rồi vận chuyển đi nơi khác tiêu thụ.

Theo cơ quan chức năng, hoạt động này không chỉ làm biến dạng địa hình bề mặt ruộng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp, gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai, tài nguyên và môi trường.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng tại Vĩnh Long đã yêu cầu 233 hộ dân với tổng diện tích hơn 119ha đất ký cam kết chấp hành nghiêm quy định pháp luật, chấm dứt việc làm biến dạng mặt ruộng và khôi phục hiện trạng ban đầu.

Đồng thời, cơ quan chức năng cũng đã lập biên bản xử lý 23 vụ với 29 cá nhân có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động khai thác, tập kết và mua bán đất mặt ruộng trái phép, với tổng khối lượng hơn 30.863m3 đất. Nhiều phương tiện, thiết bị phục vụ hoạt động khai thác trái phép đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra.

Khai thác đất mặt ruộng trái phép có thể bị phạt tới 400 triệu đồng

Theo các chuyên gia nông nghiệp, lớp đất mặt là phần giàu dinh dưỡng nhất của ruộng lúa, phải mất nhiều năm canh tác mới hình thành được. Khi bị khai thác, đất ruộng nhanh chóng bạc màu, giảm khả năng giữ nước, tăng chi phí cải tạo và ảnh hưởng năng suất cây trồng trong thời gian dài.

Nhiều khu vực sau khi bị múc đất đã xuất hiện tình trạng ruộng trũng sâu, đọng nước vào mùa mưa, khó phục hồi để tiếp tục sản xuất. Không ít hộ dân sau khi bán đất mặt phải bỏ thêm chi phí san lấp, bón phân cải tạo nhưng hiệu quả canh tác vẫn giảm đáng kể.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không tham gia hoặc tiếp tay cho hoạt động khai thác, mua bán đất mặt ruộng trái phép. Bởi ngoài việc vi phạm pháp luật, việc “bán” lớp đất màu còn đồng nghĩa đánh đổi chính nguồn sinh kế lâu dài của người dân nông thôn./.