Trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: minh họa

Xuất khẩu rau quả đang nổi lên là một trong những nhóm hàng nông sản giữ được nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026. Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, trong quý I, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 1,53 tỷ USD, tăng 31,4% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 3 đạt 532,21 triệu USD, tăng mạnh so với tháng trước và tiếp tục duy trì mức tăng hai con số theo năm.

Bức tranh này cũng được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận khi kim ngạch quý I ước khoảng 1,54 tỷ USD, tăng 32,1%. Trong đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 54% tổng kim ngạch. Các thị trường như Hoa Kỳ và Hàn Quốc duy trì mức tăng ổn định, trong khi Campuchia ghi nhận mức tăng trưởng đột biến.

Ở góc độ ngành hàng, Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,48 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch ước đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng khoảng 22%, cho thấy đà tăng trưởng được giữ vững khi bước sang quý II.

Thị trường mở rộng, xuất khẩu không còn phụ thuộc đơn tuyến

Trung Quốc vẫn là thị trường chủ lực, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 538 triệu USD, tăng tới 76%, phản ánh nhu cầu lớn cùng lợi thế về kết nối logistics ngày càng thuận lợi.

Tuy vậy, điểm đáng chú ý là xu hướng đa dạng hóa thị trường đang diễn ra rõ rệt. Các thị trường như Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Nhật Bản tiếp tục tăng trưởng ổn định, lần lượt đạt gần 79,5 triệu USD, hơn 42,7 triệu USD và khoảng 35 triệu USD. Dù quy mô chưa lớn, đây là nhóm thị trường có yêu cầu cao, góp phần nâng chuẩn chất lượng cho nông sản Việt.

Không chỉ dừng lại ở các thị trường truyền thống, nhiều thị trường ngoài châu Á ghi nhận mức tăng trưởng mạnh như Malaysia, Đức và Hà Lan. Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Thái Lan sụt giảm, cho thấy cạnh tranh trong khu vực ngày càng rõ nét.

Dòng chảy thương mại và vai trò của mặt hàng chủ lực

Cùng với xuất khẩu, nhập khẩu rau quả cũng gia tăng. Trong quý I/2026, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 761,4 triệu USD, tăng 25,7%. Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục là hai nguồn cung lớn nhất, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ và Úc tăng mạnh, cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn cung.

Trong cơ cấu mặt hàng, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 146 triệu USD, tăng 177% so với cùng kỳ. Riêng thị trường Trung Quốc chiếm hơn 92%, khẳng định vai trò trung tâm của thị trường này đối với mặt hàng chủ lực.

Bên cạnh đó, một số thị trường như Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Úc, Canada hay Nhật Bản dù quy mô còn khiêm tốn nhưng đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, mở ra thêm dư địa cho sầu riêng trong thời gian tới.

Trong hai tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 146 triệu USD, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: minh họa

Hướng đến chất lượng và giá trị bền vững

Kết quả trên tiếp nối xu hướng của năm 2025, khi kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt khoảng 8,5–8,6 tỷ USD. Trong đó, sầu riêng đóng góp tỷ trọng lớn, còn nhóm rau quả chế biến đạt trên 2 tỷ USD, tương đương khoảng 24% tổng kim ngạch.

Việc giữ được nhịp xuất khẩu ổn định trong bối cảnh các thị trường ngày càng siết chặt tiêu chuẩn cho thấy năng lực cung ứng của doanh nghiệp đang được cải thiện. Các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và quy trình sản xuất an toàn ngày càng được chú trọng, trở thành điều kiện quan trọng để giữ thị trường.

Mở cửa thị trường, tạo dư địa tăng trưởng mới

Một điểm sáng khác là việc liên tục mở rộng thị trường xuất khẩu. Lô bưởi da xanh đầu tiên đã được xuất khẩu sang Australia sau thời gian đàm phán, đánh dấu bước tiến trong việc tiếp cận các thị trường cao cấp.

Trái bưởi Việt Nam chính thức chinh phục thị trường Australia sau gần 2 năm đàm phán. Ảnh: minh họa

Cùng với đó, việc hoàn tất các nghị định thư xuất khẩu bưởi và chanh sang Trung Quốc được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng trong thời gian tới.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu duy trì đà tăng trưởng hiện nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm 2026 có thể đạt khoảng 9,5–10 tỷ USD. Điều này cho thấy ngành rau quả không chỉ giữ được nhịp tăng trưởng mà còn đang từng bước củng cố vị thế trong cơ cấu xuất khẩu nông sản của Việt Nam./.