Xuất khẩu nông sản Lâm Đồng tăng trưởng đan xen thách thức, cần bứt phá để giữ đà

Điểm sáng đáng chú ý là phần lớn các mặt hàng xuất khẩu chủ lực đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Trong đó, cà phê – “trụ cột vàng” của nông nghiệp Lâm Đồng – tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với kim ngạch ước đạt 264,62 triệu USD, tăng tới 32,71% so với cùng kỳ

Theo báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng, lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh ước đạt 1.069 triệu USD, đạt 29,78% kế hoạch năm. Dù con số này cho thấy tiến độ thực hiện khá tích cực, nhưng vẫn giảm nhẹ 1,31% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh bức tranh tăng trưởng chưa thật sự ổn định.

Điểm sáng đáng chú ý là phần lớn các mặt hàng xuất khẩu chủ lực đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Trong đó, cà phê – “trụ cột vàng” của nông nghiệp Lâm Đồng – tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với kim ngạch ước đạt 264,62 triệu USD, tăng tới 32,71% so với cùng kỳ . Đây cũng là mặt hàng đóng góp lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu nông sản, từng chiếm khoảng 38% tổng giá trị xuất khẩu của nhóm này trong năm 2025.

Bên cạnh cà phê, nhiều mặt hàng nông sản khác cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Rau, củ, trái cây đạt khoảng 41,8 triệu USD, tăng 30,63%; hoa tươi đạt 34,72 triệu USD, tăng 34,05%; hạt tiêu đạt 38,5 triệu USD, tăng 20,69%; điều đạt 65,5 triệu USD, tăng 10,64% . Những con số này cho thấy nông sản Lâm Đồng ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, đặc biệt ở các phân khúc sản phẩm chất lượng cao.

Không chỉ nông sản, một số nhóm hàng công nghiệp chế biến cũng ghi nhận mức tăng đáng kể như hàng may mặc đạt gần 162 triệu USD, tăng 24,49%; giày dép đạt hơn 61 triệu USD, tăng tới 44,49% . Điều này góp phần đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống.

Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, bức tranh xuất khẩu vẫn tồn tại những khoảng tối đáng lưu ý. Một số mặt hàng chủ lực lại sụt giảm mạnh, điển hình như alumin và hydroxit nhôm chỉ đạt 138,7 triệu USD, giảm tới 45,61%; thủy sản đạt 57,29 triệu USD, giảm 25,79%; cao su giảm nhẹ 3,82% . Sự suy giảm này không chỉ kéo tụt tổng kim ngạch chung mà còn cho thấy tính bấp bênh của thị trường xuất khẩu.

Xét về thị trường, hàng hóa của Lâm Đồng hiện đã có mặt tại khoảng 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, khu vực châu Á chiếm tỷ trọng lớn nhất với 60,6%, tiếp đến là châu Âu 26%, châu Mỹ 7%, châu Phi 5% và châu Úc 1,4% . Những thị trường trọng điểm như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đức và Singapore tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tiêu thụ nông sản của tỉnh.

Dù thị trường rộng mở, nhưng hoạt động xuất khẩu vẫn đối mặt với nhiều “nút thắt”. Trước hết là các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các nước nhập khẩu, như yêu cầu về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc hay các quy định liên quan đến khai thác thủy sản bền vững . Đây là thách thức không nhỏ đối với các doanh nghiệp và người sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó, quy mô sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ khiến việc đáp ứng các đơn hàng lớn gặp khó khăn. Ngoại trừ cà phê có lợi thế về quy mô, nhiều mặt hàng khác vẫn chưa hình thành được vùng nguyên liệu đủ lớn và ổn định . Hơn nữa, phần lớn sản phẩm vẫn ở dạng sơ chế, giá trị gia tăng thấp, chưa khai thác hết tiềm năng.

Chi phí logistics cũng là một bài toán nan giải khi chiếm tới 25–30% giá thành sản phẩm . Cùng với đó, hệ thống hạ tầng như kho lạnh, trung tâm phân phối, kiểm định chất lượng còn thiếu và yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo quản và nâng cao giá trị hàng hóa.

Một điểm đáng chú ý khác là năng lực của các doanh nghiệp xuất khẩu còn hạn chế. Phần lớn doanh nghiệp, hợp tác xã có quy mô nhỏ, tiềm lực tài chính yếu, khó đầu tư công nghệ hiện đại cũng như tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế . Điều này phần nào làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Lâm Đồng trên thị trường toàn cầu.

Tuy vậy, vẫn có những tín hiệu tích cực khi đến nay chưa ghi nhận các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất khẩu như gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ hay lẩn tránh thuế. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng uy tín và thương hiệu cho hàng hóa của tỉnh.

Có thể thấy, xuất khẩu nông sản Lâm Đồng đang đứng trước cả cơ hội và thách thức đan xen. Để bứt phá trong thời gian tới, tỉnh cần tiếp tục tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đồng thời, đầu tư hạ tầng logistics, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế sẽ là những giải pháp then chốt.

Với nền tảng sẵn có cùng những định hướng đúng đắn, nông sản Lâm Đồng hoàn toàn có thể vươn xa hơn trên bản đồ xuất khẩu thế giới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững và hiệu quả./.